1
Gezondheidswetenschappen jaar 1: Psychologie
Samenvatting Psychology
G. Neil Martin, Neil R. Carlson, William
Buskist
Vijfde druk
1
, 2
Chapter 1: The science of psychology
Wat is psychologie?
Geen beschermde titel veel verschillende vakgebieden.
- Psychologie is het wetenschappelijke gebied dat zich bezighoudt met gedrag.
(wetenschap van mind)
o Verklaren/begrijpen/beschrijven/veranderen van gedrag
o Reinfication = de aanname dat een gebeurtenis of fenomeen concreet is en
bestaat in werkelijkheid, omdat het een naam heeft. (extrovert)
- How much of a science is psychology?
o Relatief nieuwe tak van de wetenschap
o Natuurwetenschappen (natuurkunde, scheikunde, biologie) meer wetenschappelijk
dan psychologie, maar Sociologie stuk minder.
o Vormt samen met biologie een cluster: levenswetenschappen
o Sommige vraagstukken lijken beantwoord te kunnen worden door ‘common
sense’, maar in werkelijkheid blijkt dit niet zo te zijn. (blind betere oren, beter
gevoel; schizofrenie altijd gespleten persoonlijkheid etc.)
- Explaining behaviour
o Categoriseren en meten van gedrag
o Oorzaken ontdekken: causal events/determinanten: oorzaak/gebeurtenis other
events.
- Established and emerging fields of psychology
o Psychology
o Psychiatrists/physicians: medical qualified en hebben de mogelijkheid om
medicijnen voor te schrijven.
o Psychoanalysts: proberen mentale stoornissen te begrijpen door de werking van
het onbewuste.
o Psychologist: university degree in gedraggerelateerde discipline en hogere
onderzoeksdegree als ze lesgeven. Research psychologists werken bij hoge
scholen, universiteiten, private organisaties of de overheid.
o Geen beschermde titel, dus veel verschillende vakgebieden
Psychology: a European perspective
- Moderne psychologie komt uit Europa: eerste laboratoriums, universitaire opleidingen.
(eind 19e, begin 20e eeuw)
- Psychologie heeft verschillende statussen door Europa heen.
Psychology: the development of a science
Filosofische roots van psychologie
- Animisme: alles heeft een ziel (ook niet-levende objecten)
Beweging lichaam gecontroleerd door hun ziel.
- Dualisme (geest en lichaam gescheiden)/Rationalisme: René Descartes
o ik denk, dus ik ben
o Je kan niet vertrouwen op wat je ziet, alleen maar op wat je denkt, want wat je ziet
in vertekend.
o Om de wereld te begrijpen, moet je alleen begrijpen hoe die tot stand is gekomen.
o Gedrag is gestuurd door omgeving
o Reflex gestuurd door verschil in vloeistofdruk
2
, 3
o Mind is immaterieel
o Interactionism: interactie tussen mind en materie (fysische lichamen), vindt plaats
in hersenstam.
- Empirisme: Locke & Hume
o Wat je waarneemt is de werkelijkheid, wat je denkt is onbetrouwbaar
o Kennis van complexe ervaringen is niks meer dan linkjes tussen simpele
gevoelens.
o Positivisme: alle betekenisvolle ideeën kunnen worden teruggebracht naar
waarnemelijk materiaal.
- Idealisme: Berkeley
o Waarnemingen worden gestuurd door gedachten (dolfijnillusie)
o Combinatie empirisme & dualisme (of rationalisme?)
- Materialisme: James Mill
o Rationalisme, geen dualisme
o Realiteit kan alleen achterhaald worden door het begrijpen van de fysieke wereld,
waarvan je brein onderdeel is. (materieel)
o Geest/Brein = machine (net als lichaam)
Modern psychology: from the Leipzig laboratory to the
cognitive revolution
Wilhelm Wundt = eerste psycholoog: alle aspecten van de natuur, dus ook de menselijke
ziel, kan wetenschappelijk worden bestudeerd.
Structuralisme: Wetenschap van rechtstreekse ervaring: Wilhelm Wundt
- Hoofdgedachte: structuur van de ziel is opgebouwd uit elementen van bewustheid,
zoals ideeën en gevoelens.
- Introspection: Introspectionisten observeerden stimuli en beschreven hun
ervaringen
- Drie doelen: analyseren inhoud van bewuste ervaringen; vaststellen hoe elementen
van bewustheid zijn gelinkt; bedenken van een wet voor zulke linkjes.
- Eind structuralisme begin 20e eeuw: Aandacht van menselijke ziel waarneembare
menselijk gedrag.
- Grondlegger psychologie.
Memory: proces van leren en vergeten: Ebbinghaus
- Formuleren van methodes om geheugen te meten en de snelheid van vergeten.
Gemeten bij zichzelf door nietzeggende woordjes te onthouden: hoe vaak lezen voor
onthouden, tot hoelang
- Leren van iets kan makkelijk of moeilijker zijn.
- Empirisch: geen theorie waarom je iets wel of niet leert
- Eliminating variable errors: herhalen en verschillende lijstjes reproduceerbaarheid
o Uitsluiten van emoties, alertheid, oncontroleerbare veranderingen in omgeving
Functionalisme: proces van bewuste activiteit (bijv. leren): James & Angell
- Nadruk op zichtbare gedragingen
- Denken produceren nuttige gedragingen
- Basisprincipes:
o Studie van mentale activiteiten, niet van mentale structuren
o Mentale processen zijn deel van de biologische activiteit van het organisme. Het
zijn aspecten van aanpassing aan de omgeving en resultaat van zijn evolutionaire
geschiedenis.
