KLEUTERS IN DE MAATSCHAPPIJ 2
LES 1: OUDERBETROKKENHEID OP 7 DIMENSIES
IT TAKES A VILLAGE TO RAISE A CHILD
afrikaans spreekwoord, daar nog zeer aanwezig maar minder hier in belgië.
kinderen groeien op door de gezamelijke inspanning van ouders, school, familie, buren,
organisaties en de samenleving als geheel
kinderen ontwikkelen zicht het best wanneer er samenwerking, ondersteuning en
verbondenheid is tussen alle betrokken in hun leefomgeving.
belang van een gemeenschap voor kinderen goed te kunnen ontwikkelen
- Samenwerking tussen verschillende opvoedingsfactoren
- Verantwoordelijkheid: zorg voor kinderen is een maatschappelijke opdracht
- Verbinding en steun: kinderen floreren in een netwerk van positieve relaties en
ondersteunende structuren
Kleuters grote voelers, zuignappen van emoties en sfeer die merken alles DUS: als je
als juf een slechte relatie hebt met een van de ouders dan voelt dit kind dat en dat heeft
gevolgen
DE LERAAR ALS PARTNER VAN OUDERS EN VERZORGERS
- 6.1 De leerkracht kan zich informeren over en discreet omgaan met
gegevens over het kind.
- 6.2 De leerkracht kan met ouders of verzorgers communiceren over hun
kind in de school op basis van overleg met collega’s of externen.
De leerkracht kan:
o 6.2.1 met de hulp van collega’s informatie verstrekken over het
ontwikkelingsverloop van het kind op school;
o 6.2.2 met de hulp van collega’s of externe deskundigen in gesprek treden
met de ouders of verzorgers over de ondersteuning thuis;
o 6.2.3 in overleg met het multidisciplinaire team de ouders of verzorgers in
contact brengen met hulpverleners.
- 6.3 De leerkracht kan in overleg met het team de ouders of verzorgers
informeren over en betrekken bij het klas- en schoolgebeuren,
- rekening houdend met de diversiteit van de ouders.
- 6.4 De leerkracht kan met ouders of verzorgers dialogeren over opvoeding
en onderwijs.
- 6.5 De leerkracht kan in Standaardnederlands of in een ander passend register,
communiceren met ouders en verzorgers met diverse taalachtergronden
in diverse talige situaties.
De leerkracht kan:
o 6.5.1 doelgericht verschillende soorten gesprekken voeren afhankelijk van
de klas-en schoolcontext;
1
Kleuters in de maatschappij 2 – Lenke
, o 6.5.2 een korte, heldere uiteenzetting geven en daarbij flexibel
gebruikmaken van ondersteuning in schrift en beeld;
o 6.5.3 doelgericht verschillende soorten korte teksten schrijven afhankelijk
van de klas- en schoolcontext.
- 6.6 De leerkracht kan strategieën inzetten om te communiceren met
anderstalige ouders.
Juf zorgt er voor dat ouders die over de vloer komen, ruimer dan de klas benaderen als
partner van de school
Partner van ouders
WAT IS OUDERBETROKKENHEID?
Socioloog Joyce Epstein:
- Intensief onderzoek naar manieren waarop scholen ouders kunnen betrekken
- Omschreef samenwerking tussen school en ouders als een partnerschap waarin de
leerling de spilfiguur is
JOYCE EPSTEIN’S SPHERES OF INFLUENCE
EPSTEIN ET AL. (2002)
3 belangrijke contexten rondom het kind:
- De school
- De thuiscontext (gezin en familie)
- De gemeenschap
community = kinderopvang, jeugdbewegingen…
Het kan ook zijn dat er bij het kind geen enkele bol
overlapt
- Ouderbetrokkenheid is niet ineens aanwezig, bv bij peuterklas, want het is een
proces dat groeit.
