Strafprocesrecht
2025-2026
1
,Strafvordering .......................................................................................................................................... 4
Vorderingen die ontstaan uit een misdrijf ...................................................................................................... 4
Wie oefent strafvordering uit? ...................................................................................................................... 5
Wat doet het OM?.................................................................................................................................... 6
Kenmerken van het OM ............................................................................................................................ 7
Wie oefent strafvordering nog uit? ............................................................................................................ 7
Tegen wie geldt de strafvordering? ............................................................................................................... 7
Burgerlijke vordering ................................................................................................................................... 8
Voorwaarden .......................................................................................................................................... 8
Quid vordering voor burgerlijke rechter ......................................................................................................... 8
Opsporingsonderzoek .............................................................................................................................. 9
De onderzoeksfase is:.............................................................................................................................. 9
Bevoegdheden ........................................................................................................................................ 9
Bijkomende bevoegdheden in geval van ‘heterdaad’ .............................................................................10
Gerechtelijk onderzoek ..............................................................................................................................10
Gerechtelijk onderzoek .......................................................................................................................... 11
Leider van het gerechtelijk onderzoek ..........................................................................................................11
Hoe komt de onderzoeksrechter aan zijn zaken? ..........................................................................................12
Onderzoeksdaden: hoe doet de onderzoeksrechter het? ..............................................................................12
Telefonie ................................................................................................................................................13
Retroactief onderzoek .........................................................................................................................13
Imeitrack-simtrack .............................................................................................................................13
IMSI-catcher.......................................................................................................................................13
Localisatie: ........................................................................................................................................14
Telefoontap – art. 90 ter Sv. .....................................................................................................................14
Huiszoeking – art. 87 Sv e.v. ....................................................................................................................15
Uitzonderingen: ..................................................................................................................................15
Allerhande andere onderzoeksdaden ......................................................................................................15
Desoxyribonucleic Acid .......................................................................................................................15
Onderzoek aan het lichaam .................................................................................................................16
Openen post ......................................................................................................................................16
Inwinning bankgegevens – art 46quater Sv. ...........................................................................................16
Beslag: / .............................................................................................................................................16
Verhoren: ...........................................................................................................................................16
Bijzondere Opsporings Methoden (BOM) ..............................................................................................17
Voorlopige hechtenis ..............................................................................................................................18
Fase voor voorlopige hechtenis : ..........................................................................................................18
Bevel tot aanhouding ..........................................................................................................................18
Toezicht op voorlopige hechtenis .........................................................................................................19
Beslissing RK ......................................................................................................................................19
Soorten voorlopige hechtenis ..............................................................................................................19
Afsluiten gerechtelijk onderzoek .................................................................................................................20
Voor de vonnisrechter ............................................................................................................................ 21
Organisatie ................................................................................................................................................21
, Bevoegdheden .......................................................................................................................................21
Waarborgen ...............................................................................................................................................22
Fundamentele waarborgen .....................................................................................................................22
De zitting ...................................................................................................................................................23
Bewijsregeling............................................................................................................................................23
Bewijslast ..............................................................................................................................................23
Bewijswaardering ...................................................................................................................................23
De uitspraak .......................................................................................................................................... 24
Motivering ..............................................................................................................................................24
Rechtsmiddelen..................................................................................................................................... 24
Hoger beroep .........................................................................................................................................24
Verzet ....................................................................................................................................................25
Beletselen voor de normale uitoefening van de strafvordering ................................................................. 26
Verval van de strafvordering ................................................................................................................... 26
Minnelijke schikking : art. 216bis Sv .........................................................................................................26
Strafbemiddeling : art. 216ter Sv ..............................................................................................................27
Verjaring ................................................................................................................................................27
Onverjaarbare misdrijven: .......................................................................................................................28
Gezag van gewijsde en ne bis in idem ......................................................................................................28
Verval van de burgerlijke vordering ......................................................................................................... 29
Verval van de uitvoering van straffen ....................................................................................................... 29
Extra: gastcollege 20/05 – zie slides ........................................................................................................ 30
Voorbeeld vragen ................................................................................................................................... 31
3
, Strafvordering
Het wetboek van strafvordering is gemaakt in 1808: oud dus zijn er veel wijzigingen daardoor is het moeilijk
leesbaar (vooral art. 1-100) → één van de grote wijzigingen was de wijziging Franchimont in 1998:
bijkomende rechten aan een persoon bij strafprocedures.
o Inquisitoire procedure = maatschappij/OM wordt partij in geding.
