Inhoudsopgave
HOOFDSTUK 1: STRATEGISCH MANAGEMENT
1 Inleiding en definities .................................................................................................................................... 4
2 Situatieanalyse ............................................................................................................................................... 6
2.1 Missie, Visie & Ambitie, doelstellingen................................................................................................. 6
2.2 Interne analyse ...................................................................................................................................... 8
2.3 Externe analyse ................................................................................................................................... 13
3 Strategievorming ......................................................................................................................................... 16
3.1 Klassieke strategievorming volgens markt (aandeel en turbulentie) .................................................. 17
3.2 Concurrentiestrategieën van Porter .................................................................................................... 18
3.3 Groeistrategieën van Ansoff ................................................................................................................ 20
3.4 Klantwaardestrategieën van Treacy en Wiersema .............................................................................. 21
3.5 Business Model Canvas van Osterwalder ........................................................................................... 21
3.6 Strategiekaart / Strategy Map van Kaplan en Norton ......................................................................... 23
4 Planning, implementatie en evaluatie........................................................................................................ 24
4.1 Planning .............................................................................................................................................. 25
4.2 Implementatie en evaluatie .................................................................................................................. 25
5 Kritische kanttekening bij de klassieke benadering van strategisch management .............................. 28
6 Strategisch management in perspectief..................................................................................................... 28
7 Strategisch management en Business Intelligence ................................................................................... 30
8 In de praktijk ............................................................................................................................................... 31
1
,HOOFDSTUK 2: CHANGE MANAGEMENT
1 Inleiding ....................................................................................................................................................... 31
2 Enkele modellen .......................................................................................................................................... 32
2.1 8 stappen Model van Kotter ................................................................................................................ 32
2.1.1 Creëer “Urgency for Change” = ‘5 voor 12 gevoel’ .................................................................. 32
2.1.2 Maak een coalitie van influencers ............................................................................................. 32
2.1.3 Stel visie & strategie op ............................................................................................................. 33
2.1.4 Communiceer visie & strategie.................................................................................................. 33
2.1.5 Zie en verwijder obstakels → empowering ............................................................................... 33
2.1.6 Ga voor Quick Wins (‘Low hanging fruit’) ............................................................................... 33
2.1.7 Versnel (niet ‘achterover in je zetel leunen’)............................................................................. 33
2.1.8 Verankering ............................................................................................................................... 33
2.2 Persoonlijk veranderingsproces van Lewin ........................................................................................ 33
2.3 Groeimodel van Greiner...................................................................................................................... 35
3 Redenen voor verandering .......................................................................................................................... 37
4 Waarom verzetten medewerkers zich? ...................................................................................................... 37
5 Types van verandering ................................................................................................................................ 38
6 Strategieën .................................................................................................................................................... 38
7 Checklist voor elke fase in Δ ....................................................................................................................... 40
8 Soorten strategieën voor het managen van veranderingen ...................................................................... 41
9 Succesfactoren .............................................................................................................................................. 41
10 ADKAR ................................................................................................................................................... 41
HOOFDSTUK 3: MVO
1 Corporate Governance ................................................................................................................................ 42
2 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) .............................................................................. 42
2.1 MVO .................................................................................................................................................... 44
2.2 Overheidsinvloed op MVO-beleid ....................................................................................................... 46
2.3 MVO-beleid op stakeholders afstemmen ............................................................................................. 47