- Eerst leeft de ouder mee
- Bekijk het in ruime blik, het is een groeiproces
POSITIEVE EFFECTEN VAN OUDERBETROKKENHEID: LEERPRESTATIES
VAN KINDEREN
- Functioneren beter binnen de school op sociaal vlak
- Functioneren cognitief beter
- Persteren sterker op school
- betere werkhouding
Dit geldt voor alle leerlingen ongeacht SES, culturele achtergrond of opleidingsniveau
POSITIEVE EFFECTEN VAN OUDERBETROKKENHEID: OUDERS EN
LEERKRACHTEN
Ouders bekijken de school positiever en ondersteunen het onderwijs
2
Kleuters in de maatschappij 2 – Lenke
,Leerkachten krijgen betere kijk op de context van het kind. Op maat werken en
gedragingen begrijpen.
WELKE SCHOOL WIL JE VOOR OUDERS ZIJN:
Die je als school kan zijn naar ouderbetrokkenheid
- Groeimodel
- Informatie: geven de info
- Structuur: duidleiijk voor ouders weten wie ze voor wat moeten contacteren
- Relatie: vinden het belangrijk dat de relatie met de ouders goe zit, band
opbouwen
- Samenwerkingsgericht: alle 3 de peilers er boven + samenwerken dus
partners, met de ouders samen nadenken over het kind
- Innovatiegericht: 4 peilers + als school zet je de deuren open voor ouders om
mee school te maken, samen nadenken over beleid, hoe de school der uit ziet,
beslissingen en afspraken, hoe krijgen de kinderen les… ruimere inspraak over het
schoolbeeld
- Oudercomité vervuld niet automatisch de laatste 2 peilers
EXAMEN: In welke fase bevind de school zich nu? Waarom en waaraan merk je dit?
WAAROM IS OUDERBETROKKENHEID BELANGRIJK? EEN WARME
TRANSITIE
Transitie = overgang, van het ene systeem naar het andere heeft een grote impact voor
kleuters
WARME TRANSITIE – TRANSITIE KINDEROPVANG NAAR KLEUTERSCHOOL
- Goede start
- Transitie kinderopvang school
- Split system = 2 heel uiteenliggende systemen
- Dialoog en samenwerking/ oudercontacten
- Emotionele onrust bij kleuters en ouders
3
Kleuters in de maatschappij 2 – Lenke
, WARME TRANSITIE – ZORG EN LEREN
Associatie:
- Kinderopvang zorg (er is goed voor gezorgd, kind is content)
- Kleuteronderwijs leren (tot leren krijgen)
Ouders instappers: zorgen over ‘zorg’
- Ze kennen het systeem niet en maken zicht daarom zorgen.
- Band met ouder – juf is nog niet aanwezig, daarom inzetten op dialoog zodat
zorgen weggewerkt kunnen worden
- Transitie is zowel voor kleuter als voor ouder groot
WARME TRANSITIE – OUDERBETROKKENHEID ALS
ÉÉNRICHTINGSVERKEER
- geen éénrichtingsverkeer (ouders hebben veel verwachtingen maar ook de
ouders, bv kind ophalen maar dit moeten ze laten weten als dit vroeger is…)
- vaak: wat de school verwacht dat ouders moeten
- Communicatie verwachtingen
- Niet beantwoorden aan verwachtingen = negatief oordeel
- ‘moeilijke ouders’
- Alle ouders willen het beste voor hun kind
ouders weten niet hoe ze dit tegen jou moeten zeggen, verwachtingen duidelijk
maken naar ouders toe
WARME TRANSITIE – EEN ZINVOLLE OPVOEDINGSLEEROMGEVING
- Onderzoek kwetbare ouders
- School als zinvolle opvoedings- en leeromgeving: diversiteit, identiteit,
zelfvertrouwen, zorg dragen, taal
WARME TRANSITIE – BELANG VAN DIALOOG
- Éénrichtingsverkeer en traditionele verwachtingspatroon
- mismatch in verwachtingen en percepties
- schroom bij ouders en scholen
- taak van de school
niet alle ouders durven iets te vertellen
WARME TRANSITIE – SOCIALE ONGELIJKHEID
- onderwijskloof dichten
- valkuil: instrumentele benadering van ouderbetrokkenheid
4
Kleuters in de maatschappij 2 – Lenke
LES 1: OUDERBETROKKENHEID OP 7 DIMENSIES
IT TAKES A VILLAGE TO RAISE A CHILD
afrikaans spreekwoord, daar nog zeer aanwezig maar minder hier in belgië.
