DEONTOLOGIE
1. Wat is deontologie?
Deontologie < ethiek < filosofie < steriele filosofie:
- Abstracte visie van wat de mens + praktisch beste handelingsmanier (Wat is
rechtvaardigheid?)
- Bestudeerd de morele ervaring: buikgevoel
DEF: ethiek: wilt op systematische wijze ontdekken wat ethiek is + omgaan met de morele ervaringen
1.1. Verschil norm en waarde
DEF: norm: het normale: gebruiken om te kijken of iets oke is + uitgangspunt voor het handelen
- Wel cultuur en tijdsgebonden: gelden in een specifieke maatschappij en tijdsvak
- Duidelijk en concreet
- Kan positief en nefatief
Bv. regels, protocollen, afspraken etc
DEF: waarde: wat ethisch van belang is, meestal positief geformuleerd, minder concreet +
verantwoordingen en motiveren onze keuzes (= het waarom)
- Niet cultuur en tijdsgebonden
- Abstracter minder concreet, bijna niet haalbaal ‘’idealistisch’’
vb. eerlijkheid, rechtvaardigheid, transparantie
Beide nodig om aan deontologie te doen en ethiek te doen (voorbeelden ppt)
Normen worden afgeleid uit waarden
vb. (waarde) Veiligheid & gezondheid <----> (norm) Geen GSM achter het stuur
De wet als tijdelijke en cultuur gebonden praktische invulling van een ethisch systeem: een
verzameling 'afgedwongen' normen
Ethiek en recht = raaklijn
wetten maken voor orde aan te houden en conflict te vermijden welke wetten zijn
ethisch? Ethische discussie
vb. euthanasiewetgeving, GDPR wetgeving,..
- MAAR recht is afdwingbaar (advocaten en rechters), ethiek niet WANT contextgevoelig
bv. is euthanasie rechtvaardigt in die specifieke situatie?
1.2. Definitie ethiek
DEF: ethiek: de studie van ‘’correct’’ handelen in de samenleving
handeling word bekeken als goed of fout hierbij motieven en consequenties van deze handeling
besproken
- Begin ethiek: nadenken over handelen: vragen stellen en reflecteren over de antwoorden op
de vraag ‘’is deze handeling correct?’’
- Werken met andere (met mogelijks andere waarden) vanuit je eigen waarden waardes
kunnen botsen + waarden en normen kunnen niet overeen komen dilemma’s
, 1.3. Definitie deontologie
DEF: Deontologie: de plichtenleer voor een bepaald beroep.
onderdeel ethiek: beroepsethiek / beroepscode
ethische kader voor het handelen vanuit een beroepsgroep de verzameling van concrete
regels/normen gebaseerd op belangrijke waarden binnen het beroep
Deontologie is tweedelig
- Bepaalde fundamentele principes/ regels/ normen kennen
- “de wetten, beroepscode, artikels”= de wet- en regelgeving over het beroep
- de normen van de psychologisch consulent (PC) kennen.
- Nadenken over de eigen rol in ethische dilemma’s en hoe beslissingen te nemen in het
beroep van PC
- “ethische reflectie”
- het kunnen toepassen van de wet- en regelgeving/van de beroepscode in een eigen
ethisch denken om zo tot een werkwijze/handelswijze in de praktijk te komen.
- o.a. kunnen nadenken over “waarom” bestaan bepaalde wetten, regels, codes, normen? +
over waarden die bestaan in het beroep. Worden die waarden correct tot uiting gebracht
met de huidige regels/normen/richtlijnen?
DEF: Beroepsethiek of deontologie: richtlijnen (regels, plichten, normen) + nadenken over hoe
juist/correct te handelen binnen een beroep (stilstaan bij waarden)
1.4. metaforen
Vaak met het oranje verkeerslicht vergeleken: een situatie waarbij je twijfeld (doorgaan of stoppen)
hierbij nadenken over wat de beste beslissing is
Engeltje en duiveltje: geen zwart wit, goed slecht wat is de weg hier tussenin met de minste
nadelen?
Wegwijze: We komen in contact met verschillende waardes wanneer we een beslissing moeten
maken
Weegschaal: het is altijd een afweging tussen voordelen en nadelen + de rechter die objectief een
beslissing gaan maken
Hart en hoofd: Hart (= ethiek) en hoofd (= ratio)
Ethisch kompas: wat zijn mijn eigen waardes en wat zijn de waardes van mijn beroep
1.5. Ethisch dilemma
DEF: ethisch dilemma: Toestand waarin tussen verschillende wegen/handelswijzen een keuze moet
worden gemaakt.
- Welke keuze je ook maakt, beide alternatieven brengen een aantal nadelen met zich mee.
- Een botsing tussen waarden staat centraal
- Botsing tussen waarden bij het beroep PC
PC MOET nadenken over de waarden die zijn/haar professioneel handelen beïnvloeden OMDAT:
- Cliënten zijn kwetsbaar/ stellen zich kwetsbaar op
1. Wat is deontologie?
Deontologie < ethiek < filosofie < steriele filosofie:
- Abstracte visie van wat de mens + praktisch beste handelingsmanier (Wat is
rechtvaardigheid?)
