SAMENVATTING GODSDIENST B
Inhoudsopgave
HOOFDSTUK 3: RITUELEN..........................................................................................................................................2
3.1 INLEIDING...............................................................................................................................................................2
3.1.1 SYMBOLEN................................................................................................................................................................. 2
3.1.2 SYMBOOLHANDELINGEN................................................................................................................................................3
3.1.3 SYMBOOLTAAL............................................................................................................................................................3
3.2 RITUELEN EN RITEN GEVEN KLEUR AAN HET DAGELIJKSE LEVEN............................................................................................3
3.3 DRIE GROEPEN VAN RITUELEN......................................................................................................................................3
3.3.1 CRISISRITUELEN...........................................................................................................................................................3
3.3.2 CYCLISCHE RITUELEN.....................................................................................................................................................3
3.4 FUNCTIES VAN RITUELEN............................................................................................................................................4
3.4.1 VERSPRINGING VAN HET PERSPECTIEF..............................................................................................................................4
3.4.2 RITUELEN VRAGEN OM HERHALING..................................................................................................................................4
3.4.3 DE ONTLASTENDE FUNCTIE VAN RITUELEN.........................................................................................................................4
3.4.4 GEMEENSCHAPSDIMENSIE..............................................................................................................................................4
3.4.5 MORELE DIMENSIE.......................................................................................................................................................4
3.5 HET BELANG VAN EEN VERZORGDE GODSDIENSTHOEK MET KIJKTAFEL...................................................................................4
HOOFDSTUK 4: BIJBELDIDACTIEK ‘BIBLIOLOOG’ EN ‘BIBLIODRAMA’.........................................................................4
4.1 BIBLIOLOOG: (BIJBEL)VERHALEN CREATIEF BELEVEN EN BEGRIJPEN.......................................................................................5
4.1.1 WAT IS BIBLIOLOOG? (KRUIDERSMA)...............................................................................................................................5
4.1.2 DOEL VAN BIBLIOLOOG.................................................................................................................................................5
4.1.3 DELEN VAN DE BIBLIOLOOG............................................................................................................................................5
4.1.4 PRAKITSCHE ASPECTEN..................................................................................................................................................6
4.2 BIBLIODRAMA: BIJBELVERHALEN VERKENNEN EN VERDIEPEN...............................................................................................6
4.2.1 WAT IS BIBLIODRAMA?.................................................................................................................................................6
4.2.2 DOELEN VAN EEN BIBLIODRAMA.....................................................................................................................................7
4.2.3 VERLOOP VAN EEN BIBLIODRAMASPEL..............................................................................................................................7
4.2.4 AANDACHTSPUNTEN VOOR BIBLIODRAMA MET KINDEREN....................................................................................................8
4.2.5 VOORBEREIDENDE OEFENINGEN OP EEN BIBLIODRAMASPEL..................................................................................................8
4.2.6 BIBLIODRAMA EN BIBLIOLOOG........................................................................................................................................8
4.2.7 VERSCHILLENDE SOORTEN BIBLIODRAMASPELEN.................................................................................................................9
HOOFDSTUK 5: GODLY PLAY....................................................................................................................................11
5.1 WAT IS GODLY PLAY................................................................................................................................................11
5.2 KENMERKEN VAN GODLY PLAY...................................................................................................................................11