kinderen groeien op door de gezamelijke inspanning van ouders, school, familie, buren,
organisaties en de samenleving als geheel
kinderen ontwikkelen zicht het best wanneer er samenwerking, ondersteuning en
verbondenheid is tussen alle betrokken in hun leefomgeving.
belang van een gemeenschap voor kinderen goed te kunnen ontwikkelen
- Samenwerking tussen verschillende opvoedingsfactoren
- Verantwoordelijkheid: zorg voor kinderen is een maatschappelijke opdracht
- Verbinding en steun: kinderen floreren in een netwerk van positieve relaties en
ondersteunende structuren
Kleuters grote voelers, zuignappen van emoties en sfeer die merken alles DUS: als je
als juf een slechte relatie hebt met een van de ouders dan voelt dit kind dat en dat heeft
gevolgen
DE LERAAR ALS PARTNER VAN OUDERS EN VERZORGERS
- 6.1 De leerkracht kan zich informeren over en discreet omgaan met
gegevens over het kind.
- 6.2 De leerkracht kan met ouders of verzorgers communiceren over hun
kind in de school op basis van overleg met collega’s of externen.
De leerkracht kan:
o 6.2.1 met de hulp van collega’s informatie verstrekken over het
ontwikkelingsverloop van het kind op school;
o 6.2.2 met de hulp van collega’s of externe deskundigen in gesprek treden
met de ouders of verzorgers over de ondersteuning thuis;
o 6.2.3 in overleg met het multidisciplinaire team de ouders of verzorgers in
contact brengen met hulpverleners.
- 6.3 De leerkracht kan in overleg met het team de ouders of verzorgers
informeren over en betrekken bij het klas- en schoolgebeuren,
- rekening houdend met de diversiteit van de ouders.
- 6.4 De leerkracht kan met ouders of verzorgers dialogeren over opvoeding
en onderwijs.
- 6.5 De leerkracht kan in Standaardnederlands of in een ander passend register,
communiceren met ouders en verzorgers met diverse taalachtergronden
in diverse talige situaties.
De leerkracht kan:
o 6.5.1 doelgericht verschillende soorten gesprekken voeren afhankelijk van
de klas-en schoolcontext;
1
Kleuters in de maatschappij 2 – Lenke
, o 6.5.2 een korte, heldere uiteenzetting geven en daarbij flexibel
gebruikmaken van ondersteuning in schrift en beeld;
o 6.5.3 doelgericht verschillende soorten korte teksten schrijven afhankelijk
van de klas- en schoolcontext.
- 6.6 De leerkracht kan strategieën inzetten om te communiceren met
anderstalige ouders.
Juf zorgt er voor dat ouders die over de vloer komen, ruimer dan de klas benaderen als
partner van de school
Partner van ouders
WAT IS OUDERBETROKKENHEID?
Socioloog Joyce Epstein:
- Intensief onderzoek naar manieren waarop scholen ouders kunnen betrekken
- Omschreef samenwerking tussen school en ouders als een partnerschap waarin de
leerling de spilfiguur is
JOYCE EPSTEIN’S SPHERES OF INFLUENCE
EPSTEIN ET AL. (2002)
3 belangrijke contexten rondom het kind:
- De school
- De thuiscontext (gezin en familie)
- De gemeenschap
community = kinderopvang, jeugdbewegingen…
Het kan ook zijn dat er bij het kind geen enkele bol
overlapt
- Ouderbetrokkenheid is niet ineens aanwezig, bv bij peuterklas, want het is een
proces dat groeit.
