ATHEROSCLEROSE
1) Beschrijf het verloop van atherosclerose
Vorming stabiele plaque
Er ontstaan er vettige verdikkingen op vertakkingen van slagaders op plekken met veel turbulentie.
Deze verdikkingen zijn een goede plek voor cholesterol om zich op te hopen in het endotheel.
Macrofagen zullen proberen dit cholesterol op te ruimen en veranderen in schuimcellen met een
vettige inhoud. Deze schuimcellen zullen knappen doordat ze te veel cholesterol opnemen en een
pool van extracellulair vet (atheros) zal zich vormen. Deze pool noemt men het atheroom en het
stevige kapsel tussen het atheroom en het lumen noemt men de fibreuze kap. Het toenemende
volume van het atheroom, zorgt voor een afgenomen volume van het lumen en dit leidt tot
remodelling. Dit houdt in dat de arterie meer ellipsvormig wordt voor een kleiner effect van de
plaque op het lumen. Een stabiele plaque is nu ontstaan
Vorming vulnerabele plaque
In de fibreuze kap hopen zich inflammatoire cellen op met lytische enzymen die het kapsel
aantasten. Door een verminderde fibreuze kan ontwikkelt zich uit de stabiele plaque een vulnerabele
plaque. Nu is er een wankel evenwicht tussen het scheuren van het kapsel en het groeiende
atherosvolume. De plaque is nu vulnerabel. Als het kapsel barst, komt het zeer thrombogene atheros
vrij in het lumen en dit veroorzaakt een nieuwe thrombus in de arterie die overgroeid is door
endotheelcellen. Deze thrombus is zelf ook weer zeer prothrombotisch en kan evolueren tot een
grotere thrombus die het bloedvat volledig afsluit (=infarct).
2) Beschrijf de overgang van een atheroomplaque van een stabiele fase naar een vulnerabele fase +
klinische gevolgen
De plaque bestaat uit het atheros en een fibreuze kap. Deze fibreuze kap kan worden ingebouwd
door inflammatoire cellen die lytische enzymen bevatten en zo zal de kap gedestabiliseerd en
afgebroken worden en veranderen in een fragiel vlies. Dit fragiele vlies is in een stabiel evenwicht
met de groeiende atheros en de plaque is nu at risk voor een ruptuur. Dit is het moment dat de
vulnerabele plaque is ontstaan. Door het afnemen van het lumen van de arterie is er een
mogelijkheid tot een onvoldoende bevloeiing van de structuren. Dit kan leiden tot ischemie of
bijvoorbeeld nierinsufficiëntie. Ook kunnen er aneurisma optreden door de verzwakking van de
vaatwand.
3) Beschrijf de endotheliale controle van de vaattonus en de rol van het endotheel in de pathogenese
van atherosclerose
Atherosclerose begint met endotheel disfunctie. Gezond endotheel heeft receptoren voor ACh,
die ervoor zullen zorgen dat er NO wordt vrijgegeven aan de gladde spiercellen voor vasodilatatie.
Ziek endotheel laat echter ACh door en deze zullen binden op muscarine-gevoelige ACh receptoren
en zorgen voor een vasoconstrictie van het bloedvat.
Ook heeft het zieke endotheel receptoren die inflammatoire cellen kunnen capteren en
recruteren. De monocyten zullen worden afgeremd en rollen over het endotheel totdat ze
vastgehecht worden. Vervolgens zal de monocyt spreiden en transmigratie ondergaan naar de
subendotheliale ruimte. Hier zullen ze LDL gaan fagocyteren en veranderen ze in schuimcellen. Bij
lysis van deze schuimcellen ontstaat de vettige atheros.
Het endotheel geeft ook chemokinen af voor het aantrekken van T-cellen. Deze T-cellen zullen
vervolgens ook transmigreren en de macrofagen aanzetten met cytokines tot schuimceldifferentiatie.
De gladde spiercellen ook worden aangetrokken uit de media voor de synthese van het fibreuze
kapsel.
