6.6. Granito
Samenstelling:
80% vermalen steen (marmer, graniet, kalksteen, enz..)
20% hars (meestal epoxy) van hoge kwaliteit.
Het wordt gegoten (wat onbep. mogelijkheden geeft voor
vormgeving en afwerking)
Glasscherven, kroonkurken, .. kunnen ook gebruikt worden hierin.
● Het is sterker dan natuursteen
● Bestand tegen vuur en chemische producten
● Makkelijk te onderhouden
(bij natuursteen mogelijk bij poetsmiddelen dat vlekken en
putten ontstaan)
● Verkrijgbaar in diverse kleuren, samenstelling
vertoont geen natuurlijke fouten
● Door extra beschermlaag → niet poreus en blijvend van
glans
Gebruik: tegels, traptreden,..
HOOFDSTUK 4: Keramische materialen
SAMENSTELLING VAN KLEI
afh. vh gesteente dat vergruisd is → zal andere soort van klei gevormd worden.
Vergruisde gesteente bestaat uit → losse kristallen (soort van kleine plaatjes: kleivormende minerale)
Deze worden vermengd met water → kneedbare massa ontstaat
zal tussen de plaatjes dringen (werkt als soort smeermiddel
waardoor plaatjes gaan verschuiven)
Tussen de kristallen → metaaloxiden, plantenresten, steenkool en zand (beïnvloeden de
eigenschappen vd klei)
Om kunstmatige veranderingen te kunnen verkrijgen → andere hulpstoffen toevoegen
26
/
,VORMEN (gevormde klei wordt vormeling genoemd)
Handvormformaat:
vroeger werd met zand ingestrooide vormen gebruikt
Men gooide ballen klei met de hand hierin (nadien met draad afgesneden)
Nu → hetzelfde principe maar alles machinaal
Vormbakpers:
Deze productiemethode → levert gelijkmatiger eindproduct en productie gaat
sneller
(10.000 vormelingen per uur)
Klei wordt id vormbak geperst.
Wordt dan omgedraaid en leeggemaakt.
Losse vormelingen gaan via lopende band naar drogerij.
Stempelpers:
redelijk droge klei → samengeperst tussen twee stempels
(vormmatrijs)
Dakpannen & tegels worden op deze manier gevormd (speciale vormen)
Strengpers:
klei wordt met grote druk door matrijs (open mal) geduwt.
Kleilint wordt afgesneden door metalen draad (die als guillotine naar beneden valt).
De vorm vd openingen id matrijs bepaalt de vorm vh kleilint.
Soms gebruik gemaakt van → vacuümpers om achterblijvende luchtbellen te vermijden
Er kunnen al openingen in de steen worden gemaakt
Voornamelijk bij dunne productie (van belang omwille vd sterkte)
27
/
, BAKKEN VAN GROENE TEGELS OF STENEN (= gebakken vormelingen)
4 technieken:
Kleur id massa → wijzigen door metaaloxiden die id klei zelf zitten of door andere metalen toe te
voegen.
kan ook door baktemperatuur te wijzigen
Smoren → luchttoevoer op het einde vh bakproces afgesloten (hierdoor afbraak van ijzeroxide)
oorspronkelijke roodbruine kleur verandert in blauwgrijs
Engoberen → net voor het bakken wordt vormeling overgoten met soort kleipap waarin
kleurende oxiden zitten.
Dit geeft ander uitzicht vh eindproduct (meer mat)
Glazuren → gebakken product wordt bestreken met glazuur en opnieuw gebakken
proces noemt → tweebrand
3. Soorten keramische producten
3.1. Tegels
klei voor tegels → fijnere klei (doorgaans wit, gelig of rood gebakken)
Vormen gebeurt in strengpers (getrokken tegels)
droogpers (meest gebruikte methode)
gegoten (voor ingewikkelde vormen)
of door persen in bakvorm (voor grilliger & onregelmatiger uitzicht)
Tegels in verschillende categorieën:
- volgens dichtheid vd scherf (poreus of niet)
- volgens kleur vd scherf (wit of gekleurd)
- volgens bewerking vh opp. (geglazuurd, relief of gedecoreerd)
- volgens bestemming (binnen of buiten, wand of vloer)
Typische benamingen voor wandtegels:
- mozaïek → kleine tegels van enkele cm (geleverd op matten van 50/50 cm)
deze matten worden in geheel geplaatst op de wand (vergemakkelijkt plaatsing)
- Zelliges → worden in handvorm gemaakt (ziet er onregelmatig uit, meestal vierkant)
het zijn cementtegels met laagje glazuur
Soms een ornament ingedrukt dat nadien wordt ingekleurd
Wordt met heel dunne voegjes geplaatst
28
/
Samenstelling:
80% vermalen steen (marmer, graniet, kalksteen, enz..)