2.4 MVO opnemen in de strategie ............................................................................................................. 49
2.5 Strategische rol van de MVO ondernemer .......................................................................................... 51
2.6 MVO-organisatie inrichten ................................................................................................................. 53
2.7 MVO-producten en -diensten ontwikkelen .......................................................................................... 55
2.8 MVO-communicatiebeleid vormgeven ................................................................................................ 57
2.9 MVO-labels gebruiken......................................................................................................................... 59
2.10 MVO-plannen maken en integreren .................................................................................................... 60
2
,HOOFDSTUK 4: SAMENWERKEN
1 Inleiding ........................................................................................................................................................ 61
2 Motieven ....................................................................................................................................................... 62
3 Succesfactoren .............................................................................................................................................. 63
4 Samenwerken met concurrenten ................................................................................................................ 63
5 Samenwerken met niet-concurrenten ........................................................................................................ 64
5.1 Samenwerking in de detailhandel........................................................................................................ 64
5.1.1 Inkoopcombinatie ...................................................................................................................... 64
5.1.2 Vrijwillig filiaalbedrijf ............................................................................................................... 64
5.1.3 Franchising → 2 partijen ........................................................................................................... 64
5.1.4 Licentie ...................................................................................................................................... 65
5.1.5 Consignatie ................................................................................................................................ 65
5.1.6 Verkoop via internet .................................................................................................................. 66
5.1.7 Concessionair ............................................................................................................................. 66
5.2 Bij de rechtstreekse afzet van lang- en tuinbouwproducten ................................................................ 66
5.3 Tussen overheid en private sector ....................................................................................................... 66
5.4 Uitbesteding of outsourcing ................................................................................................................ 67
6 Specifieke vormen van samenwerking (juridische termen) ..................................................................... 67
6.1 Samenwerkingsovereenkomst .............................................................................................................. 67
6.2 Deelname/participatie ......................................................................................................................... 68
6.3 Consortium .......................................................................................................................................... 68
6.4 Joint venture ........................................................................................................................................ 68
6.5 Fusie en overname............................................................................................................................... 68
6.6 Kartelvorming ..................................................................................................................................... 69
3
, Bedrijfsstrategie
Hoofdstuk 1: Strategisch Management – visie en missie
1 Inleiding en definities
Strategie = een plan waarin wordt aangegeven wat een organisatie wil doen om haar
doelstellingen te realiseren.
= de lange(re) termijndoelen van een organisatie en de inzet van middelen en
activiteiten om die doelen te realiseren.
→ welke doelen en hoe bereiken?
→ WAT en HOE?
Er zijn verschillende soorten strategieën en verschillende manieren om tot een strategie te komen.
Voorbeelden:
- Differentiatiestrategie – Porter: uitgangspunt = markt (anders zijn dan de concurrentie)
- Strategie via kerncompetenties – Hamel en Prahalad: uitgangspunt = unieke bekwaamheid
van onderneming
- De 5 definities van strategie – Mintzberg: 5P’s
Differentiatiestrategie volgens Porter
- Befaamd auteur ovv concurrentiestrategie
- Concurrentiestrategie = combinatie van einddoelen, waar een bedrijf naar streeft en de
middelen (het beleid) waarmee men tracht deze te realiseren.
o Beleid = het aangeven van de richting waarin, de wijze waarop en de middelen
waarmee de organisatie haar doelen wil behalen.
- Hoe onderscheid je je van anderen en waarom kiezen ze specifiek voor jou?
Operationele effectiviteit Strategie
De organisatie zo doeltreffend mogelijk laten Noodzakelijk voor een onderneming om goed te
functioneren kunnen (blijven) presteren
Helpen doelen te bereiken, maar dragen niet bij Anders willen zijn en doelbewust andere
tot strategie koers activiteit kiezen om een unieke mix van waarde
te kunnen leveren
Bv. goedkoper inkopen, uitbesteden van Bv. Ikea en Easyjet
werkzaamheden, kwaliteitsmanagement…
Strategie via kerncompetenties volgens Hamel en Prahalad
- Kerncompetenties = kernbekwaamheden = unieke en voor de markt relevante bekwaamheden
die de essentie vormen van concurrentievoordeel.
- 3 kenmerken waaraan kerncompetenties moeten voldoen:
o Ze zijn moeilijk te imiteren door andere ondernemingen
o Ze moeten de koper voordeel verschaffen en waardevol zijn
o Kunnen toegepast worden in verschillende markten (multi-inzetbaarheid)
→ concurrentievoordeel
- Het is niet de bedoeling om een goede ‘fit’ te vinden met de markt en de concurrenten, maar
om een nieuwe ruimte in de markt te creëren.