,4) Fysiopathologische rol van monocyten, macrofagen , T-lymfocyten, dendritische cellen en
stamcellen in het proces van atherosclerose
Monocyten zullen onder invloed van de endotheelreceptoren afremmen, rollen, hechten,
spreiden en transmigratie ondergaan naar de subendotheliale ruimte.
Onder invloed van cytokinen, geproduceerd door T-cellen, zullen ze dan differentiatie ondergaan
tot macrofagen die LDL gaan fagocyteren (=schuimcellen). Als deze schuimcellen scheuren komt de
vettige inhoud vrij en deze vormt het atheros.
De T-cellen geven ook cytokinen af om gladde spiercellen aan te trekken voor de vorming van het
fibreuze kapsel.
Dendritische cellen zijn APC’s die zich in de vaatwand bevinden. Risicofactoren zoals LDL en
nicotine kunnen reageren met DC’s als pathogenen en zorgen voor de activatie van de T-lymfocyten.
Stamcellen kunnen instaan voor de aanmaak van nieuw gezond endotheel en hebben dus een
herstelfunctie.
5) Fysiopathologische rol bloedplaatjes en de hemostasecascade in het proces van atherosclerose +
antithrombotische behandelingen
Bloedplaatjes zijn het substraat voor een acuut infact. Bij een ruptuur van de plaque hechten BP’s
zich in de subendotheliale ruimte aan collageen en VWF met de GPIIb/IIIa receptor. Vervolgens vindt
er positieve feedback plaats door de prothrombotische eigenschappen van de nieuw ontstane
thrombus en ontstaat er een uitgebreid netwerk van bloedplaatjes door afgegeven granules.
Vervolgens zullen BP’s prothrombine omzetten in thrombine, wat fibrinogeen weer zal omzetten in
fibrine, wat leidt tot sterkere stolling. Aspirine inhibeert het COX-enzyme en zal zo een anti-
aggregerend effect hebben en de vorming van thrombi voorkomen ter hoogte van het bloedplaatje
door de directe voorkoming van de stolling.
6) Beschrijf de belangrijkste risicofactoren voor atherosclerose bij de mens + aangrijpingspunt
Roken: Nicotine en CO zullen endotheel activeren en zorgen voor de activatie van DC’s
Hypertensie: Er zal een verhoogde turbulentie zijn, wat leidt tot epitheel disfunctie
Gebrek aan fysieke activiteit: Een tekort aan progenitorcellen zal leiden tot een verminderde
herstelcapaciteit van het endotheel
Overgewicht: Er zal een verhoogde hoeveelheid cholesterol in het bloed zijn, wat leidt tot meet
LDL
Stress: verhoogde hoeveelheid stresshormonen zal leiden tot een groter risico
Familiale voorgeschiedenis: Genetisch gevoeligheid
Leeftijd en geslacht: Mannen zijn meer vatbaar en vrouwen pas even vatbaar na de menopauze
CORONAIR ISCHEMISCH HARTLIJDEN
1) Beschrijf de fysiopathologie, kliniek en prognose van stabiele angor pectoris.
Het lumen wordt gereduceerd door een atherhosclerotische plaque. Er zal echter een gelijk debiet
zijn door een verhoogd hartritme en het ontspannen van de weestandsvaten.
Voor klinische klachten is er een reductie van de diameter met 80% nodig om angina pectoris (AP)
te krijgen in rust, maar slechts 50% in actieve toestand door een tekort aan O 2 van het hartweefsel.
De AP is ‘stabiel’ vanwege de constante pijn bij een gelijke inspanning over een langere tijd en de
aanwezigheid van een stabiele plaque. AP komt meestal voor tijdens de inspanning, door
verandering naar een koude omgeving, heftige emoties of tijdens de slaap. De angina houdt altijd
korter aan de 15 minuten en gaat gepaard met kortademigheid, doodsangst en palpaties door
onregelmatige hartkloppingen. De angina neemt sterk af door even rust te nemen.
De mortaliteit stijgt lineair met het aantal zieke vaten tot een waarde van 10% bij 3 zieke vaten. Bij
een stenose van de linker hoofdstam is er een mortaliteit van 20%.
