Thoraxchirurgie ( prof. De Leyn en
Jansens)
Inhoudsopgave
Goedaardige pleura .......................................................................................................... 2
Pneumothorax .................................................................................................................. 2
Spontane pneumothorax .......................................................................................................... 3
traumatisch .............................................................................................................................. 4
Iatrogeen ................................................................................................................................. 4
Pleurale effusie/ hydrothorax ............................................................................................ 5
Chylothorax: ..................................................................................................................... 6
Empyeem = geïnfecteerde effusie ...................................................................................... 6
Postpneumonectomie empyeem .............................................................................................. 8
Pleurale tumoren .............................................................................................................. 8
Goedaardig :............................................................................................................................. 8
Kwaadaardige tumoren: MESOTHELIOMA ................................................................................. 8
Kwaadaardige tumoren: Pleurale metastasen: ........................................................................... 9
Aangeboren afwijkingen van de thoraxwand (weinig vragen zie klinische les!) ................ 10
Pectus excavatum ................................................................................................................... 10
Pectus Carinatum (kippeborst) ................................................................................................ 10
Aandoeningen diafragma ............................................................................................... 10
Diafragmaparalyse ................................................................................................................. 10
Hernia diafragmatica .............................................................................................................. 11
Longtumoren .................................................................................................................. 11
Speciale tumor : carcinoïd tumor van de long .......................................................................... 12
Nieuwe diagnose van longkanker ............................................................................................ 13
Behandeling van niet-kleincellig longcarcinoom ...................................................................... 15
Behandeling (kleincellig longcarcinoom) ................................................................................. 17
Coin lesion: solitaire pulmonale nodule................................................................................... 20
Longmetastasen ..................................................................................................................... 21
Mediastinale tumoren ..................................................................................................... 22
- Thymoma voorste mediastinum ...................................................................................... 23
- Lymphoma ..................................................................................................................... 24
, - Kiemceltumoren ............................................................................................................. 24
- Cyste .............................................................................................................................. 24
- Neurogene tumoren ....................................................................................................... 25
Functieverbeterende longchirurgie .................................................................................. 25
Bullectomie ............................................................................................................................ 25
Longvolumereductiechirurgie LVRS ......................................................................................... 26
Longtransplantatie ................................................................................................................. 26
Multidiciplinaire les: longkanker inleiding → rest = casussen ( niet hier uitgewerkt) ......... 28
Goedaardige pleura
anatomie:
- Visceraal
- pariëtaal
- virtuele ruimte
- negatieve druk
- lucht = pneumothorax
- vocht = hydrothorax /pleurale effusie pus = empyeem / pyothorax
- Bloed = haemothorax
- Chyl = chylothorax
Waarom is er een pleurale ruimte?
Evolutionair voordeel?
- ideale overdracht krachten tussen thoraxwand en longen
- beperking wrijving door beperkt pleuravocht
- ideale regionale verdeling van ventilatie
- beperken pulmonair oedeem
Maar... → Vergroeiing van pleurabladen door talkage of abrasie lijkt geen effect te hebben op
longfunctie of toename van longoedeem
Pneumothorax
Defenitie = lucht tussen
longbladen (viscerale en parietale
pleura) in pleuraholte
Oorzaak : spontaan, trauma,
iatrogeen
Klachten:
- Kortademigheid, dyspnee
- Pijn in de borstkas/ tussen
de schouders,
ademhalingsgebonden,
stekend
- Opgezette thoraxhelft
- Afh van hoe goed de long is
- Benauwdheid
, KO
- tympanisch auscultatie : Verminderd ademgeruis aan kant van klaplong
- ↓ beweeglijkheid hemithorax percussie : hol
- subcutaan emfyseem ( luchtophoping onder de huid: krakend gevoel gelijk bij
sneeuw; je vinger blijft in de huid staan)
Diagnose:
- RX Thorax F-P/ In- Expiratie (expiratie toont best pneumothorax)
- eventueel CT (vooral wanneer ingreep wordt gepland) (heel duidelijk en goed zien)
- DD : Emfyseem bulla
Type pneumothorax: op RX of CT → longweefsel zonder lucht grootte vd vuist
- Subtotaal of partieel (bijvoorbeeld enkel apicaal): maar een deel, deel van de long
hangt nog tegen de thorax
- Totale of complete pneumothorax : overal lucht rond long, long volledig plat, erger en
meer klachten
Spontane pneumothorax
- primair :
o vaak bij grote (jonge) mannen
