Logistiek en internationale handel
INLEIDING
24/9/2025
Aparte slides rond internationale handel die niet in het boek staan, logistiek wel
Studeren aan de hand van de slides en als je iets niet snapt dan kijk je in het boek
Leerstof die niet in de slides staan dan moet je het niet kennen
Min nodig van 4/10 nodig voor elk onderdeel anders automatisch een 9
H0: Van logistieke flow tot supply chain
Logistiek management = deel van supply chain management
dat op een e iciënte en e ectieve manier de voorwaartse
stromen, de opslag en de retourstromen van goederen van
een individueel bedrijf plant, uitvoert en controleert van de
oorsprong tot aan de consument om zo de behoeften van de
klanten te vervullen.
Binnen een individueel bedrijf en beantwoorden aan de
klantenbehoeften
E iciënt —> er zo weinig mogelijk en middelen gebruiken
E ectief —> doel bereiken Logistieke flow
3 stromen die interageren:
- Goederenstromen
- Geldstromen
- Informatiestromen
Goed op elkaar afstemmen
Stromen van de logistieke flow
Supply chain management = ook wel integraal ketenbeheer genoemd, is het principe
waarbij door middel van het beheersen en het optimaliseren van processen,
coördinatie en samenwerking met leveranciers, tussenpersonen en afnemers een
betere functionaliteit van de keten (en elke schakel binnen die keten) ontstaat.
netwerk van verschillende ondernemingen die georganiseerd moeten worden, elke
keten optimaliseren
Het verschil: SCM de operaties van een bedrijf overstijgt en de gehele keten van
grondstof tot eindconsument probeert te beheren.
Supply chain kan zorgen voor een competitief voordeel, maar klanten worden als
maar meer veeleisender
Logistiek en internationale handel INLEIDING
, Supply: de verschillende opeenvolgende acties en actoren worden met elkaar
verbonden en als een geheel behandeld.
Chain: het is de ketting van informatie-, geld- en goederenstromen.
Management: het is niet puur operationeel, er zijn ook beleids- en strategische
aspecten aan verbonden.
Push en pullmodel:
Push Pull
Grote schaal > lage kosten Aangepast aan de noden van de klant
Gebaseerd op basis van voorspellingen Gepersonaliseerd naar de klant
Klan is veeleisend geworden
Anoniem want nog geen klant bekent en dus Zoeken naar meerwaarde
geen inspraak Niet meer tevreden met
standaardproducten
Bv. H&M > blijven met veel voorraad zitten want Bv. Zara > gaan constant met mensen inspelen
spelen mee met de trends en kijken naar wat de wensen wijn
Juicery > kopen al op voorhand aan dus valt
tussen push en pull (keuzelijst)
Supply management Demand management
Ketenomkering = de evolutie van supply management naar demand management
Niet elk bedrijf past het toe
Bij eenvoudige massaproductie heeft het geen zin
Logistiek en internationale handel H0: Van logistieke flow tot supply chain
, H1: Geschiedenis van de logistiek en het belang voor de economie
Casestudie: fusie havens
In 2018 ontstond North Sea Port door een fusie tussen de Nederlandse havens van
Vlissingen en Terneuzen en de Belgische haven van Gent. Ook de havens van Antwerpen
en Zeebrugge fuseerden in 2022 tot Port of Antwerp-Bruges. Zulke fusies gebeuren
vaak om economische en industriële voordelen te behalen: ze maken samenwerking,
meer e iciëntie, schaalvergroting en extra werkgelegenheid mogelijk.
Bij North Sea Port versterkte de fusie de internationale positie: de haven kwam in
de top 10 van Europese havens. Ook duurzaamheid, hernieuwbare energie en
circulaire economie spelen er een steeds belangrijkere rol.
Bij Port of Antwerp-Bruges was complementariteit de drijvende kracht:
Antwerpen richt zich vooral op containers en chemie, Zeebrugge op roll-on/roll-
o verkeer en vloeibaar aardgas. Door samen te werken, wordt het
goederenvervoer e iciënter en internationaal competitiever.
1.1 geschiedenis
Vaak in tijden van oorlogen of crisissen zijn er tijden van innovatie:
1. Oorsprong van het woord logistiek
• Komt van militaire termen, met name uit de tijd van Napoleon.
• Betekende aanvankelijk het organiseren van voedsel, onderdak en bevoorrading
van troepen.
2. Oude beschavingen
• In Egypte werden logistieke principes toegepast bij het bouwen van piramides.
• De Romeinen ontwikkelden een echte logistieke structuur met bevoorrading,
infrastructuur en communicatie.
3. Middeleeuwen
• Logistiek bleef belangrijk voor legers en huurlingen.
• Later kwam maritieme logistiek op met ontdekkingsreizen en scheepvaart.