20% hars (meestal epoxy) van hoge kwaliteit.
Het wordt gegoten (wat onbep. mogelijkheden geeft voor
vormgeving en afwerking)
Glasscherven, kroonkurken, .. kunnen ook gebruikt worden hierin.
● Het is sterker dan natuursteen
● Bestand tegen vuur en chemische producten
● Makkelijk te onderhouden
(bij natuursteen mogelijk bij poetsmiddelen dat vlekken en
putten ontstaan)
● Verkrijgbaar in diverse kleuren, samenstelling
vertoont geen natuurlijke fouten
● Door extra beschermlaag → niet poreus en blijvend van
glans
Gebruik: tegels, traptreden,..
HOOFDSTUK 4: Keramische materialen
SAMENSTELLING VAN KLEI
afh. vh gesteente dat vergruisd is → zal andere soort van klei gevormd worden.
Vergruisde gesteente bestaat uit → losse kristallen (soort van kleine plaatjes: kleivormende minerale)
Deze worden vermengd met water → kneedbare massa ontstaat
zal tussen de plaatjes dringen (werkt als soort smeermiddel
waardoor plaatjes gaan verschuiven)
Tussen de kristallen → metaaloxiden, plantenresten, steenkool en zand (beïnvloeden de
eigenschappen vd klei)
Om kunstmatige veranderingen te kunnen verkrijgen → andere hulpstoffen toevoegen
26
/
,VORMEN (gevormde klei wordt vormeling genoemd)
Handvormformaat:
vroeger werd met zand ingestrooide vormen gebruikt
Men gooide ballen klei met de hand hierin (nadien met draad afgesneden)
Nu → hetzelfde principe maar alles machinaal
Vormbakpers:
Deze productiemethode → levert gelijkmatiger eindproduct en productie gaat
sneller
(10.000 vormelingen per uur)
Klei wordt id vormbak geperst.
Wordt dan omgedraaid en leeggemaakt.
Losse vormelingen gaan via lopende band naar drogerij.
Stempelpers:
redelijk droge klei → samengeperst tussen twee stempels
(vormmatrijs)
Dakpannen & tegels worden op deze manier gevormd (speciale vormen)
Strengpers:
klei wordt met grote druk door matrijs (open mal) geduwt.
Kleilint wordt afgesneden door metalen draad (die als guillotine naar beneden valt).
De vorm vd openingen id matrijs bepaalt de vorm vh kleilint.
Soms gebruik gemaakt van → vacuümpers om achterblijvende luchtbellen te vermijden
Er kunnen al openingen in de steen worden gemaakt
Voornamelijk bij dunne productie (van belang omwille vd sterkte)
27
/
, BAKKEN VAN GROENE TEGELS OF STENEN (= gebakken vormelingen)
4 technieken:
Kleur id massa → wijzigen door metaaloxiden die id klei zelf zitten of door andere metalen toe te
voegen.
kan ook door baktemperatuur te wijzigen
Smoren → luchttoevoer op het einde vh bakproces afgesloten (hierdoor afbraak van ijzeroxide)
oorspronkelijke roodbruine kleur verandert in blauwgrijs
Engoberen → net voor het bakken wordt vormeling overgoten met soort kleipap waarin
kleurende oxiden zitten.
Dit geeft ander uitzicht vh eindproduct (meer mat)
Glazuren → gebakken product wordt bestreken met glazuur en opnieuw gebakken
proces noemt → tweebrand
3. Soorten keramische producten
3.1. Tegels
klei voor tegels → fijnere klei (doorgaans wit, gelig of rood gebakken)
Vormen gebeurt in strengpers (getrokken tegels)
droogpers (meest gebruikte methode)
gegoten (voor ingewikkelde vormen)
of door persen in bakvorm (voor grilliger & onregelmatiger uitzicht)
Tegels in verschillende categorieën:
- volgens dichtheid vd scherf (poreus of niet)
- volgens kleur vd scherf (wit of gekleurd)
- volgens bewerking vh opp. (geglazuurd, relief of gedecoreerd)
- volgens bestemming (binnen of buiten, wand of vloer)
Typische benamingen voor wandtegels:
- mozaïek → kleine tegels van enkele cm (geleverd op matten van 50/50 cm)
deze matten worden in geheel geplaatst op de wand (vergemakkelijkt plaatsing)
- Zelliges → worden in handvorm gemaakt (ziet er onregelmatig uit, meestal vierkant)
het zijn cementtegels met laagje glazuur
Soms een ornament ingedrukt dat nadien wordt ingekleurd
Wordt met heel dunne voegjes geplaatst
28
/