5.3 DOELSTELLINGEN VAN GODLY PLAY.............................................................................................................................12
1
,5.4 TAALVORMEN BINNEN GODLY PLAY.............................................................................................................................12
5.5 ONDERDELEN VAN EEN SESSIE....................................................................................................................................12
5.6 GODLY PLAY VERHALEN............................................................................................................................................13
5.7 BRUIKBAARHEID VOOR GROEPEN MET VERSCHILLENDE LEVENSBESCHOUWELIJKE ACHTERGRONDEN?.........................................13
5.8 SPEELOMGEVING EN SPELMATERIAAL: VOORWAARDEN...................................................................................................13
HOOFDSTUK 6: HANDELINGSSTRATEGIEËN UITWISSELEN.......................................................................................14
6.1 LEVENSERVARINGEN EN HANDELINGSSTRATEGIEËN IN EEN VERHAAL: HET VERHAAL VD BEER....................................................14
6.1.1 HET VERHAAL............................................................................................................................................................14
6.1.3 HANDELINGSSTRATEGIEËN...........................................................................................................................................14
6.2 STAPPEN VAN DE METHODIEK....................................................................................................................................14
6.3 AANDACHTSPUNTEN BIJ DE METHODIEK.......................................................................................................................15
6.4 DE METHODIEK IN DE PRAKTIJK..................................................................................................................................15
BESLUIT............................................................................................................................................................................ 15
7 FEESTVIEREN.........................................................................................................................................................16
7.1 DE ACCENTEN BIJ HET VIEREN VAN KERST EN PASEN......................................................................................................16
7.2 DE LEERLIJN VAN DE FEESTEN IN HET LEERPLAN.............................................................................................................16
7.3 DE ADVENT...........................................................................................................................................................16
7.3.1 THEMA’S TIJDENS DE ADVENT......................................................................................................................................16
7.3.2 DIDACTISCHE SUGGESTIES VOOR ADVENT EN KERST (CONCRETE VOORBEELDEN).....................................................................18
7.3.3 LOGISCHE OPBOUW VAN EEN LESSENREEKS ROND ADVENT EN KERST...................................................................................19
7.4 VASTEN EN PASEN..................................................................................................................................................21
7.4.1 THEMA’S I.V.M. VASTEN EN PASEN...............................................................................................................................21
7.4.2 DIDACTISCHE SUGGESTIES VOOR VASTEN EN PASEN: CONCRETE VOORBEELDEN......................................................................23
HOOFDSTUK 3: RITUELEN
3.1 INLEIDING
Rituelen =
- Belangrijk onderdeel vh opvoeden tot religieuze gevoeligheid
- Gevoel van veiligheid (door herhalend karakter)
- Dat is heel wat voor een kat (p34)
- Omgang met zichzelf, met anderen en met God
3 bastanddelen ve ritueel:
- Symbolen
- Symbooltaal
- Symboolhandelingen
3.1.1 SYMBOLEN
- Gewoon ding dat je aantreft in onmiddellijke omgeving
- Gewone voorwerpen (bv ballonen) krijgen diepere betekenis
- Symbool = meerzinnig
2
, - Verwijst naar diepere werkelijkheid
- Goddelijke werkelijkheid
o Andere, diepere, hogere werkelijkheid gelovigen
- Alle dingen kunnen op elk moment symbolisch worden
3.1.2 SYMBOOLHANDELINGEN
- In zichzelf geladen met zin
- Bv
o Bloemen leggen bij graf, monument…
3.1.3 SYMBOOLTAAL
- Woorden als symbolische expressie
- Grensverleggend
- Bv
o Vader, moeder, licht zijn meerduidig
3.2 RITUELEN EN RITEN GEVEN KLEUR AAN HET DAGELIJKSE LEVEN
Riten
- Bepaalde handelingen als zij betekenis buiten zichzelf krijgen
- Onderscheiden van gewone handeling
- Stichten verbondenheid
- Beeld van de waarden
- Belangrijk in samenleving
3.3 DRIE GROEPEN VAN RITUELEN
- Crisisrituelen
- Cyclische rituelen
- Overgangsrituelen
3.3.1 CRISISRITUELEN
- Situaties die oncontroleerbaar zijn
- Mens voelt zich machteloos
- Bv
o Busramp, ongeneeslijk ziek worden, natuurrampen
- Rituelen helpen ons om te verwerken / te verlichten
- Bv
o Kaars aansteken, stille tocht houden…
3.3.2 CYCLISCHE RITUELEN
- Seizoenen
o Begin / einde seizoen, jaar, eeuw
- Gericht op een herdenking
o Nationale en kerkelijke feestdagen, feesten v heiligen
- Feesten waarin seizoens- en herdenkingsrituelen samengaan
o Pasen, Kerstmis, Pinksteren