- Eerst leeft de ouder mee
- Bekijk het in ruime blik, het is een groeiproces
POSITIEVE EFFECTEN VAN OUDERBETROKKENHEID: LEERPRESTATIES
VAN KINDEREN
- Functioneren beter binnen de school op sociaal vlak
- Functioneren cognitief beter
- Persteren sterker op school
- betere werkhouding
Dit geldt voor alle leerlingen ongeacht SES, culturele achtergrond of opleidingsniveau
POSITIEVE EFFECTEN VAN OUDERBETROKKENHEID: OUDERS EN
LEERKRACHTEN
Ouders bekijken de school positiever en ondersteunen het onderwijs
2
Kleuters in de maatschappij 2 – Lenke
,Leerkachten krijgen betere kijk op de context van het kind. Op maat werken en
gedragingen begrijpen.
WELKE SCHOOL WIL JE VOOR OUDERS ZIJN:
Die je als school kan zijn naar ouderbetrokkenheid
- Groeimodel
- Informatie: geven de info
- Structuur: duidleiijk voor ouders weten wie ze voor wat moeten contacteren
- Relatie: vinden het belangrijk dat de relatie met de ouders goe zit, band
opbouwen
- Samenwerkingsgericht: alle 3 de peilers er boven + samenwerken dus
partners, met de ouders samen nadenken over het kind
- Innovatiegericht: 4 peilers + als school zet je de deuren open voor ouders om
mee school te maken, samen nadenken over beleid, hoe de school der uit ziet,
beslissingen en afspraken, hoe krijgen de kinderen les… ruimere inspraak over het
schoolbeeld
- Oudercomité vervuld niet automatisch de laatste 2 peilers
EXAMEN: In welke fase bevind de school zich nu? Waarom en waaraan merk je dit?
WAAROM IS OUDERBETROKKENHEID BELANGRIJK? EEN WARME
TRANSITIE
Transitie = overgang, van het ene systeem naar het andere heeft een grote impact voor
kleuters
WARME TRANSITIE – TRANSITIE KINDEROPVANG NAAR KLEUTERSCHOOL
- Goede start
- Transitie kinderopvang school
- Split system = 2 heel uiteenliggende systemen
- Dialoog en samenwerking/ oudercontacten
- Emotionele onrust bij kleuters en ouders
3
Kleuters in de maatschappij 2 – Lenke
, WARME TRANSITIE – ZORG EN LEREN
Associatie:
- Kinderopvang zorg (er is goed voor gezorgd, kind is content)
- Kleuteronderwijs leren (tot leren krijgen)
Ouders instappers: zorgen over ‘zorg’
- Ze kennen het systeem niet en maken zicht daarom zorgen.
- Band met ouder – juf is nog niet aanwezig, daarom inzetten op dialoog zodat
zorgen weggewerkt kunnen worden
- Transitie is zowel voor kleuter als voor ouder groot
WARME TRANSITIE – OUDERBETROKKENHEID ALS
ÉÉNRICHTINGSVERKEER
- geen éénrichtingsverkeer (ouders hebben veel verwachtingen maar ook de
ouders, bv kind ophalen maar dit moeten ze laten weten als dit vroeger is…)
- vaak: wat de school verwacht dat ouders moeten
- Communicatie verwachtingen
- Niet beantwoorden aan verwachtingen = negatief oordeel
- ‘moeilijke ouders’
- Alle ouders willen het beste voor hun kind
ouders weten niet hoe ze dit tegen jou moeten zeggen, verwachtingen duidelijk
maken naar ouders toe
WARME TRANSITIE – EEN ZINVOLLE OPVOEDINGSLEEROMGEVING
- Onderzoek kwetbare ouders
- School als zinvolle opvoedings- en leeromgeving: diversiteit, identiteit,
zelfvertrouwen, zorg dragen, taal
WARME TRANSITIE – BELANG VAN DIALOOG
- Éénrichtingsverkeer en traditionele verwachtingspatroon
- mismatch in verwachtingen en percepties
- schroom bij ouders en scholen
- taak van de school
niet alle ouders durven iets te vertellen
WARME TRANSITIE – SOCIALE ONGELIJKHEID
- onderwijskloof dichten
- valkuil: instrumentele benadering van ouderbetrokkenheid
4
Kleuters in de maatschappij 2 – Lenke
