Samenvatting Socialezekerheidsrecht Prof Schoukens 17/20 eerste zit

Socialezekerheidsrecht
Blok 1: Alg hfdstukken; begrip, bronnen,
administratie en toepassingsgebied SZ
https://www.dropbox.com/scl/fo/n7pq2n1660m88blvjw75u/
AKf7Jgk65LGxuK23p3o_48s/Derde%20Bachelor/(ASR)%20Arbeids-%20en
%20Socialezekerheidsrecht/Examenvragen%20en%20oefeningen/Examen
%202016?
rlkey=nc9wntcu5wdidn6kllvbbua4x&e=1&subfolder_nav_tracking=1&dl=0

Examen:
- Schriftelijk 3u
- ½ ArbeidsR en ½ SZR (mogelijks vraag over beide vakken)
- Vb examen op toledo incl antw
- Alleen openvragen
- Laatste vraag ArbeidsR is ontslagrecht waarbij je opzegtermijn moet
berekenen!
- SZR: gn vragen over andere landen
o Wnnr snel over gegaan gn diepe vragen
o Gn berekeningen !!
o Toepassing v beginselen vb Bismarck op regeling X , Universele
verzekering pas toe op wettelijk ouderdomspensioen, etc
o Vragen over sociale bijstand (verspreid over versch
hoofdstukken)
- College NAR niet op examen!




1

,Inhoudsopgave
HFDSTK 1: Begrip ‘sociale zekerheid’..................................................................3

HFDSTK 2: Bronnen vh SZR...............................................................................10

HFDSTK 3: Personeel toepassingsgebied v SZ....................................................16

HFDSTK 4: Financiering vd SZ...........................................................................24

HFDSTK 5: Administratie vd sociale zekerheid....................................................30

HFDSTK 6: Sociale risico’s en sociale prestaties.................................................35

HFDSTK 7: Ouderdom........................................................................................40

HFDSTK 8: Overlijden/ Overleven.......................................................................45

Gastcollege; Arbeidsongevallen en beroepsziektes.............................................47

HFDSTK 9: Arbeidsongeschikt (moeilijkste risico)...............................................50

HFDSTK 10: Werkloosheid.................................................................................56

HFDSTK 11: Gezinslasten..................................................................................67

HFDSTK 12: Gezondheidszorg............................................................................68

HFDSTK 13: Zorg.............................................................................................. 74

HFDSTK 14: Behoeftigheid/ Sociale bijstand.......................................................76

HFDSTK 15: Internationaal en Europees recht....................................................78




2

,HFDSTK 1: Begrip ‘sociale zekerheid’
Beginselen onderliggend aan socialezekerheidsstelsels
AFD 1 E omschrijving v sociale zekerheid in h alg
1.1 Gn eenduidig begrip
- SZ = publiek recht
- SZ = moeilijk te definiëren
- Veel landen geven gn duidelijk juridische omschrijving  aan RL
(versch tss landen)
- Internationaal en Europees R bevat gn duidelijk def  instrumenten
omschrijven eigen materiële toepassingsgebied
o Vb Conventie nr 102 Internationale arbeidsorganisatie (IAO) – min
normen in SZ (nt in codex?)
 Gn inhoudelijke omschrijving v h begrip ‘SZ’
 Beschrijft regelingen die deel uitmaken v sociale zekerheid
 Toepassingsgebied: 1)Medische zorg
2)Arbeidsongeschiktheid 3)Werkloosheid 4)
Arbeidsongevallen 6) Gezinslasten 7)Moederschap
8)Invaliditeit 9)Overleven
= definitie obv risico’s (1)
- Gevaren aan definitie obv risico’s
1° Onvoldoende ruimte vr ontwikkeling/evolutie in maatschappij
o Vb overlevingspensioenen; vandaag werkt men vaak mt twee
en is dit dus nt langer noodzakelijk
o Vb klimaatschade
2° Gn ruimte vr nationaalrechtelijke eigenheid
o Vb in veel landen w financiële steun vr studenten beschouwd
als e onderdeel v SZ, terwijl nt in d Conventie
o Nt meer v deze tijd? Vb armoedebestrijding nt in lijst, maar
hoeksteen v SZ vandaag bij ons
 veel EU richtlijnen/verordeningen nog gebaseerd op deze oude
def
AFD 2 Omschrijving vd ‘sociale risico’s’
-Afwezigheid inkomen uit arbeid (bij mensen die nt langer kunnen
werken)
- Wegvallen ve inkomen dr overlijden v partner die wel h inkomen
verdient
- Afwezigheid ve inkomen dr arbeidsongeschiktheid
- Nood aan medische verzorging
- Bijzondere kosten die samenhangen mt opvoeding v kinderen
- Nood aan dekking kosten vr e verlies aan zelfredzaamheid (‘zorg’)
- Ontbreken v voldoende middelen om e menswaardig bestaan te leiden
Opmerkingen;
1) Activeren v SZuitkering; SZ nt louter verengen tot compensaties in d
vorm v geld


3

, Preventie Herstel Compensatie
Sociaal risico
Vb Verhinderen dat mensen werkloos w door inspanningen te leveren
om werklozen dr arbeidsbemiddeling en opleiding weer e baan krijgen,
eerder dan hen e gelduitkering t verschaffen

2) Wij vatten SZ hierna vrij eng op als vooral e geheel v regelingen v
uitkeringen in geld (nt genoeg tijd)

3) Impact verborgen gelduitkeringen vd fiscaliteit nt onderschatten;
‘de verborgen welvaartsstaat’
o Maatregels in versch vormen
Vb bijz bepaling in belasting wetboek afwijkend v alg
belastingregels ten gunste ve specifieke activiteit of bepaalde
groep v belastingplichtigen
o Ook wijze belastingstelsel werkt draagt bij tot de bescherming v
personen tegen sociale risico’s
Vb Bestrijden kosten verbonden aan opvoeden v kinderen
 Gezinsuitkering
 Vrijstelling en aftrekking v belastingen
AFD 3 Solidariteitstechnieken
Historiek;
- Nood aan inkomen wnnr men nt in staat was te werken om e inkomen
vr zichzelf en zijn gezin te verwerven
- Familiale solidariteit  gezin als eerste vorm v SZ
- Liefdadigheid; kerkelijke en wereldlijke groeperingen
- Onderlinge verzekeringen (mutualiteit)
- Politiek besef overheid moet vr zijn burgers zorgen

Def los v risico’s (2) (over d tijd heen) =
“het geheel van wettelijke systemen die prestaties leveren op
individueel vlak, hetzij in geld, hetzij in natura, zonder onderscheid
naar de wijze van financiering, uitvoeringsorganisatie of aard of
berekeningswijze van de uitkeringen”
o Prestatie of dienst (nt nr uitvoering kijken)
o Individueel
o Zonder onderscheid nr wijze v financiering
(belasting/bijdragen/etc)
Probleem def; hier valt eig alles onder, onvoldoende concreet
Vb levensverzekering, pensioensparen = SZ? (Risico
overleiden en ouderdom = vrijwillige)

Verticale en horizontale solidariteit;
- Versch tss individuele particuliere verzekeringen vb autoverzekering en
solidariteitstechnieken fundamenteel vd SZ
o Risicoprofiel bij verzekeringen bepaald hoogte bijdragen >< SZ
obv draagkracht/inkomen


4