Mechanismen van ziektes
Deel 1: pathologie van de cel
Schema =
Normale cel = in
homeostase zijn --->
= in evenwicht qua:
- Functie
- Structuur
- Contacten
met andere
cellen
- Nutriënten
---> cel kan perfect
functioneren
---> als homeostase
verbroken wordt =
adaptatie v cel
nodig
Adaptatie =
Cel past zich aan aan nieuwe omgeving rekening houdend met stress stimuli ---> op die manier
nieuwe stady state komen
---> cel kan opnieuw voldoen aan vereisten die vd cel verwacht worden
---> = reversibel = als stress weg valt = cel keer terug nr oorspronkelijke situatie
Celschade =
- Bij onvoldoende adaptatie
- Schadelijke stimulus
---> verschillende soorten =
• Milde = reversibele schade ---> cel heeft mechanisme om problemen op
eiwitniveau + DNA niveau te herstellen
---> cel kan nr normale homeostatische toestand
• Ernstig = cel heft geen mechanismen die dit kunnen herstellen = irreversibele
schade
1
,Irreversibele schade =
Schade kan niet hersteld worden door cel zelf ---> cel moet doodgaan =
- Apoptose
- Necrose
---> stel cel blijft leven = maligne schade doorgeven aan dochtercellen = kwaadaardige tumor
geven
Maligne schade =
- Door irreversibele schade
- Door adaptatiemechanismen ---> hyperplasie + metaplasie ---> = hiervan weten dat het
voedingsbodem vormt om makkelijker maligne ontaarding te geven
---> enkel van die 2 mechanismen
Adaptatie manieren =
1. Hypertrofie
- = toename v celgrootte = v volume v orgaan
- = verhoogde synthese v structurele componenten
- Stimuli = fysiologisch of pathologisch =
• Toegenomen functionele behoefte = er wordt meer arbeid gevraagd v cel =
▪ Fysiologisch = body builder = hypertrofie v skeletspieren
▪ Pathologisch = hypertensie = hartspiercellen hypertrofie
- Specifieke hormonale stimulatie = bv. in uterus na zwangerschap ---> myometrium
---> gladde spiecellen in uterus = zullen meer cytoplasma aanmaken = grotere cellen
worden want later meer contractie nodig
---> = gebeurt oiv oestrogenen ---> = gladde spiercellen hebben receptor
2
,Pathologische hypertrofie =
Hypertrofie v hart =
Bij hypertensie = hypertrofie v hartspiercellen =
- Worden groter
- Hebben meer structurele componenten v
hartspierweefsel
---> = kunnen meer workload verzetten
---> wand van hart word dubbel zo dik als normale hard
---> grenzen =
- Hypertrofie heeft geen groeipotentieel
meer
- Schadelijke stimulus = hypertensie = blijft
bestaan
---> hyperplasie in hartspiercellen kan niet ---> apoptose v hartspiercellen = hartfalen
2. Hyperplasie
= toename v aantal cellen in orgaan of weefsel ---> = proliferatie v mature cellen oiv:
- Groeifactoren
- Regeneratie dr stamcellen = produceren meer mature cellen
---> kan niet onafhankelijk plaatsvinden = heeft stimuli v buitenaf nodig
---> oorzaken =
- Fysiologische hyperplasie =
• Hormonaal
• Compensatoir = slechts in bepaalde organen ---> = na schade of partiële
resectie = compensatoire hyperplasie
---> = zorgen dat orgaan weer normale grootte krijgt
- Pathologische hyperplasie =
• Extreme hormonale situatie of groeifactoren
• Normale controlemechanismen v celgroei ---> bv. kanker
3
, Voorbeeld hormonale hyperplasie fysiologisch
Borstklierweefsel bij borstvoeding
Normaal borstklierweefsel Borstklierweefsel bij borstvoeding
= lobuli ingebed in fibro-adipeus stroma ---> = functie v borstklierweefsel vergroot --->
- Vet - Veel meer lobuli
- Bindweefsel - Stroma wordt relatief veel minder
---> buisjes liggen daar in ---> = combinatie v hypertrofie + hyperplasie
Compensatoire hyperplasie =
Bv. Lever ---> stukje wegnemen = proliferatie v levercellen komen = lever zal weer normale
volume krijgen
---> vorm v lever lijkt er niet meer op maar volume zal volledig hersteld zijn
Hormonale stimulatie voor hyperplasie =
Bv. endometrium ---> = meer klierbuisjes tov onderliggende stoma maken ---> klierbuisjes
nemen vreemde vormen aan
---> hormonale stimulatie wegvallen = hyperplasie valt weer weg
---> bij verkeerd gaan = endometrium carcinoom
Pathologische hyperplasie =
Verruca vulgaris = wrat ---> = zal virale groeifactoren
afscheiden
---> huid zal hyperplasie vertonen =
- Enorm dikke epitheel laag krijgen
- Vingervormige uitstulpingen
- Heel veel keratine