3
Inhoudsopgave
HOOFDSTUK 3: RITUELEN..........................................................................................................................................2
3.1 INLEIDING...............................................................................................................................................................2
3.1.1 SYMBOLEN................................................................................................................................................................. 2
3.1.2 SYMBOOLHANDELINGEN................................................................................................................................................3
3.1.3 SYMBOOLTAAL............................................................................................................................................................3
3.2 RITUELEN EN RITEN GEVEN KLEUR AAN HET DAGELIJKSE LEVEN............................................................................................3
3.3 DRIE GROEPEN VAN RITUELEN......................................................................................................................................3
3.3.1 CRISISRITUELEN...........................................................................................................................................................3
3.3.2 CYCLISCHE RITUELEN.....................................................................................................................................................3
3.4 FUNCTIES VAN RITUELEN............................................................................................................................................4
3.4.1 VERSPRINGING VAN HET PERSPECTIEF..............................................................................................................................4
3.4.2 RITUELEN VRAGEN OM HERHALING..................................................................................................................................4
3.4.3 DE ONTLASTENDE FUNCTIE VAN RITUELEN.........................................................................................................................4
3.4.4 GEMEENSCHAPSDIMENSIE..............................................................................................................................................4
3.4.5 MORELE DIMENSIE.......................................................................................................................................................4
3.5 HET BELANG VAN EEN VERZORGDE GODSDIENSTHOEK MET KIJKTAFEL...................................................................................4
HOOFDSTUK 4: BIJBELDIDACTIEK ‘BIBLIOLOOG’ EN ‘BIBLIODRAMA’.........................................................................4
4.1 BIBLIOLOOG: (BIJBEL)VERHALEN CREATIEF BELEVEN EN BEGRIJPEN.......................................................................................5
4.1.1 WAT IS BIBLIOLOOG? (KRUIDERSMA)...............................................................................................................................5
4.1.2 DOEL VAN BIBLIOLOOG.................................................................................................................................................5
4.1.3 DELEN VAN DE BIBLIOLOOG............................................................................................................................................5
4.1.4 PRAKITSCHE ASPECTEN..................................................................................................................................................6
4.2 BIBLIODRAMA: BIJBELVERHALEN VERKENNEN EN VERDIEPEN...............................................................................................6
4.2.1 WAT IS BIBLIODRAMA?.................................................................................................................................................6
4.2.2 DOELEN VAN EEN BIBLIODRAMA.....................................................................................................................................7
4.2.3 VERLOOP VAN EEN BIBLIODRAMASPEL..............................................................................................................................7
4.2.4 AANDACHTSPUNTEN VOOR BIBLIODRAMA MET KINDEREN....................................................................................................8
4.2.5 VOORBEREIDENDE OEFENINGEN OP EEN BIBLIODRAMASPEL..................................................................................................8
4.2.6 BIBLIODRAMA EN BIBLIOLOOG........................................................................................................................................8
4.2.7 VERSCHILLENDE SOORTEN BIBLIODRAMASPELEN.................................................................................................................9
HOOFDSTUK 5: GODLY PLAY....................................................................................................................................11
5.1 WAT IS GODLY PLAY................................................................................................................................................11
5.2 KENMERKEN VAN GODLY PLAY...................................................................................................................................11