4
HOOFDSTUK 1: STRATEGISCH MANAGEMENT
1 Inleiding en definities .................................................................................................................................... 4
2 Situatieanalyse ............................................................................................................................................... 6
2.1 Missie, Visie & Ambitie, doelstellingen................................................................................................. 6
2.2 Interne analyse ...................................................................................................................................... 8
2.3 Externe analyse ................................................................................................................................... 13
3 Strategievorming ......................................................................................................................................... 16
3.1 Klassieke strategievorming volgens markt (aandeel en turbulentie) .................................................. 17
3.2 Concurrentiestrategieën van Porter .................................................................................................... 18
3.3 Groeistrategieën van Ansoff ................................................................................................................ 20
3.4 Klantwaardestrategieën van Treacy en Wiersema .............................................................................. 21
3.5 Business Model Canvas van Osterwalder ........................................................................................... 21
3.6 Strategiekaart / Strategy Map van Kaplan en Norton ......................................................................... 23
4 Planning, implementatie en evaluatie........................................................................................................ 24
4.1 Planning .............................................................................................................................................. 25
4.2 Implementatie en evaluatie .................................................................................................................. 25
5 Kritische kanttekening bij de klassieke benadering van strategisch management .............................. 28
6 Strategisch management in perspectief..................................................................................................... 28
7 Strategisch management en Business Intelligence ................................................................................... 30
8 In de praktijk ............................................................................................................................................... 31
1
,HOOFDSTUK 2: CHANGE MANAGEMENT
1 Inleiding ....................................................................................................................................................... 31
2 Enkele modellen .......................................................................................................................................... 32
2.1 8 stappen Model van Kotter ................................................................................................................ 32
2.1.1 Creëer “Urgency for Change” = ‘5 voor 12 gevoel’ .................................................................. 32
2.1.2 Maak een coalitie van influencers ............................................................................................. 32
2.1.3 Stel visie & strategie op ............................................................................................................. 33
2.1.4 Communiceer visie & strategie.................................................................................................. 33
2.1.5 Zie en verwijder obstakels → empowering ............................................................................... 33
2.1.6 Ga voor Quick Wins (‘Low hanging fruit’) ............................................................................... 33
2.1.7 Versnel (niet ‘achterover in je zetel leunen’)............................................................................. 33
2.1.8 Verankering ............................................................................................................................... 33
2.2 Persoonlijk veranderingsproces van Lewin ........................................................................................ 33
2.3 Groeimodel van Greiner...................................................................................................................... 35
3 Redenen voor verandering .......................................................................................................................... 37
4 Waarom verzetten medewerkers zich? ...................................................................................................... 37
5 Types van verandering ................................................................................................................................ 38
6 Strategieën .................................................................................................................................................... 38
7 Checklist voor elke fase in Δ ....................................................................................................................... 40
8 Soorten strategieën voor het managen van veranderingen ...................................................................... 41
9 Succesfactoren .............................................................................................................................................. 41
10 ADKAR ................................................................................................................................................... 41
HOOFDSTUK 3: MVO
1 Corporate Governance ................................................................................................................................ 42
2 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) .............................................................................. 42
2.1 MVO .................................................................................................................................................... 44
2.2 Overheidsinvloed op MVO-beleid ....................................................................................................... 46
2.3 MVO-beleid op stakeholders afstemmen ............................................................................................. 47