3
Gezondheidswetenschappen jaar 1: Psychologie
Samenvatting Psychology
G. Neil Martin, Neil R. Carlson, William
Buskist
Vijfde druk
1
, 2
Chapter 1: The science of psychology
Wat is psychologie?
Geen beschermde titel veel verschillende vakgebieden.
- Psychologie is het wetenschappelijke gebied dat zich bezighoudt met gedrag.
(wetenschap van mind)
o Verklaren/begrijpen/beschrijven/veranderen van gedrag
o Reinfication = de aanname dat een gebeurtenis of fenomeen concreet is en
bestaat in werkelijkheid, omdat het een naam heeft. (extrovert)
- How much of a science is psychology?
o Relatief nieuwe tak van de wetenschap
o Natuurwetenschappen (natuurkunde, scheikunde, biologie) meer wetenschappelijk
dan psychologie, maar Sociologie stuk minder.
o Vormt samen met biologie een cluster: levenswetenschappen
o Sommige vraagstukken lijken beantwoord te kunnen worden door ‘common
sense’, maar in werkelijkheid blijkt dit niet zo te zijn. (blind betere oren, beter
gevoel; schizofrenie altijd gespleten persoonlijkheid etc.)
- Explaining behaviour
o Categoriseren en meten van gedrag
o Oorzaken ontdekken: causal events/determinanten: oorzaak/gebeurtenis other
events.
- Established and emerging fields of psychology
o Psychology
o Psychiatrists/physicians: medical qualified en hebben de mogelijkheid om
medicijnen voor te schrijven.
o Psychoanalysts: proberen mentale stoornissen te begrijpen door de werking van
het onbewuste.
o Psychologist: university degree in gedraggerelateerde discipline en hogere
onderzoeksdegree als ze lesgeven. Research psychologists werken bij hoge
scholen, universiteiten, private organisaties of de overheid.
o Geen beschermde titel, dus veel verschillende vakgebieden
Psychology: a European perspective
- Moderne psychologie komt uit Europa: eerste laboratoriums, universitaire opleidingen.
(eind 19e, begin 20e eeuw)
- Psychologie heeft verschillende statussen door Europa heen.
Psychology: the development of a science
Filosofische roots van psychologie
- Animisme: alles heeft een ziel (ook niet-levende objecten)
Beweging lichaam gecontroleerd door hun ziel.
- Dualisme (geest en lichaam gescheiden)/Rationalisme: René Descartes
o ik denk, dus ik ben
o Je kan niet vertrouwen op wat je ziet, alleen maar op wat je denkt, want wat je ziet
in vertekend.
o Om de wereld te begrijpen, moet je alleen begrijpen hoe die tot stand is gekomen.
o Gedrag is gestuurd door omgeving
o Reflex gestuurd door verschil in vloeistofdruk
2
, 3
o Mind is immaterieel
o Interactionism: interactie tussen mind en materie (fysische lichamen), vindt plaats
in hersenstam.
- Empirisme: Locke & Hume
o Wat je waarneemt is de werkelijkheid, wat je denkt is onbetrouwbaar
o Kennis van complexe ervaringen is niks meer dan linkjes tussen simpele
gevoelens.
o Positivisme: alle betekenisvolle ideeën kunnen worden teruggebracht naar
waarnemelijk materiaal.
- Idealisme: Berkeley
o Waarnemingen worden gestuurd door gedachten (dolfijnillusie)
o Combinatie empirisme & dualisme (of rationalisme?)
- Materialisme: James Mill
o Rationalisme, geen dualisme
o Realiteit kan alleen achterhaald worden door het begrijpen van de fysieke wereld,
waarvan je brein onderdeel is. (materieel)
o Geest/Brein = machine (net als lichaam)
Modern psychology: from the Leipzig laboratory to the
cognitive revolution
Wilhelm Wundt = eerste psycholoog: alle aspecten van de natuur, dus ook de menselijke
ziel, kan wetenschappelijk worden bestudeerd.
Structuralisme: Wetenschap van rechtstreekse ervaring: Wilhelm Wundt
- Hoofdgedachte: structuur van de ziel is opgebouwd uit elementen van bewustheid,
zoals ideeën en gevoelens.
- Introspection: Introspectionisten observeerden stimuli en beschreven hun
ervaringen
- Drie doelen: analyseren inhoud van bewuste ervaringen; vaststellen hoe elementen
van bewustheid zijn gelinkt; bedenken van een wet voor zulke linkjes.
- Eind structuralisme begin 20e eeuw: Aandacht van menselijke ziel waarneembare
menselijk gedrag.
- Grondlegger psychologie.
Memory: proces van leren en vergeten: Ebbinghaus
- Formuleren van methodes om geheugen te meten en de snelheid van vergeten.
Gemeten bij zichzelf door nietzeggende woordjes te onthouden: hoe vaak lezen voor
onthouden, tot hoelang
- Leren van iets kan makkelijk of moeilijker zijn.
- Empirisch: geen theorie waarom je iets wel of niet leert
- Eliminating variable errors: herhalen en verschillende lijstjes reproduceerbaarheid
o Uitsluiten van emoties, alertheid, oncontroleerbare veranderingen in omgeving
Functionalisme: proces van bewuste activiteit (bijv. leren): James & Angell
- Nadruk op zichtbare gedragingen
- Denken produceren nuttige gedragingen
- Basisprincipes:
o Studie van mentale activiteiten, niet van mentale structuren
o Mentale processen zijn deel van de biologische activiteit van het organisme. Het
zijn aspecten van aanpassing aan de omgeving en resultaat van zijn evolutionaire
geschiedenis.
3