De maatschappij is een partij en zal vervolgen en berechten, vervolgde wordt in een ondergeschikte
positie geplaatst, rechter doet de procesviering actief mee, schriftelijk, geheim en niet
tegensprekelijk. (bv. bij moord.)
o Accusatoire procedure = maatschappij is GEEN partij in het geding
Het slachtoffer voert een procedure tegen iemand. De rechter is een scheidsrechter die niet actief
tussenkomt. Openbaar, op tegenspraak en mondeling.
Voorbeeld OJ Simpson: hij werd verdacht van de moord op zijn vrouw en de minnaar van de vrouw. Er
werden twee bloederige lederen handschoenen gevonden. Één lag bij het lichaam van de vrouw, en de
andere op het landgoed van OJ Simpson.
- Er werd gevraagd aan OJ Simpson om de hoendschoenen in de rechtzaal te passen om te laten
zien dat ze van hem waren.
- Simpson trok de handschoenen aan, maar de handschoenen pasten niet.
- Advocaat van OJ Simpson maakte hier gebruik van in zijn slotpleidooi: ‘if it doesn’t fit; you must
acquit’ – als het niet past, moeten jullie Simpson vrijspreken.
De verdediging argumenteerde dat de handschoenen te klein waren en Simpson dus niet de dader kon zijn.
De aanklagers beweerden dan de handschoenen waren gekrompen door het bloed en de blootstelling aan
elementen. Simpson werd vrijgesproken.
Vorderingen die ontstaan uit een misdrijf
Als er geen strafvordering is ingesteld, kan u uw burgerlijke vordering zelf voor de strafrechter brengen en zo
het initiatief nemen om de strafvordering in gang te zetten.
• Strafvordering → op initiatief van OM
= vordering tot toepassen van de straffen/maatregelen die door de wet zijn gesteld.
• Burgerlijke vordering → ingesteld door de benadeelde
= benadeelde kan zich oftewel burgerlijke partij stellen voor een strafrechtbank of kan
dagvaarden voor een burgerlijke rechtbank, om herstel van schade te vragen.
4
2025-2026
1
,Strafvordering .......................................................................................................................................... 4
Vorderingen die ontstaan uit een misdrijf ...................................................................................................... 4
Wie oefent strafvordering uit? ...................................................................................................................... 5
Wat doet het OM?.................................................................................................................................... 6
Kenmerken van het OM ............................................................................................................................ 7
Wie oefent strafvordering nog uit? ............................................................................................................ 7
Tegen wie geldt de strafvordering? ............................................................................................................... 7
Burgerlijke vordering ................................................................................................................................... 8
Voorwaarden .......................................................................................................................................... 8
Quid vordering voor burgerlijke rechter ......................................................................................................... 8
Opsporingsonderzoek .............................................................................................................................. 9
De onderzoeksfase is:.............................................................................................................................. 9
Bevoegdheden ........................................................................................................................................ 9
Bijkomende bevoegdheden in geval van ‘heterdaad’ .............................................................................10
Gerechtelijk onderzoek ..............................................................................................................................10
Gerechtelijk onderzoek .......................................................................................................................... 11
Leider van het gerechtelijk onderzoek ..........................................................................................................11
Hoe komt de onderzoeksrechter aan zijn zaken? ..........................................................................................12
Onderzoeksdaden: hoe doet de onderzoeksrechter het? ..............................................................................12
Telefonie ................................................................................................................................................13
Retroactief onderzoek .........................................................................................................................13
Imeitrack-simtrack .............................................................................................................................13
IMSI-catcher.......................................................................................................................................13
Localisatie: ........................................................................................................................................14
Telefoontap – art. 90 ter Sv. .....................................................................................................................14
Huiszoeking – art. 87 Sv e.v. ....................................................................................................................15
Uitzonderingen: ..................................................................................................................................15
Allerhande andere onderzoeksdaden ......................................................................................................15
Desoxyribonucleic Acid .......................................................................................................................15
Onderzoek aan het lichaam .................................................................................................................16
Openen post ......................................................................................................................................16
Inwinning bankgegevens – art 46quater Sv. ...........................................................................................16
Beslag: / .............................................................................................................................................16
Verhoren: ...........................................................................................................................................16
Bijzondere Opsporings Methoden (BOM) ..............................................................................................17