2.4 MVO opnemen in de strategie ............................................................................................................. 49
2.5 Strategische rol van de MVO ondernemer .......................................................................................... 51
2.6 MVO-organisatie inrichten ................................................................................................................. 53
2.7 MVO-producten en -diensten ontwikkelen .......................................................................................... 55
2.8 MVO-communicatiebeleid vormgeven ................................................................................................ 57
2.9 MVO-labels gebruiken......................................................................................................................... 59
2.10 MVO-plannen maken en integreren .................................................................................................... 60
2
,HOOFDSTUK 4: SAMENWERKEN
1 Inleiding ........................................................................................................................................................ 61
2 Motieven ....................................................................................................................................................... 62
3 Succesfactoren .............................................................................................................................................. 63
4 Samenwerken met concurrenten ................................................................................................................ 63
5 Samenwerken met niet-concurrenten ........................................................................................................ 64
5.1 Samenwerking in de detailhandel........................................................................................................ 64
5.1.1 Inkoopcombinatie ...................................................................................................................... 64
5.1.2 Vrijwillig filiaalbedrijf ............................................................................................................... 64
5.1.3 Franchising → 2 partijen ........................................................................................................... 64
5.1.4 Licentie ...................................................................................................................................... 65
5.1.5 Consignatie ................................................................................................................................ 65
5.1.6 Verkoop via internet .................................................................................................................. 66
5.1.7 Concessionair ............................................................................................................................. 66
5.2 Bij de rechtstreekse afzet van lang- en tuinbouwproducten ................................................................ 66
5.3 Tussen overheid en private sector ....................................................................................................... 66
5.4 Uitbesteding of outsourcing ................................................................................................................ 67
6 Specifieke vormen van samenwerking (juridische termen) ..................................................................... 67
6.1 Samenwerkingsovereenkomst .............................................................................................................. 67
6.2 Deelname/participatie ......................................................................................................................... 68
6.3 Consortium .......................................................................................................................................... 68
6.4 Joint venture ........................................................................................................................................ 68
6.5 Fusie en overname............................................................................................................................... 68
6.6 Kartelvorming ..................................................................................................................................... 69
3
, Bedrijfsstrategie
Hoofdstuk 1: Strategisch Management – visie en missie
1 Inleiding en definities
Strategie = een plan waarin wordt aangegeven wat een organisatie wil doen om haar
doelstellingen te realiseren.
= de lange(re) termijndoelen van een organisatie en de inzet van middelen en
activiteiten om die doelen te realiseren.
→ welke doelen en hoe bereiken?
→ WAT en HOE?
Er zijn verschillende soorten strategieën en verschillende manieren om tot een strategie te komen.
Voorbeelden:
- Differentiatiestrategie – Porter: uitgangspunt = markt (anders zijn dan de concurrentie)
- Strategie via kerncompetenties – Hamel en Prahalad: uitgangspunt = unieke bekwaamheid
van onderneming
- De 5 definities van strategie – Mintzberg: 5P’s
Differentiatiestrategie volgens Porter
- Befaamd auteur ovv concurrentiestrategie
- Concurrentiestrategie = combinatie van einddoelen, waar een bedrijf naar streeft en de
middelen (het beleid) waarmee men tracht deze te realiseren.
o Beleid = het aangeven van de richting waarin, de wijze waarop en de middelen
waarmee de organisatie haar doelen wil behalen.
- Hoe onderscheid je je van anderen en waarom kiezen ze specifiek voor jou?
Operationele effectiviteit Strategie
De organisatie zo doeltreffend mogelijk laten Noodzakelijk voor een onderneming om goed te
functioneren kunnen (blijven) presteren
Helpen doelen te bereiken, maar dragen niet bij Anders willen zijn en doelbewust andere
tot strategie koers activiteit kiezen om een unieke mix van waarde
te kunnen leveren
Bv. goedkoper inkopen, uitbesteden van Bv. Ikea en Easyjet
werkzaamheden, kwaliteitsmanagement…
Strategie via kerncompetenties volgens Hamel en Prahalad
- Kerncompetenties = kernbekwaamheden = unieke en voor de markt relevante bekwaamheden
die de essentie vormen van concurrentievoordeel.
- 3 kenmerken waaraan kerncompetenties moeten voldoen:
o Ze zijn moeilijk te imiteren door andere ondernemingen
o Ze moeten de koper voordeel verschaffen en waardevol zijn
o Kunnen toegepast worden in verschillende markten (multi-inzetbaarheid)
→ concurrentievoordeel
- Het is niet de bedoeling om een goede ‘fit’ te vinden met de markt en de concurrenten, maar
om een nieuwe ruimte in de markt te creëren.
4
