Klinische chemie 3ML
Automatisatie in het laboratorium
Heel het laboratorium proces wordt geautomatiseerd, om kosten te verminderen, het
testmenu uit te bereiden, snelle analyses, minder laboratorium fouten te maken en omdat
het veiliger is voor de laboranten.
o Aanvraag testen-> staal afname-> staaltransport-> verwerking aanvraag-> analyse
van staal-> resultaat-> rapportering-> archivering-> verwijdering
Begrippen uit de automatisatie
Testrepertoire: frequentie waarmee een test wordt aangevraagd.
Onmiddellijke testrepertoire: het aantal testen dat op een apparatuur kan worden
uitgevoerd zonder dat er extra reagens moet worden toegevoegd.
Totaal testrepertoire: is het aantal testen of analyses dat een apparatuur kan uitvoeren
zonder toevoeging van extra reagens.
Werkstation consolidering: dit zijn eigenlijk de hoeveelheid testen dat hij op een apparatuur
kan uitgevoerd worden en men wil dat de werkstation consolidering hoog is om heel veel
verschillende testen te kunnen uitvoeren op één apparatuur.
Batch of random access testen: voor de eerste testen is er extra reagens voor nodig dus die
is er worden enkel uitgevoerd als er genoeg stalen zijn om reagentia te besparen.
Discreet: testreacties worden gecompartimentaliseerd, staal en reagens worden in een
reactiecuvette samengevoegd, zo is deze reactie fysische gescheiden van andere
testreacties.
Dwell time: de tijd tussen het pipeteren van het staal in de cuvet en het waarnemen van een
resultaat.
Totale throughput: hoeveelheid stalen of testen er per uur gedaan kunnen worden op de
apparatuur.
Staal throughput: hoeveelheid staal dat geanalyseerd kan worden in één uur.
STAT-testen: Short totaal assay time-> dringende stalen die onmiddellijk geanalyseerd
moeten worden en een korte verblijfduur moeten hebben.
Automatisatie van chemische reagentia
Er wordt een verschil gemaakt tussen bulk reagentia dat we verschillende analyses gebruikt
kan worden en unit tests reagentia dat slechts voor een bepaalde test gebruikt kan worden
dit zowel voor droge als natte chemie.
Het staal en het reagentia moeten geproportioneerd worden in de droge chemie zal dit via
een verzadigingstoevoeging gebeuren of via een exacte volumetrisch toevoeging.
o Een overmaat aan staal wordt toegevoegd aan de slide-> de poriën laten enkel een
exacte hoeveelheid door waardoor er geen overmaat staal op de reagens laag komt.
In de natte chemie zal er gewerkt worden met een geautomatiseerde volumetrisch
dispensers. Waar reagens en staal worden geproportioneerd aan de hand van hun relatieve
doorstroomsnelheid.
è Bij de natte chemie is er kans op staaloverdracht als er niet met wegwerppipetten
gewerkt wordt.
è Bij de natte chemie zijn er sensors ingebouwd bij de probe om stolsels en
vloeistofniveau ’s te detecteren.
,Het mengen van het staal-reagens mengsel gebeurt bij de natte chemie door met het
recipiënten te bewegen, door een roerstaaf, door convectie, door luchtbellen of door
ultrasonische golven.
De incubatie gebeurt op geautomatiseerde basis, de incubatietijd en temperatuur zijn op
voorhand geprogrammeerd. In de meeste analyseapparatuur gebeurt de incubatie in een
aparte incubatiekamer.
De metingen kunnen in situ of extern gebeuren. De metingen zijn meestal optisch, thermisch
of elektrisch. Bij de meeting en bij het interpreteren van resultaten moet er rekening
gehouden worden met de lipemische-, icterische- en hemolytische index.
De bekomen resultaten zullen automatisch of analoog doorgegeven worden.
De resultaten worden via een LED (light-emmitting diodes) of televisiemonitor
(kathodestraalbuis) weergegeven. Ook komen de resultaten automatisch in het LIS.
Sommige waarden moeten manueel gevalideerd worden, meeste resultaten worden
automatisch gevalideerd. Kritische resultaten moeten doorgebeld worden-> belwaarden.