5.3 DOELSTELLINGEN VAN GODLY PLAY.............................................................................................................................12
1
,5.4 TAALVORMEN BINNEN GODLY PLAY.............................................................................................................................12
5.5 ONDERDELEN VAN EEN SESSIE....................................................................................................................................12
5.6 GODLY PLAY VERHALEN............................................................................................................................................13
5.7 BRUIKBAARHEID VOOR GROEPEN MET VERSCHILLENDE LEVENSBESCHOUWELIJKE ACHTERGRONDEN?.........................................13
5.8 SPEELOMGEVING EN SPELMATERIAAL: VOORWAARDEN...................................................................................................13
HOOFDSTUK 6: HANDELINGSSTRATEGIEËN UITWISSELEN.......................................................................................14
6.1 LEVENSERVARINGEN EN HANDELINGSSTRATEGIEËN IN EEN VERHAAL: HET VERHAAL VD BEER....................................................14
6.1.1 HET VERHAAL............................................................................................................................................................14
6.1.3 HANDELINGSSTRATEGIEËN...........................................................................................................................................14
6.2 STAPPEN VAN DE METHODIEK....................................................................................................................................14
6.3 AANDACHTSPUNTEN BIJ DE METHODIEK.......................................................................................................................15
6.4 DE METHODIEK IN DE PRAKTIJK..................................................................................................................................15
BESLUIT............................................................................................................................................................................ 15
7 FEESTVIEREN.........................................................................................................................................................16
7.1 DE ACCENTEN BIJ HET VIEREN VAN KERST EN PASEN......................................................................................................16
7.2 DE LEERLIJN VAN DE FEESTEN IN HET LEERPLAN.............................................................................................................16
7.3 DE ADVENT...........................................................................................................................................................16
7.3.1 THEMA’S TIJDENS DE ADVENT......................................................................................................................................16
7.3.2 DIDACTISCHE SUGGESTIES VOOR ADVENT EN KERST (CONCRETE VOORBEELDEN).....................................................................18
7.3.3 LOGISCHE OPBOUW VAN EEN LESSENREEKS ROND ADVENT EN KERST...................................................................................19
7.4 VASTEN EN PASEN..................................................................................................................................................21
7.4.1 THEMA’S I.V.M. VASTEN EN PASEN...............................................................................................................................21
7.4.2 DIDACTISCHE SUGGESTIES VOOR VASTEN EN PASEN: CONCRETE VOORBEELDEN......................................................................23
HOOFDSTUK 3: RITUELEN
3.1 INLEIDING
Rituelen =
- Belangrijk onderdeel vh opvoeden tot religieuze gevoeligheid
- Gevoel van veiligheid (door herhalend karakter)
- Dat is heel wat voor een kat (p34)
- Omgang met zichzelf, met anderen en met God
3 bastanddelen ve ritueel:
- Symbolen
- Symbooltaal
- Symboolhandelingen
3.1.1 SYMBOLEN
- Gewoon ding dat je aantreft in onmiddellijke omgeving
- Gewone voorwerpen (bv ballonen) krijgen diepere betekenis
- Symbool = meerzinnig
2
, - Verwijst naar diepere werkelijkheid
- Goddelijke werkelijkheid
o Andere, diepere, hogere werkelijkheid gelovigen
- Alle dingen kunnen op elk moment symbolisch worden
3.1.2 SYMBOOLHANDELINGEN
- In zichzelf geladen met zin
- Bv
o Bloemen leggen bij graf, monument…
3.1.3 SYMBOOLTAAL
- Woorden als symbolische expressie
- Grensverleggend
- Bv
o Vader, moeder, licht zijn meerduidig
3.2 RITUELEN EN RITEN GEVEN KLEUR AAN HET DAGELIJKSE LEVEN
Riten
- Bepaalde handelingen als zij betekenis buiten zichzelf krijgen
- Onderscheiden van gewone handeling
- Stichten verbondenheid
- Beeld van de waarden
- Belangrijk in samenleving
3.3 DRIE GROEPEN VAN RITUELEN
- Crisisrituelen
- Cyclische rituelen
- Overgangsrituelen
3.3.1 CRISISRITUELEN
- Situaties die oncontroleerbaar zijn
- Mens voelt zich machteloos
- Bv
o Busramp, ongeneeslijk ziek worden, natuurrampen
- Rituelen helpen ons om te verwerken / te verlichten
- Bv
o Kaars aansteken, stille tocht houden…
3.3.2 CYCLISCHE RITUELEN
- Seizoenen
o Begin / einde seizoen, jaar, eeuw
- Gericht op een herdenking
o Nationale en kerkelijke feestdagen, feesten v heiligen
- Feesten waarin seizoens- en herdenkingsrituelen samengaan
o Pasen, Kerstmis, Pinksteren
3