,
1) Beschrijf het verloop van atherosclerose
Vorming stabiele plaque
Er ontstaan er vettige verdikkingen op vertakkingen van slagaders op plekken met veel turbulentie.
Deze verdikkingen zijn een goede plek voor cholesterol om zich op te hopen in het endotheel.
Macrofagen zullen proberen dit cholesterol op te ruimen en veranderen in schuimcellen met een
vettige inhoud. Deze schuimcellen zullen knappen doordat ze te veel cholesterol opnemen en een
pool van extracellulair vet (atheros) zal zich vormen. Deze pool noemt men het atheroom en het
stevige kapsel tussen het atheroom en het lumen noemt men de fibreuze kap. Het toenemende
volume van het atheroom, zorgt voor een afgenomen volume van het lumen en dit leidt tot
remodelling. Dit houdt in dat de arterie meer ellipsvormig wordt voor een kleiner effect van de
plaque op het lumen. Een stabiele plaque is nu ontstaan
Vorming vulnerabele plaque
In de fibreuze kap hopen zich inflammatoire cellen op met lytische enzymen die het kapsel
aantasten. Door een verminderde fibreuze kan ontwikkelt zich uit de stabiele plaque een vulnerabele
plaque. Nu is er een wankel evenwicht tussen het scheuren van het kapsel en het groeiende
atherosvolume. De plaque is nu vulnerabel. Als het kapsel barst, komt het zeer thrombogene atheros
vrij in het lumen en dit veroorzaakt een nieuwe thrombus in de arterie die overgroeid is door
endotheelcellen. Deze thrombus is zelf ook weer zeer prothrombotisch en kan evolueren tot een
grotere thrombus die het bloedvat volledig afsluit (=infarct).
2) Beschrijf de overgang van een atheroomplaque van een stabiele fase naar een vulnerabele fase +
klinische gevolgen
De plaque bestaat uit het atheros en een fibreuze kap. Deze fibreuze kap kan worden ingebouwd
door inflammatoire cellen die lytische enzymen bevatten en zo zal de kap gedestabiliseerd en
afgebroken worden en veranderen in een fragiel vlies. Dit fragiele vlies is in een stabiel evenwicht
met de groeiende atheros en de plaque is nu at risk voor een ruptuur. Dit is het moment dat de
vulnerabele plaque is ontstaan. Door het afnemen van het lumen van de arterie is er een
mogelijkheid tot een onvoldoende bevloeiing van de structuren. Dit kan leiden tot ischemie of
bijvoorbeeld nierinsufficiëntie. Ook kunnen er aneurisma optreden door de verzwakking van de
vaatwand.
3) Beschrijf de endotheliale controle van de vaattonus en de rol van het endotheel in de pathogenese
van atherosclerose
Atherosclerose begint met endotheel disfunctie. Gezond endotheel heeft receptoren voor ACh,
die ervoor zullen zorgen dat er NO wordt vrijgegeven aan de gladde spiercellen voor vasodilatatie.
Ziek endotheel laat echter ACh door en deze zullen binden op muscarine-gevoelige ACh receptoren
en zorgen voor een vasoconstrictie van het bloedvat.
Ook heeft het zieke endotheel receptoren die inflammatoire cellen kunnen capteren en
recruteren. De monocyten zullen worden afgeremd en rollen over het endotheel totdat ze
vastgehecht worden. Vervolgens zal de monocyt spreiden en transmigratie ondergaan naar de
subendotheliale ruimte. Hier zullen ze LDL gaan fagocyteren en veranderen ze in schuimcellen. Bij
lysis van deze schuimcellen ontstaat de vettige atheros.
Het endotheel geeft ook chemokinen af voor het aantrekken van T-cellen. Deze T-cellen zullen
vervolgens ook transmigreren en de macrofagen aanzetten met cytokines tot schuimceldifferentiatie.
De gladde spiercellen ook worden aangetrokken uit de media voor de synthese van het fibreuze
kapsel.