4
Deel 1: pathologie van de cel
Schema =
Normale cel = in
homeostase zijn --->
= in evenwicht qua:
- Functie
- Structuur
- Contacten
met andere
cellen
- Nutriënten
---> cel kan perfect
functioneren
---> als homeostase
verbroken wordt =
adaptatie v cel
nodig
Adaptatie =
Cel past zich aan aan nieuwe omgeving rekening houdend met stress stimuli ---> op die manier
nieuwe stady state komen
---> cel kan opnieuw voldoen aan vereisten die vd cel verwacht worden
---> = reversibel = als stress weg valt = cel keer terug nr oorspronkelijke situatie
Celschade =
- Bij onvoldoende adaptatie
- Schadelijke stimulus
---> verschillende soorten =
• Milde = reversibele schade ---> cel heeft mechanisme om problemen op
eiwitniveau + DNA niveau te herstellen
---> cel kan nr normale homeostatische toestand
• Ernstig = cel heft geen mechanismen die dit kunnen herstellen = irreversibele
schade
1
,Irreversibele schade =
Schade kan niet hersteld worden door cel zelf ---> cel moet doodgaan =
- Apoptose
- Necrose
---> stel cel blijft leven = maligne schade doorgeven aan dochtercellen = kwaadaardige tumor
geven
Maligne schade =
- Door irreversibele schade
- Door adaptatiemechanismen ---> hyperplasie + metaplasie ---> = hiervan weten dat het
voedingsbodem vormt om makkelijker maligne ontaarding te geven
---> enkel van die 2 mechanismen
Adaptatie manieren =
1. Hypertrofie
- = toename v celgrootte = v volume v orgaan
- = verhoogde synthese v structurele componenten
- Stimuli = fysiologisch of pathologisch =
• Toegenomen functionele behoefte = er wordt meer arbeid gevraagd v cel =
▪ Fysiologisch = body builder = hypertrofie v skeletspieren
▪ Pathologisch = hypertensie = hartspiercellen hypertrofie
- Specifieke hormonale stimulatie = bv. in uterus na zwangerschap ---> myometrium
---> gladde spiecellen in uterus = zullen meer cytoplasma aanmaken = grotere cellen
worden want later meer contractie nodig
---> = gebeurt oiv oestrogenen ---> = gladde spiercellen hebben receptor
2
,Pathologische hypertrofie =
Hypertrofie v hart =
Bij hypertensie = hypertrofie v hartspiercellen =
- Worden groter
- Hebben meer structurele componenten v
hartspierweefsel
---> = kunnen meer workload verzetten
---> wand van hart word dubbel zo dik als normale hard
---> grenzen =
- Hypertrofie heeft geen groeipotentieel
meer
- Schadelijke stimulus = hypertensie = blijft
bestaan
---> hyperplasie in hartspiercellen kan niet ---> apoptose v hartspiercellen = hartfalen
2. Hyperplasie
= toename v aantal cellen in orgaan of weefsel ---> = proliferatie v mature cellen oiv:
- Groeifactoren
- Regeneratie dr stamcellen = produceren meer mature cellen
---> kan niet onafhankelijk plaatsvinden = heeft stimuli v buitenaf nodig
---> oorzaken =
- Fysiologische hyperplasie =
• Hormonaal
• Compensatoir = slechts in bepaalde organen ---> = na schade of partiële
resectie = compensatoire hyperplasie
---> = zorgen dat orgaan weer normale grootte krijgt
- Pathologische hyperplasie =
• Extreme hormonale situatie of groeifactoren
• Normale controlemechanismen v celgroei ---> bv. kanker
3
, Voorbeeld hormonale hyperplasie fysiologisch
Borstklierweefsel bij borstvoeding
Normaal borstklierweefsel Borstklierweefsel bij borstvoeding
= lobuli ingebed in fibro-adipeus stroma ---> = functie v borstklierweefsel vergroot --->
- Vet - Veel meer lobuli
- Bindweefsel - Stroma wordt relatief veel minder
---> buisjes liggen daar in ---> = combinatie v hypertrofie + hyperplasie
Compensatoire hyperplasie =
Bv. Lever ---> stukje wegnemen = proliferatie v levercellen komen = lever zal weer normale
volume krijgen
---> vorm v lever lijkt er niet meer op maar volume zal volledig hersteld zijn
Hormonale stimulatie voor hyperplasie =
Bv. endometrium ---> = meer klierbuisjes tov onderliggende stoma maken ---> klierbuisjes
nemen vreemde vormen aan
---> hormonale stimulatie wegvallen = hyperplasie valt weer weg
---> bij verkeerd gaan = endometrium carcinoom
Pathologische hyperplasie =
Verruca vulgaris = wrat ---> = zal virale groeifactoren
afscheiden
---> huid zal hyperplasie vertonen =
- Enorm dikke epitheel laag krijgen
- Vingervormige uitstulpingen
- Heel veel keratine
4
