A1:
Historische vragen:
- Vragen over het verleden
§ Bv. hoe verliepen de ontdekkings reizen
- Vragen over relatie heden en verleden
§ Bv. was men vroeger toleranter dan nu
- Vragen over hoe we tot kennis over het verleden komen
§ Bv. hoe komen we aan onze info over de humanisten
- Vragen over het beeld dat we over iets of iemand uit het verleden hebben
§ Bv. klopt het dat we Leonardo Da Vinci zien als een genie
Scharnier momenten:
- Ca. 3500 v.C.: ontstaan van het wiel
- 753 v.C.: Rome
- 776 v.C.: Olympische Spelen
- 476: Val WRR
- 1435: val ORR
- 1492: reis Columbus
- 1776: Amerikaanse revolutie
- 1789: Franse revolutie
- 1945: einde WOII
Historische kritiek
- Presentatie
- Context
- Bruikbaar
- Betrouwbaar
- Representatief
- Vergelijking van bronnen
Standplaatsgebondenheid = Je kijkt vanuit je eigen standpunt of perspectief
,D2:
Kenmerken humanisten
- Bestuderen klassieke oudheid
- Mens en het individu en ontwikkeling staat centraal in de wereld
- Niet meer tevreden gezagsargumenten en vertrouwen op hun eigen kritisch
onderzoek
- Kritische tekgebruiken teksten en citaten van klassieke auteurs om hen
standpunt te verantwoorden
è Symbool Vitruvius man van Da Vinci (homo universales = gespecialiseerd in
meerde dingen) de passerpunt is ook op de navel van de cirkel errond -> mens
centraal , ook getekend met guldenregel = verhouding piramides
14de eeuw ontstaan 15de eeuw volle bloei 16de eeuw verspreiding -> boekdrukkunst
Reconstructie bronnen:
Ze werken van onder naar boven en
ze proberen zo een authentiek mogelijke
tekst teconstrueren
Boekdrukkunst:
1. Ze kerven de letter in een stuk metaal
2. Ze duwen die letter in een stuk koper
3. Ze gieten lood in de koper met een speciaal machine
4. Ze kunnen dan die letter gebruiken om woorden en zinnen te maken
5. Daarop leggen ze papier en dan onder de pres
è Veel goedkoper de lood is herbruikbaar
è Minder fouten
è Sneller
è Revolutionair, letter apart
Hoe keken ze naar de middeleeuwen: Ze zagen het als een duistere periode met weinig
vooruitgang, waarin kennis van de klassieke oudheid verloren ging. De term
middeleeuwen is uitgevonden door humanisten.
Desiderius Erasmus (=pacifistisch)
- Zoon priester -> klassieke opleiding
- Studeert theologie (=godsdienst studie) in Parijs
- Oprichter collegiumtrilangue (latijn, hebreeuws, grieks)
, - Werken:
§ Adagia: verzameling spreekwoorden
§ Lof der zotheid: overgedragen aan vriend Thomas More
§ Kritische uitgave NT
- Wilt de kerk van binnenuit hervormen tov luther
- Vindt educatie heeel belangrijk
Thomas More
-Verdiept zich in Grieks en filosofie
-Jurist in Engeland
-Onthoofd door Hendrik VIII, hij was tegen de Anglicaanse kerk na dood daardoor
ook heilig verklaard
- Kritisch tov machtsmisbruik
- Werken
§ Utopia (=niemandsland):
• Eerste deel: discussie
• Tweede deel:
• Egalitaire maatschappij
• Boerderijen gemeenschappelijk bezit
• Mensen geen privèbezit en geld
• Noodzaken gratis
• Godsdienst vrijheid, andere religies respecteren
è Beetje communistisch
Niccolo Micchiavelli
- Niet tegen geweld
- Belangrijke politicus in de republiek Firenze
- Na medici familie ontslag
- Werken
§ Il Principe: geeft heerser raad om te regeren
• Voorbeelden uit KO
• Gelooft dat een heerser alles mag deon als het in het belang van
het land is (liegen, bedriegen,…)
• Pragmatisch (iets nuttig, doelgericht en bruikbaar is)
Wetenschappelijke vooruitgang -> dankzij boekdrukkunst (ideeen verspreiden zich snel)