Samenvatting Examenvragen Recht en deontologie | Hogeschool PXL | 2025/26

Recht
Inhoud
HC1 D1.....................................................................................................................................2
HC1 D2.....................................................................................................................................7
HC2.........................................................................................................................................14
WC2........................................................................................................................................19
HC3.........................................................................................................................................20
HC4.........................................................................................................................................28
HC5 D1 ouderlijk gezag...................................................................................................37
HC5 D2..................................................................................................................................45




30 examenvragen voor recht!
Krantenartikel op examen




1

, HC1 D1 Wat is recht?
Het recht is er van de wieg tot aan het graf. Recht is overal, het mengt zich in
alle aspecten van ons leven, ook al blijft het meestal verborgen.

1. Recht is een geheel van gedragsregels

2. Opgesteld door de overheid

3. & afdwingbaar door de overheid

4. Om de samenleving te ordenen en vitale belangen te beschermen



4 kernelementen:

Recht is een geheel van gedragsregels
= Een rechtsregel is een gedragsregel (omschreven als plicht(en))

Recht regelt gedrag
Gedrag = uitwendig waarneembaar
 Hierin ligt het verschil met de moraal/ethiek en religie
 Huidige tendensen in het strafrecht?




o
o Tendensen strafrecht:
o Principe
 Reactief = gericht op gepleegd en gekend misdrijf (nadat de feiten
gelpleegd zijn)
o Uitzonderlijk
 Proactief = gericht op gepleegd maar nog niet aan het
licht gebrachte misdrijven (vermoeden) bv mocromaffia,
fransmannen, albanezen  toename bepaalde
bevolkingsgroep > bevolkingsonderzoek starten om
inlichting te verschaffen drugsbendes aan licht brengen 
2

, kan leiden tot huizoeking
o Quid preventief?
 Daders van “een nog te plegen” misdrijf vatten


- Opgesteld door de overheid
o Politieke macht (trias politica van Montesquieu):
 Wetgevende macht (WM): het maken van de regels
 Uitvoerende macht (UM): de uitvoering van de regels
 Rechterlijke macht (RM): de beoordeling van overtredingen en
geschillen



o Recht is voor de mens gemaakt en veranderd voortdurend
 Evolueert mee met de tijdsgeest, cultuur, opvattingen
en politieke stromingen in de samenleving (bv
slavernij, homohuwelijk,overspel was strafbaar)

- Afdwingbaar door de overheid  Door middel van sancties:
 Een sanctie is een reactie van de overheid op het niet
naleven van de rechtsregel

 De overheid probeert het menselijk gedrag in eerste
instantie te regelen door middel van burgerrechtelijke
sancties.
 Voor bepaalde gedragingen, die zo ernstig zijn, of
daar waar burgerrechtelijke sancties geen soelaas
meer bieden, worden strafrechtelijke sancties
toegepast.




3

, Burgerlijke rechtbanken Strafrechtelijke rechtbanken

o Hof van Assisen
 Geen permanent hof, wordt zaak per zaak samengesteld
 Enige rechtbank met een jury
 Kan als enige rechtbank een levenslange gevangenisstraf opleggen
 Er is geen hoger beroep mogelijk tegen de beslissing
 Bevoegd voor zeer ernstige misdrijven bv. moord, terrorisme, …
o Strafuitvoeringsrechtbank
 Afdeling van de Rechtbank van 1ste aanleg
 Is een speciale rechtbank: spreekt geen straffen uit,
maar neemt beslissingen in het kader van straffen,
uitgesproken door andere rechtbanken
 Toezicht en controle op de uitvoering van vrijheidsstraffen
 Er is geen beroep mogelijk tegen de
beslissingen van de strafuitvoeringsrechtbank
o Hof van Cassatie
 Burgerlijke kamer en strafrechtelijke kamer
 Spreekt zich niet uit over de grond van de zaak
 Maar enkel over de juridisch technische kant van een
uitspraak van een rechtbank
 In zaken waarin geen hoger beroep meer mogelijk is
 Hof kan de bestreden uitspraak vernietigen en verwijzen naar
een andere rechter
 Brengt eenheid in de rechtspraak
 Kijken de procedure na (als het fout is  hof van assisen)




4