- Bestudeerd de morele ervaring: buikgevoel
DEF: ethiek: wilt op systematische wijze ontdekken wat ethiek is + omgaan met de morele ervaringen
1.1. Verschil norm en waarde
DEF: norm: het normale: gebruiken om te kijken of iets oke is + uitgangspunt voor het handelen
- Wel cultuur en tijdsgebonden: gelden in een specifieke maatschappij en tijdsvak
- Duidelijk en concreet
- Kan positief en nefatief
Bv. regels, protocollen, afspraken etc
DEF: waarde: wat ethisch van belang is, meestal positief geformuleerd, minder concreet +
verantwoordingen en motiveren onze keuzes (= het waarom)
- Niet cultuur en tijdsgebonden
- Abstracter minder concreet, bijna niet haalbaal ‘’idealistisch’’
vb. eerlijkheid, rechtvaardigheid, transparantie
Beide nodig om aan deontologie te doen en ethiek te doen (voorbeelden ppt)
Normen worden afgeleid uit waarden
vb. (waarde) Veiligheid & gezondheid <----> (norm) Geen GSM achter het stuur
De wet als tijdelijke en cultuur gebonden praktische invulling van een ethisch systeem: een
verzameling 'afgedwongen' normen
Ethiek en recht = raaklijn
wetten maken voor orde aan te houden en conflict te vermijden welke wetten zijn
ethisch? Ethische discussie
vb. euthanasiewetgeving, GDPR wetgeving,..
- MAAR recht is afdwingbaar (advocaten en rechters), ethiek niet WANT contextgevoelig
bv. is euthanasie rechtvaardigt in die specifieke situatie?
1.2. Definitie ethiek
DEF: ethiek: de studie van ‘’correct’’ handelen in de samenleving
handeling word bekeken als goed of fout hierbij motieven en consequenties van deze handeling
besproken
- Begin ethiek: nadenken over handelen: vragen stellen en reflecteren over de antwoorden op
de vraag ‘’is deze handeling correct?’’
- Werken met andere (met mogelijks andere waarden) vanuit je eigen waarden waardes
kunnen botsen + waarden en normen kunnen niet overeen komen dilemma’s
, 1.3. Definitie deontologie
DEF: Deontologie: de plichtenleer voor een bepaald beroep.
onderdeel ethiek: beroepsethiek / beroepscode
ethische kader voor het handelen vanuit een beroepsgroep de verzameling van concrete
regels/normen gebaseerd op belangrijke waarden binnen het beroep
Deontologie is tweedelig
- Bepaalde fundamentele principes/ regels/ normen kennen
- “de wetten, beroepscode, artikels”= de wet- en regelgeving over het beroep
- de normen van de psychologisch consulent (PC) kennen.
- Nadenken over de eigen rol in ethische dilemma’s en hoe beslissingen te nemen in het
beroep van PC
- “ethische reflectie”
- het kunnen toepassen van de wet- en regelgeving/van de beroepscode in een eigen
ethisch denken om zo tot een werkwijze/handelswijze in de praktijk te komen.
- o.a. kunnen nadenken over “waarom” bestaan bepaalde wetten, regels, codes, normen? +
over waarden die bestaan in het beroep. Worden die waarden correct tot uiting gebracht
met de huidige regels/normen/richtlijnen?
DEF: Beroepsethiek of deontologie: richtlijnen (regels, plichten, normen) + nadenken over hoe
juist/correct te handelen binnen een beroep (stilstaan bij waarden)
1.4. metaforen
Vaak met het oranje verkeerslicht vergeleken: een situatie waarbij je twijfeld (doorgaan of stoppen)
hierbij nadenken over wat de beste beslissing is
Engeltje en duiveltje: geen zwart wit, goed slecht wat is de weg hier tussenin met de minste
nadelen?
Wegwijze: We komen in contact met verschillende waardes wanneer we een beslissing moeten
maken
Weegschaal: het is altijd een afweging tussen voordelen en nadelen + de rechter die objectief een
beslissing gaan maken
Hart en hoofd: Hart (= ethiek) en hoofd (= ratio)
Ethisch kompas: wat zijn mijn eigen waardes en wat zijn de waardes van mijn beroep
1.5. Ethisch dilemma
DEF: ethisch dilemma: Toestand waarin tussen verschillende wegen/handelswijzen een keuze moet
worden gemaakt.
- Welke keuze je ook maakt, beide alternatieven brengen een aantal nadelen met zich mee.
- Een botsing tussen waarden staat centraal
- Botsing tussen waarden bij het beroep PC
PC MOET nadenken over de waarden die zijn/haar professioneel handelen beïnvloeden OMDAT:
- Cliënten zijn kwetsbaar/ stellen zich kwetsbaar op