,4) Fysiopathologische rol van monocyten, macrofagen , T-lymfocyten, dendritische cellen en
stamcellen in het proces van atherosclerose
Monocyten zullen onder invloed van de endotheelreceptoren afremmen, rollen, hechten,
spreiden en transmigratie ondergaan naar de subendotheliale ruimte.
Onder invloed van cytokinen, geproduceerd door T-cellen, zullen ze dan differentiatie ondergaan
tot macrofagen die LDL gaan fagocyteren (=schuimcellen). Als deze schuimcellen scheuren komt de
vettige inhoud vrij en deze vormt het atheros.
De T-cellen geven ook cytokinen af om gladde spiercellen aan te trekken voor de vorming van het
fibreuze kapsel.
Dendritische cellen zijn APC’s die zich in de vaatwand bevinden. Risicofactoren zoals LDL en
nicotine kunnen reageren met DC’s als pathogenen en zorgen voor de activatie van de T-lymfocyten.
Stamcellen kunnen instaan voor de aanmaak van nieuw gezond endotheel en hebben dus een
herstelfunctie.
5) Fysiopathologische rol bloedplaatjes en de hemostasecascade in het proces van atherosclerose +
antithrombotische behandelingen
Bloedplaatjes zijn het substraat voor een acuut infact. Bij een ruptuur van de plaque hechten BP’s
zich in de subendotheliale ruimte aan collageen en VWF met de GPIIb/IIIa receptor. Vervolgens vindt
er positieve feedback plaats door de prothrombotische eigenschappen van de nieuw ontstane
thrombus en ontstaat er een uitgebreid netwerk van bloedplaatjes door afgegeven granules.
Vervolgens zullen BP’s prothrombine omzetten in thrombine, wat fibrinogeen weer zal omzetten in
fibrine, wat leidt tot sterkere stolling. Aspirine inhibeert het COX-enzyme en zal zo een anti-
aggregerend effect hebben en de vorming van thrombi voorkomen ter hoogte van het bloedplaatje
door de directe voorkoming van de stolling.
6) Beschrijf de belangrijkste risicofactoren voor atherosclerose bij de mens + aangrijpingspunt
Roken: Nicotine en CO zullen endotheel activeren en zorgen voor de activatie van DC’s
Hypertensie: Er zal een verhoogde turbulentie zijn, wat leidt tot epitheel disfunctie
Gebrek aan fysieke activiteit: Een tekort aan progenitorcellen zal leiden tot een verminderde
herstelcapaciteit van het endotheel
Overgewicht: Er zal een verhoogde hoeveelheid cholesterol in het bloed zijn, wat leidt tot meet
LDL
Stress: verhoogde hoeveelheid stresshormonen zal leiden tot een groter risico
Familiale voorgeschiedenis: Genetisch gevoeligheid
Leeftijd en geslacht: Mannen zijn meer vatbaar en vrouwen pas even vatbaar na de menopauze
CORONAIR ISCHEMISCH HARTLIJDEN
1) Beschrijf de fysiopathologie, kliniek en prognose van stabiele angor pectoris.
Het lumen wordt gereduceerd door een atherhosclerotische plaque. Er zal echter een gelijk debiet
zijn door een verhoogd hartritme en het ontspannen van de weestandsvaten.
Voor klinische klachten is er een reductie van de diameter met 80% nodig om angina pectoris (AP)
te krijgen in rust, maar slechts 50% in actieve toestand door een tekort aan O 2 van het hartweefsel.
De AP is ‘stabiel’ vanwege de constante pijn bij een gelijke inspanning over een langere tijd en de
aanwezigheid van een stabiele plaque. AP komt meestal voor tijdens de inspanning, door
verandering naar een koude omgeving, heftige emoties of tijdens de slaap. De angina houdt altijd
korter aan de 15 minuten en gaat gepaard met kortademigheid, doodsangst en palpaties door
onregelmatige hartkloppingen. De angina neemt sterk af door even rust te nemen.
De mortaliteit stijgt lineair met het aantal zieke vaten tot een waarde van 10% bij 3 zieke vaten. Bij
een stenose van de linker hoofdstam is er een mortaliteit van 20%.
,