4. Napoleon
• Verfijnde militaire logistiek: e iciënt vervoer, bevoorrading en planning.
• Introduceerde georganiseerde voedsel- en materiaaldistributie voor troepen.
5. Moderne tijden
•Industriële revolutie bracht stoommachines, spoorwegen en elektriciteit, wat
logistiek sterk verbeterde.
• Ontwikkeling van kranen, verlichting, en later computers en
communicatietechnologie zorgden voor moderne logistieke systemen.
Logistiek en internationale handel H1: Geschiedenis van de logistiek en het
belang voor de economie
, 6. Wereldoorlogen
• Logistiek werd cruciaal voor oorlogsvoering en bevoorrading.
• Tweede Wereldoorlog bracht verdere verfijning met snelle communicatie,
radiotechnologie en grote logistieke operaties.
7. Na de oorlog
• Uitbreiding van logistieke netwerken met spoorwegen, kanalen en vooral
containers, die internationale handel revolutioneerden.
8. Vandaag
• Komst van internet en digitalisering veranderde logistiek
• Communicatie direct mogelijk, drones, geautomatiseerde containerterminals
en duurzame transportoplossingen
• Heeft ook nadelen: toename ecologische voetafdruk
1.2 economisch belang van de logistiek
Meten van logistieke activiteiten door LPI of Logistic Performance Index (tweejaarlijks)
6 bepaalde parameters waarop je een cijfer krijgt naarmate je het goed doet
België staat op plaats 8 maar komen van plek 3 (andere landen stijgen snel)
Georganiseerd door de Wereldbank
LPI:
1. e iciëntie van douane & grensbeheer;
2. kwaliteit van handels- en transportinfrastructuur;
3. gemak van regelen van competitief geprijsde internationale zendingen;
4. beschikbaarheid logistieke competenties;
5. mogelijkheid tot tracking & tracking van zendingen;
6. tijdigheid van leveringen.
We zijn een transitland > liggen in de blauwe
banaan (centraal)
Wonen 90 miljoen mensen met veel geld
Verschuivingen bv. Brexit en oosterse
landen worden rijker
Uitdagingen door wetgevingen
Correlatie tussen kosten en markttoegankelijkheid
Poznan (lage kosten en makkelijk om arbeid aan te werven)
Beste plek onder de lijn (zie EXTRA)
Logistiek en internationale handel H1: Geschiedenis van de logistiek en het
belang voor de economie
INLEIDING
24/9/2025
Aparte slides rond internationale handel die niet in het boek staan, logistiek wel
Studeren aan de hand van de slides en als je iets niet snapt dan kijk je in het boek
Leerstof die niet in de slides staan dan moet je het niet kennen
Min nodig van 4/10 nodig voor elk onderdeel anders automatisch een 9
H0: Van logistieke flow tot supply chain
Logistiek management = deel van supply chain management
dat op een e iciënte en e ectieve manier de voorwaartse
stromen, de opslag en de retourstromen van goederen van
een individueel bedrijf plant, uitvoert en controleert van de
oorsprong tot aan de consument om zo de behoeften van de
klanten te vervullen.
Binnen een individueel bedrijf en beantwoorden aan de
klantenbehoeften
E iciënt —> er zo weinig mogelijk en middelen gebruiken
E ectief —> doel bereiken Logistieke flow
3 stromen die interageren:
- Goederenstromen
- Geldstromen
- Informatiestromen
Goed op elkaar afstemmen
Stromen van de logistieke flow
Supply chain management = ook wel integraal ketenbeheer genoemd, is het principe
waarbij door middel van het beheersen en het optimaliseren van processen,
coördinatie en samenwerking met leveranciers, tussenpersonen en afnemers een
betere functionaliteit van de keten (en elke schakel binnen die keten) ontstaat.
netwerk van verschillende ondernemingen die georganiseerd moeten worden, elke
keten optimaliseren
Het verschil: SCM de operaties van een bedrijf overstijgt en de gehele keten van
grondstof tot eindconsument probeert te beheren.
Supply chain kan zorgen voor een competitief voordeel, maar klanten worden als
maar meer veeleisender
Logistiek en internationale handel INLEIDING
, Supply: de verschillende opeenvolgende acties en actoren worden met elkaar
verbonden en als een geheel behandeld.
Chain: het is de ketting van informatie-, geld- en goederenstromen.
Management: het is niet puur operationeel, er zijn ook beleids- en strategische
aspecten aan verbonden.