Geautomatiseerde laboratoriumsysteem
TLA vs MIS:
- TLA: alles staat in verbinding met elkaar en gebeurt automatisch. Pre- tot post-
analyse.
- MIS: de verschillende disciplines staan in verbinding maar functioneren op zichzelf.
Dimension Vista 1500 Siemens
PETINIA
Particle enhanced turbidimetric inhibition immuno assay.
Staal analyten treden in competitie met analyt geboden aan partikels voor een binding met
antilichamen. De turbidimeterie wordt gemeten-> hoe meer analyt, hoe minder
turbidimeterie.
EMIT
Enzyme-multiplied immunoassay technique
Staal met analyt wordt toegevoegd aan AL en een co-enzyme (NAD). Analyt zal zich binden
aan het AL. Hierna wordt dan één enzym (glucose-6-P-hydrogenase) aan toegevoegd, als
deze zich aan een AL kan binden zal er een reactie plaats vinden waarbij het co-enzymen om
gezet wordt. NAD-> NADH, dit kan gemeten worden.
, ACMIA
Affininiteitskolom gemediteerde immuno assay.
Analyt uit het plasma eiwitten worden los gemaakt door een conjugaat toe te voegen. Het
conjugaat zorgt voor de vorming van een analyt-conjugaat complex, hierna worden er
paramagnetische beeds toegevoegd die met niet geconjugeerde analyt gaan binden. In het
supernatans ziet er dan wel geconjugeerde analyten en deze worden overgebracht in een
nieuwe cuvette en hier wordt een substraat toegevoegd (CRPG) waarna de vorming van CPR
gemeten wordt.
Nefelometrie
Voor de bepaling van CPR, IgM, IgG,
Analyt wordt toegevoegd aan AL-gecoat partikel, er zal een analyt-AL complex gevormd
worden dat voor lichtverstrooiing zorgt. Deze kan gemeten worden.
V-Lyte
Elektrolyten bepalen
De verhouding gepakt van het potentiaalverschil tussen het staal en het referentie
elektrolyt.
Automatisatie in het laboratorium
Heel het laboratorium proces wordt geautomatiseerd, om kosten te verminderen, het
testmenu uit te bereiden, snelle analyses, minder laboratorium fouten te maken en omdat
het veiliger is voor de laboranten.
o Aanvraag testen-> staal afname-> staaltransport-> verwerking aanvraag-> analyse
van staal-> resultaat-> rapportering-> archivering-> verwijdering
Begrippen uit de automatisatie
Testrepertoire: frequentie waarmee een test wordt aangevraagd.
Onmiddellijke testrepertoire: het aantal testen dat op een apparatuur kan worden
uitgevoerd zonder dat er extra reagens moet worden toegevoegd.
Totaal testrepertoire: is het aantal testen of analyses dat een apparatuur kan uitvoeren
zonder toevoeging van extra reagens.
Werkstation consolidering: dit zijn eigenlijk de hoeveelheid testen dat hij op een apparatuur
kan uitgevoerd worden en men wil dat de werkstation consolidering hoog is om heel veel
verschillende testen te kunnen uitvoeren op één apparatuur.
Batch of random access testen: voor de eerste testen is er extra reagens voor nodig dus die
is er worden enkel uitgevoerd als er genoeg stalen zijn om reagentia te besparen.
Discreet: testreacties worden gecompartimentaliseerd, staal en reagens worden in een
reactiecuvette samengevoegd, zo is deze reactie fysische gescheiden van andere
testreacties.
Dwell time: de tijd tussen het pipeteren van het staal in de cuvet en het waarnemen van een
resultaat.
Totale throughput: hoeveelheid stalen of testen er per uur gedaan kunnen worden op de
apparatuur.
Staal throughput: hoeveelheid staal dat geanalyseerd kan worden in één uur.
STAT-testen: Short totaal assay time-> dringende stalen die onmiddellijk geanalyseerd
moeten worden en een korte verblijfduur moeten hebben.