Voorlopige hechtenis ..............................................................................................................................18
Fase voor voorlopige hechtenis : ..........................................................................................................18
Bevel tot aanhouding ..........................................................................................................................18
Toezicht op voorlopige hechtenis .........................................................................................................19
Beslissing RK ......................................................................................................................................19
Soorten voorlopige hechtenis ..............................................................................................................19
Afsluiten gerechtelijk onderzoek .................................................................................................................20
Voor de vonnisrechter ............................................................................................................................ 21
Organisatie ................................................................................................................................................21
, Bevoegdheden .......................................................................................................................................21
Waarborgen ...............................................................................................................................................22
Fundamentele waarborgen .....................................................................................................................22
De zitting ...................................................................................................................................................23
Bewijsregeling............................................................................................................................................23
Bewijslast ..............................................................................................................................................23
Bewijswaardering ...................................................................................................................................23
De uitspraak .......................................................................................................................................... 24
Motivering ..............................................................................................................................................24
Rechtsmiddelen..................................................................................................................................... 24
Hoger beroep .........................................................................................................................................24
Verzet ....................................................................................................................................................25
Beletselen voor de normale uitoefening van de strafvordering ................................................................. 26
Verval van de strafvordering ................................................................................................................... 26
Minnelijke schikking : art. 216bis Sv .........................................................................................................26
Strafbemiddeling : art. 216ter Sv ..............................................................................................................27
Verjaring ................................................................................................................................................27
Onverjaarbare misdrijven: .......................................................................................................................28
Gezag van gewijsde en ne bis in idem ......................................................................................................28
Verval van de burgerlijke vordering ......................................................................................................... 29
Verval van de uitvoering van straffen ....................................................................................................... 29
Extra: gastcollege 20/05 – zie slides ........................................................................................................ 30
Voorbeeld vragen ................................................................................................................................... 31
3
, Strafvordering
Het wetboek van strafvordering is gemaakt in 1808: oud dus zijn er veel wijzigingen daardoor is het moeilijk
leesbaar (vooral art. 1-100) → één van de grote wijzigingen was de wijziging Franchimont in 1998:
bijkomende rechten aan een persoon bij strafprocedures.
o Inquisitoire procedure = maatschappij/OM wordt partij in geding.
De maatschappij is een partij en zal vervolgen en berechten, vervolgde wordt in een ondergeschikte
positie geplaatst, rechter doet de procesviering actief mee, schriftelijk, geheim en niet
tegensprekelijk. (bv. bij moord.)
o Accusatoire procedure = maatschappij is GEEN partij in het geding
Het slachtoffer voert een procedure tegen iemand. De rechter is een scheidsrechter die niet actief
tussenkomt. Openbaar, op tegenspraak en mondeling.
Voorbeeld OJ Simpson: hij werd verdacht van de moord op zijn vrouw en de minnaar van de vrouw. Er
werden twee bloederige lederen handschoenen gevonden. Één lag bij het lichaam van de vrouw, en de
andere op het landgoed van OJ Simpson.
- Er werd gevraagd aan OJ Simpson om de hoendschoenen in de rechtzaal te passen om te laten
zien dat ze van hem waren.
- Simpson trok de handschoenen aan, maar de handschoenen pasten niet.
- Advocaat van OJ Simpson maakte hier gebruik van in zijn slotpleidooi: ‘if it doesn’t fit; you must
acquit’ – als het niet past, moeten jullie Simpson vrijspreken.
De verdediging argumenteerde dat de handschoenen te klein waren en Simpson dus niet de dader kon zijn.
De aanklagers beweerden dan de handschoenen waren gekrompen door het bloed en de blootstelling aan
elementen. Simpson werd vrijgesproken.
Vorderingen die ontstaan uit een misdrijf
Als er geen strafvordering is ingesteld, kan u uw burgerlijke vordering zelf voor de strafrechter brengen en zo
het initiatief nemen om de strafvordering in gang te zetten.
• Strafvordering → op initiatief van OM
= vordering tot toepassen van de straffen/maatregelen die door de wet zijn gesteld.
• Burgerlijke vordering → ingesteld door de benadeelde
= benadeelde kan zich oftewel burgerlijke partij stellen voor een strafrechtbank of kan
dagvaarden voor een burgerlijke rechtbank, om herstel van schade te vragen.
4