Push en pullmodel:
Push Pull
Grote schaal > lage kosten Aangepast aan de noden van de klant
Gebaseerd op basis van voorspellingen Gepersonaliseerd naar de klant
Klan is veeleisend geworden
Anoniem want nog geen klant bekent en dus Zoeken naar meerwaarde
geen inspraak Niet meer tevreden met
standaardproducten
Bv. H&M > blijven met veel voorraad zitten want Bv. Zara > gaan constant met mensen inspelen
spelen mee met de trends en kijken naar wat de wensen wijn
Juicery > kopen al op voorhand aan dus valt
tussen push en pull (keuzelijst)
Supply management Demand management
Ketenomkering = de evolutie van supply management naar demand management
Niet elk bedrijf past het toe
Bij eenvoudige massaproductie heeft het geen zin
Logistiek en internationale handel H0: Van logistieke flow tot supply chain
, H1: Geschiedenis van de logistiek en het belang voor de economie
Casestudie: fusie havens
In 2018 ontstond North Sea Port door een fusie tussen de Nederlandse havens van
Vlissingen en Terneuzen en de Belgische haven van Gent. Ook de havens van Antwerpen
en Zeebrugge fuseerden in 2022 tot Port of Antwerp-Bruges. Zulke fusies gebeuren
vaak om economische en industriële voordelen te behalen: ze maken samenwerking,
meer e iciëntie, schaalvergroting en extra werkgelegenheid mogelijk.
Bij North Sea Port versterkte de fusie de internationale positie: de haven kwam in
de top 10 van Europese havens. Ook duurzaamheid, hernieuwbare energie en
circulaire economie spelen er een steeds belangrijkere rol.
Bij Port of Antwerp-Bruges was complementariteit de drijvende kracht:
Antwerpen richt zich vooral op containers en chemie, Zeebrugge op roll-on/roll-
o verkeer en vloeibaar aardgas. Door samen te werken, wordt het
goederenvervoer e iciënter en internationaal competitiever.
1.1 geschiedenis
Vaak in tijden van oorlogen of crisissen zijn er tijden van innovatie:
1. Oorsprong van het woord logistiek
• Komt van militaire termen, met name uit de tijd van Napoleon.
• Betekende aanvankelijk het organiseren van voedsel, onderdak en bevoorrading
van troepen.
2. Oude beschavingen
• In Egypte werden logistieke principes toegepast bij het bouwen van piramides.
• De Romeinen ontwikkelden een echte logistieke structuur met bevoorrading,
infrastructuur en communicatie.
3. Middeleeuwen
• Logistiek bleef belangrijk voor legers en huurlingen.
• Later kwam maritieme logistiek op met ontdekkingsreizen en scheepvaart.
4. Napoleon
• Verfijnde militaire logistiek: e iciënt vervoer, bevoorrading en planning.
• Introduceerde georganiseerde voedsel- en materiaaldistributie voor troepen.
5. Moderne tijden
•Industriële revolutie bracht stoommachines, spoorwegen en elektriciteit, wat
logistiek sterk verbeterde.
• Ontwikkeling van kranen, verlichting, en later computers en
communicatietechnologie zorgden voor moderne logistieke systemen.
Logistiek en internationale handel H1: Geschiedenis van de logistiek en het
belang voor de economie
, 6. Wereldoorlogen
• Logistiek werd cruciaal voor oorlogsvoering en bevoorrading.
• Tweede Wereldoorlog bracht verdere verfijning met snelle communicatie,
radiotechnologie en grote logistieke operaties.
7. Na de oorlog
• Uitbreiding van logistieke netwerken met spoorwegen, kanalen en vooral
containers, die internationale handel revolutioneerden.
8. Vandaag
• Komst van internet en digitalisering veranderde logistiek
• Communicatie direct mogelijk, drones, geautomatiseerde containerterminals
en duurzame transportoplossingen
• Heeft ook nadelen: toename ecologische voetafdruk
1.2 economisch belang van de logistiek
Meten van logistieke activiteiten door LPI of Logistic Performance Index (tweejaarlijks)
6 bepaalde parameters waarop je een cijfer krijgt naarmate je het goed doet
België staat op plaats 8 maar komen van plek 3 (andere landen stijgen snel)
Georganiseerd door de Wereldbank
LPI:
1. e iciëntie van douane & grensbeheer;
2. kwaliteit van handels- en transportinfrastructuur;
3. gemak van regelen van competitief geprijsde internationale zendingen;
4. beschikbaarheid logistieke competenties;
5. mogelijkheid tot tracking & tracking van zendingen;
6. tijdigheid van leveringen.
We zijn een transitland > liggen in de blauwe
banaan (centraal)
Wonen 90 miljoen mensen met veel geld
Verschuivingen bv. Brexit en oosterse
landen worden rijker
Uitdagingen door wetgevingen
Correlatie tussen kosten en markttoegankelijkheid
Poznan (lage kosten en makkelijk om arbeid aan te werven)
Beste plek onder de lijn (zie EXTRA)
Logistiek en internationale handel H1: Geschiedenis van de logistiek en het
belang voor de economie
