Hoofdstuk 1 Introductie
Evolutie
Het eerste leven op aarde, ongeveer 3,5 tot 4 miljard jaar geleden, is te danken aan microbiële
fossielen. Dit kan men onderverdelen in:
Stromatolieten: Afzettingsgesteenten met fossiele filamenteuze micro-
organismen, onder meer cyanobacteriën (blauwalgen). De moderne
stromatolieten zijn een soort van ‘knotsen’ op het strand (door het zoute
water), dit is levend, carbonaat rijk medium. Het bestaat uit verschillende
lagen en men kan hierin de micro-organismen terugvinden. De bacteriën zijn
als het ware op elkaar gestapeld (zie figuur rechts)
Fossiele microbiële ‘matten’: Voornamelijk gevormd in intergetijden
gebieden. Deze matten bestaan uit verschillende lagen met verschillende
kleuren. Deze kleuren geven weer of het cyanobacteriën zijn. Dit zijn
fotosynthetiserende bacteriën die licht nodig hebben om H 2O om te zetten in O2.
Zwavelbacteriën halen hun energie uit H 2S
Kerogen: Organisch materiaal in oude gesteenten wat biologische activiteit vertoont
Het eerste leven op de aarde was heel belangrijk, zij zijn namelijk begonnen met de O 2-productie.
Historisch overzicht
Voor 1650:
Theorie van spontane generatie: ontstaan van levende organismen uit niet-levend materiaal,
dus mensen dachten vroeger dat organismen bestaan uit niet-levend weefsel
G. Fracastoro (ca. 1478 – 1553) zag als eerste een relatie tussen ziekte en spreiding door
direct contact, aanraking van kleding, lucht, … Dus eigenlijk de overdraagzaamheid van ziekte
Vanaf de 17e eeuw:
Ontwikkeling van de microscoop (30x)
Introductie van de term ‘cel’ als entiteit in weefsel door Robert Hooke (1635 – 1703)
Van 1650 – 1850:
Antoni van Leeuwenhoek (1632 – 1723)
o Ontwikkelde de lichtmicroscoop met hoge resolutie (270 – 480x)
o Beschreef als eerste bacteriën (1683): “Animalcules” – kleine levende wezens
Carolus (Carls) Linnaeus (1707 – 1778):
o Grondlegger van de huidige taxonomie:
‘Systema Naturae’ (1735) Basis zoölogische nomenclatuur
‘Species Plantarum’ (1753) Basis botanische nomenclatuur
o Binaire nomenclatuur: genus- (geslachts-) en species (soort-) naam
o 1ste classificatie bacteriën, voornamelijk gebaseerd op vorm, maar later kwamen er
andere classificaties
Van 1850 – 1950:
Louis Pasteur (1822 – 1895) & medewerkers
o Weerlegde het idee van de ‘spontane generatie’: Kiemen liggen aan de basis van
bedorven voedsel, niet vice versa!
o Ontwikkelde de ‘ziektekiemtheorie’: Een bepaald micro-organisme is
verantwoordelijk voor een bepaalde ziekte. Er is dus een link tussen de bacterie en
het ziektebeeld
o Leverde bewijs van aanwezigheid van kiemen (micro-organismen ofwel bacteriën) in
de lucht
o Pasteurisatie: Vernietiging van kiemen door verhitting
Pagina 1 van 3
Evolutie
Het eerste leven op aarde, ongeveer 3,5 tot 4 miljard jaar geleden, is te danken aan microbiële
fossielen. Dit kan men onderverdelen in:
Stromatolieten: Afzettingsgesteenten met fossiele filamenteuze micro-
organismen, onder meer cyanobacteriën (blauwalgen). De moderne
stromatolieten zijn een soort van ‘knotsen’ op het strand (door het zoute
water), dit is levend, carbonaat rijk medium. Het bestaat uit verschillende
lagen en men kan hierin de micro-organismen terugvinden. De bacteriën zijn
als het ware op elkaar gestapeld (zie figuur rechts)
Fossiele microbiële ‘matten’: Voornamelijk gevormd in intergetijden
gebieden. Deze matten bestaan uit verschillende lagen met verschillende
kleuren. Deze kleuren geven weer of het cyanobacteriën zijn. Dit zijn
fotosynthetiserende bacteriën die licht nodig hebben om H 2O om te zetten in O2.
Zwavelbacteriën halen hun energie uit H 2S
Kerogen: Organisch materiaal in oude gesteenten wat biologische activiteit vertoont
Het eerste leven op de aarde was heel belangrijk, zij zijn namelijk begonnen met de O 2-productie.
Historisch overzicht
Voor 1650:
Theorie van spontane generatie: ontstaan van levende organismen uit niet-levend materiaal,
dus mensen dachten vroeger dat organismen bestaan uit niet-levend weefsel
G. Fracastoro (ca. 1478 – 1553) zag als eerste een relatie tussen ziekte en spreiding door
direct contact, aanraking van kleding, lucht, … Dus eigenlijk de overdraagzaamheid van ziekte
Vanaf de 17e eeuw:
Ontwikkeling van de microscoop (30x)
Introductie van de term ‘cel’ als entiteit in weefsel door Robert Hooke (1635 – 1703)
Van 1650 – 1850:
Antoni van Leeuwenhoek (1632 – 1723)
o Ontwikkelde de lichtmicroscoop met hoge resolutie (270 – 480x)
o Beschreef als eerste bacteriën (1683): “Animalcules” – kleine levende wezens
Carolus (Carls) Linnaeus (1707 – 1778):
o Grondlegger van de huidige taxonomie:
‘Systema Naturae’ (1735) Basis zoölogische nomenclatuur
‘Species Plantarum’ (1753) Basis botanische nomenclatuur
o Binaire nomenclatuur: genus- (geslachts-) en species (soort-) naam
o 1ste classificatie bacteriën, voornamelijk gebaseerd op vorm, maar later kwamen er
andere classificaties
Van 1850 – 1950:
Louis Pasteur (1822 – 1895) & medewerkers
o Weerlegde het idee van de ‘spontane generatie’: Kiemen liggen aan de basis van
bedorven voedsel, niet vice versa!
o Ontwikkelde de ‘ziektekiemtheorie’: Een bepaald micro-organisme is
verantwoordelijk voor een bepaalde ziekte. Er is dus een link tussen de bacterie en
het ziektebeeld
o Leverde bewijs van aanwezigheid van kiemen (micro-organismen ofwel bacteriën) in
de lucht
o Pasteurisatie: Vernietiging van kiemen door verhitting
Pagina 1 van 3