o 5/100 000 5 m./1 vr. – jong – mager
o geen evidentie onderliggende longpathologie
o oorzaak: heel vaak geen oorzaak vindenbleb in long die opengaat → lek
o behandeling:
▪ Beperkt - partiëel met geen of minimale symptomen
• Rustig aan doen – resorptie
• RX controle na 4u : zo OK : ontslag + controle raadpleging + RX na 48 uur
▪ Volledige pneumothorax : punctie (exsufflatie: lucht uit pleuraholte trekken)
▪ grote/volledige, veel klachten, geen effect van exsufflatie :
• dunne thoraxdrain (a an de bovenrand van de rib (ontwijken
neurovasculaire bundel) midclaviculair, 2-3de ICR of voorste axillaire lijn
4e) onder locale anesthesie + beetje masker anesthesie
• buisje bevestigen op systeem dat neg druk heeft en vocht collecteerd
• Indien long expandeert en luchtlek stopt binnen 5 dagen : verwijderen
drain
• Kans op recidief pneumothorax : 25%
▪ Indicatie voor ingreep :
• persisteren luchtlek eerste pneumothorax (>5dagen)
• recidief pneumothorax
• bilaterale pneumothorax
• Piloten, duikers, chauffeurs (eerste pneumothorax) (ze mogen niet
beroep uitvoeren/ is niet handig)
▪ Ingreep :
• Thoracoscopie: kleine insnede tss ribben met camera nr binnen
• Resectie bleb indien er een is
• + pleurodese (pijnlijk!): pleurabrasie (met schuursponsje over pleura:
bloeden en vergroeien longvliezen) of pleurectomie (wegnemen
pariëtale pleura) of talcage (steriele talk inspuiten: hecht op pleura →
ontstekingsreactie pleura die vliezen doen verkleven
- secundair : onderliggend longlijden
Jansens)
Inhoudsopgave
Goedaardige pleura .......................................................................................................... 2
Pneumothorax .................................................................................................................. 2
Spontane pneumothorax .......................................................................................................... 3
traumatisch .............................................................................................................................. 4
Iatrogeen ................................................................................................................................. 4
Pleurale effusie/ hydrothorax ............................................................................................ 5
Chylothorax: ..................................................................................................................... 6
Empyeem = geïnfecteerde effusie ...................................................................................... 6
Postpneumonectomie empyeem .............................................................................................. 8
Pleurale tumoren .............................................................................................................. 8
Goedaardig :............................................................................................................................. 8
Kwaadaardige tumoren: MESOTHELIOMA ................................................................................. 8
Kwaadaardige tumoren: Pleurale metastasen: ........................................................................... 9
Aangeboren afwijkingen van de thoraxwand (weinig vragen zie klinische les!) ................ 10
Pectus excavatum ................................................................................................................... 10
Pectus Carinatum (kippeborst) ................................................................................................ 10
Aandoeningen diafragma ............................................................................................... 10
Diafragmaparalyse ................................................................................................................. 10
Hernia diafragmatica .............................................................................................................. 11
Longtumoren .................................................................................................................. 11
Speciale tumor : carcinoïd tumor van de long .......................................................................... 12
Nieuwe diagnose van longkanker ............................................................................................ 13
Behandeling van niet-kleincellig longcarcinoom ...................................................................... 15
Behandeling (kleincellig longcarcinoom) ................................................................................. 17
Coin lesion: solitaire pulmonale nodule................................................................................... 20
Longmetastasen ..................................................................................................................... 21
Mediastinale tumoren ..................................................................................................... 22
- Thymoma voorste mediastinum ...................................................................................... 23
- Lymphoma ..................................................................................................................... 24
, - Kiemceltumoren ............................................................................................................. 24
- Cyste .............................................................................................................................. 24
- Neurogene tumoren ....................................................................................................... 25
Functieverbeterende longchirurgie .................................................................................. 25
Bullectomie ............................................................................................................................ 25
Longvolumereductiechirurgie LVRS ......................................................................................... 26
Longtransplantatie ................................................................................................................. 26
Multidiciplinaire les: longkanker inleiding → rest = casussen ( niet hier uitgewerkt) ......... 28
Goedaardige pleura
anatomie:
- Visceraal
- pariëtaal
- virtuele ruimte
- negatieve druk
- lucht = pneumothorax
- vocht = hydrothorax /pleurale effusie pus = empyeem / pyothorax
- Bloed = haemothorax
- Chyl = chylothorax
Waarom is er een pleurale ruimte?