Automatisatie van chemische reagentia
Er wordt een verschil gemaakt tussen bulk reagentia dat we verschillende analyses gebruikt
kan worden en unit tests reagentia dat slechts voor een bepaalde test gebruikt kan worden
dit zowel voor droge als natte chemie.
Het staal en het reagentia moeten geproportioneerd worden in de droge chemie zal dit via
een verzadigingstoevoeging gebeuren of via een exacte volumetrisch toevoeging.
o Een overmaat aan staal wordt toegevoegd aan de slide-> de poriën laten enkel een
exacte hoeveelheid door waardoor er geen overmaat staal op de reagens laag komt.
In de natte chemie zal er gewerkt worden met een geautomatiseerde volumetrisch
dispensers. Waar reagens en staal worden geproportioneerd aan de hand van hun relatieve
doorstroomsnelheid.
è Bij de natte chemie is er kans op staaloverdracht als er niet met wegwerppipetten
gewerkt wordt.
è Bij de natte chemie zijn er sensors ingebouwd bij de probe om stolsels en
vloeistofniveau ’s te detecteren.
,Het mengen van het staal-reagens mengsel gebeurt bij de natte chemie door met het
recipiënten te bewegen, door een roerstaaf, door convectie, door luchtbellen of door
ultrasonische golven.
De incubatie gebeurt op geautomatiseerde basis, de incubatietijd en temperatuur zijn op
voorhand geprogrammeerd. In de meeste analyseapparatuur gebeurt de incubatie in een
aparte incubatiekamer.
De metingen kunnen in situ of extern gebeuren. De metingen zijn meestal optisch, thermisch
of elektrisch. Bij de meeting en bij het interpreteren van resultaten moet er rekening
gehouden worden met de lipemische-, icterische- en hemolytische index.
De bekomen resultaten zullen automatisch of analoog doorgegeven worden.
De resultaten worden via een LED (light-emmitting diodes) of televisiemonitor
(kathodestraalbuis) weergegeven. Ook komen de resultaten automatisch in het LIS.
Sommige waarden moeten manueel gevalideerd worden, meeste resultaten worden
automatisch gevalideerd. Kritische resultaten moeten doorgebeld worden-> belwaarden.
Geautomatiseerde laboratoriumsysteem
TLA vs MIS:
- TLA: alles staat in verbinding met elkaar en gebeurt automatisch. Pre- tot post-
analyse.
- MIS: de verschillende disciplines staan in verbinding maar functioneren op zichzelf.
Dimension Vista 1500 Siemens
PETINIA
Particle enhanced turbidimetric inhibition immuno assay.
Staal analyten treden in competitie met analyt geboden aan partikels voor een binding met
antilichamen. De turbidimeterie wordt gemeten-> hoe meer analyt, hoe minder
turbidimeterie.
EMIT
Enzyme-multiplied immunoassay technique
Staal met analyt wordt toegevoegd aan AL en een co-enzyme (NAD). Analyt zal zich binden
aan het AL. Hierna wordt dan één enzym (glucose-6-P-hydrogenase) aan toegevoegd, als
deze zich aan een AL kan binden zal er een reactie plaats vinden waarbij het co-enzymen om
gezet wordt. NAD-> NADH, dit kan gemeten worden.
, ACMIA
Affininiteitskolom gemediteerde immuno assay.
Analyt uit het plasma eiwitten worden los gemaakt door een conjugaat toe te voegen. Het
conjugaat zorgt voor de vorming van een analyt-conjugaat complex, hierna worden er
paramagnetische beeds toegevoegd die met niet geconjugeerde analyt gaan binden. In het
supernatans ziet er dan wel geconjugeerde analyten en deze worden overgebracht in een
nieuwe cuvette en hier wordt een substraat toegevoegd (CRPG) waarna de vorming van CPR
gemeten wordt.
Nefelometrie
Voor de bepaling van CPR, IgM, IgG,
Analyt wordt toegevoegd aan AL-gecoat partikel, er zal een analyt-AL complex gevormd
worden dat voor lichtverstrooiing zorgt. Deze kan gemeten worden.
V-Lyte
Elektrolyten bepalen
De verhouding gepakt van het potentiaalverschil tussen het staal en het referentie
elektrolyt.
