Samenvatting Zenuwstelsel deel 2

ANATOMIE & FYSIOLOGIE
HET ZENUWESTELSEL DEEL 2
DE HERSENSCHORS
3 functies van de hersenschors:
1. Geestelijke activiteiten:
 Geheugen, intelligentie, verantwoordelijkheidsgevoel, denken, redeneren,
moreel besef, taal, leren, …
2. Zintuigelijke waarneming:
 Pijn, temperatuur, aanraking, gezichtsvermogen, gehoor, smaakzin, reuk
3. Willekeurige motoriek:
 Opwekken en besturen van bewuste bewegingen

Functionele gebieden van de hersenschors:
 In grote lijnen zijn de belangrijkste functionele gebieden gekend. Sommige zijn
maar in één hersenhelft actief.
- Functionele gebieden zijn echter niet strikt af te lijnen en werken samen met
andere gebieden.
 De hemisferen bedienen tegenovergelegen lichaamshelften (gekruiste controle
en analyse)
Gebieden:
 Motorische gebieden:
- Besturing van willekeurige skeletspieren
 Sensorische gebieden:
- Ontvangen en verwerken van zintuigprikkels
 Associatiegebieden:
- Integratie/interpretatie van verschillende soorten inkomende informatie
- Uitvoering van complexe geestelijke functies

Blinde schets:




1

,Motorische gebieden van de cortex:
 Primaire motorische cortex= gyrus precentralis
- In frontale kwab
- Pyramidevormige cellichamen  hogere mototrische neuronen
 Hier start bevel tot beweging van skeletspieren
 Motorische baan: pyramidebaan= tractus corticospinalis
- Motorische banen dalen af naar voorhoorncellen van ruggenmerg
 Motorische homunculus:
- Omgekeerde vertegenwoordiging van lichaamsgebieden en omvang
evenredig met complexiteit van lichaamsdeel

Sensorische gebieden van de cortex:
 Somato-sensorische cortex = gyrus postcentralis
- In pariëtale kwab
- Hier wordt men zich bewust van pijn, temperatuur, druk, spierbewegingen en
positie van gewrichten.
- Prikkels komen uit tegenovergestelde lichaamshelft
- Grootte van projectiegebied evenredig met mate van sensorische innervatie
 Sensorische homunculus met bv. groot projectiegebied voor n. trigeminus (gelaat
is zeer gevoelig!)
 Gehoorschors= auditieve cortex:
- In temporale kwab, net onder sulcus lateralis
- Prikkels uit van binnenoor (orgaan van Corti) via cochleair deel van
n.vestibulocochlearis
Sensorische gebieden:
 Reukschors= olfactorische cortex:
- Diep in temporale kwab
- Prikkels uit nervus olfactorius
 Smaakgebied:
- In diepe lagen van somato-sensorisch gebied (insula), net boven sulcus
lateralis
- Prikkels uit smaakpapillen
 Visuele cortex:
- Grootste deel van occipitale kwab
- Achter sulcus pariëto-occipitalis
- Prikkels uit oog via nervus opticus

ASSOCIATIEGEBIEDEN
 Associatiegebieden (grijs-tinten op de schets) maken complexe, hogere
cognitieve vaardigheden mogelijk
- Ze ontvangen, coördineren, interpreteren prikkels uit sensorische, motorische
en andere associatiegebieden

2

,  Premotorische gebied:
- Frontale kwab, net voor de primaire motorische cortex
- Coördinatie van bewegingen opgewekt door primaire motorische cortex
- Aangeleerde bewegingspatronen
 Prefrontaal gebied:
- Voor de premotorische cortex, groot gebied, in contact met alle andere
associatiegebieden
- Intellectuele functies:
 tijdsgevoel,
 voorspelling gevolgen van gebeurtenissen,
 normale beheersing van gevoelens (angst, frustratie, spanning: door
interpretatie huidige gebeurtenissen en voorspelling gevolgen ervan)

Hemisferische lateralisatie:
 Bepaalde gebieden die ingewikkelde interpretaties doen zijn slechts actief in één
hersenhelft.
 Bv. Algemeen interpretatiegebied (Wernicke) (taal en mathematische
berekeningen) meestal links actief (bij rechtshandigen!)
 Bv. Gebied voor ruimtelijke visualisatie en analyse meestal rechts actief (bij
rechtshandigen)

Associatiegebieden:
1. Gebied van Wernicke (sensorisch spraakcentrum)
 In temporale kwab, naast pariëto-occipito-temporale gebied
 Is een algemeen interpretatiegebied, waar gesproken woorden worden
waargenomen en begrepen:
- bevattingsvermogen en intelligentie, taalvaardigheid (lezen, schrijven,
spreken), analytische taken (rekenen), logisch denken
 Bij linkshandigen dominant in rechter hersenhelft en andersom
 Dus meestal dominant links
2. Parieto-occipito-temporale gebied ( ruimtelijke visualisatie en analyse)
 Achter het somato-sensorisch gebied
 Analyse en interpretatie van (niet auditieve) sensorische informatie:

3