Evolutionair voordeel?
- ideale overdracht krachten tussen thoraxwand en longen
- beperking wrijving door beperkt pleuravocht
- ideale regionale verdeling van ventilatie
- beperken pulmonair oedeem
Maar... → Vergroeiing van pleurabladen door talkage of abrasie lijkt geen effect te hebben op
longfunctie of toename van longoedeem
Pneumothorax
Defenitie = lucht tussen
longbladen (viscerale en parietale
pleura) in pleuraholte
Oorzaak : spontaan, trauma,
iatrogeen
Klachten:
- Kortademigheid, dyspnee
- Pijn in de borstkas/ tussen
de schouders,
ademhalingsgebonden,
stekend
- Opgezette thoraxhelft
- Afh van hoe goed de long is
- Benauwdheid
, KO
- tympanisch auscultatie : Verminderd ademgeruis aan kant van klaplong
- ↓ beweeglijkheid hemithorax percussie : hol
- subcutaan emfyseem ( luchtophoping onder de huid: krakend gevoel gelijk bij
sneeuw; je vinger blijft in de huid staan)
Diagnose:
- RX Thorax F-P/ In- Expiratie (expiratie toont best pneumothorax)
- eventueel CT (vooral wanneer ingreep wordt gepland) (heel duidelijk en goed zien)
- DD : Emfyseem bulla
Type pneumothorax: op RX of CT → longweefsel zonder lucht grootte vd vuist
- Subtotaal of partieel (bijvoorbeeld enkel apicaal): maar een deel, deel van de long
hangt nog tegen de thorax
- Totale of complete pneumothorax : overal lucht rond long, long volledig plat, erger en
meer klachten
Spontane pneumothorax
- primair :
o vaak bij grote (jonge) mannen
o 5/100 000 5 m./1 vr. – jong – mager
o geen evidentie onderliggende longpathologie
o oorzaak: heel vaak geen oorzaak vindenbleb in long die opengaat → lek
o behandeling:
▪ Beperkt - partiëel met geen of minimale symptomen
• Rustig aan doen – resorptie
• RX controle na 4u : zo OK : ontslag + controle raadpleging + RX na 48 uur
▪ Volledige pneumothorax : punctie (exsufflatie: lucht uit pleuraholte trekken)
▪ grote/volledige, veel klachten, geen effect van exsufflatie :
• dunne thoraxdrain (a an de bovenrand van de rib (ontwijken
neurovasculaire bundel) midclaviculair, 2-3de ICR of voorste axillaire lijn
4e) onder locale anesthesie + beetje masker anesthesie
• buisje bevestigen op systeem dat neg druk heeft en vocht collecteerd
• Indien long expandeert en luchtlek stopt binnen 5 dagen : verwijderen
drain
• Kans op recidief pneumothorax : 25%
▪ Indicatie voor ingreep :
• persisteren luchtlek eerste pneumothorax (>5dagen)
• recidief pneumothorax
• bilaterale pneumothorax
• Piloten, duikers, chauffeurs (eerste pneumothorax) (ze mogen niet
beroep uitvoeren/ is niet handig)
▪ Ingreep :
• Thoracoscopie: kleine insnede tss ribben met camera nr binnen
• Resectie bleb indien er een is
• + pleurodese (pijnlijk!): pleurabrasie (met schuursponsje over pleura:
bloeden en vergroeien longvliezen) of pleurectomie (wegnemen
pariëtale pleura) of talcage (steriele talk inspuiten: hecht op pleura →
ontstekingsreactie pleura die vliezen doen verkleven
- secundair : onderliggend longlijden
