3VE: Geneeskunde Poortkatheter
1 Inleiding
Een totaal implanteerbaar systeem om betrouwbare toegang tot de bloedbaan te verkrijgen met als
doel gedurende lange tijd bepaalde vloeistoffen toe te dienen en bloedafnames te verrichten.
Definitie poortkatheter (subcutane poort)
- De poortkatheter bestaat uit 2 delen:
o Cilindervormig reservoir (titanium of kunststof aanprikpoort)
Huls met harde bodem
- Vervaardigd uit duurzaam materiaal dat geen reacties uitlokt
- Subcutaan geplaatst en aan het onderhuids weefsel vastgehecht
Bovenvlak (septum) in zelfsluitende silicone
- Veelvuldig aanprikken mogelijk
- Membraan laat goede naaldfixatie toe
o Soepele siliconen of polyurethaan katheter waarvan ene uiteinde in bloedvat wordt
gebracht, terwijl andere uiteinde met een speciale sluiting gefixeerd wordt op de
toegangspoort
Poort met aansluitbare (attachable) katheter
Voordelen poortkatheter
- Comfortabel - Frequente venapuncties mogelijk
- Esthetisch - Minder kans op tromboflebitis
- Minder kans op infectie - Minder kans op extravasatie
2 Soorten poorten/katheters
2.1 Intraveneuze poorten
Kunststofpoort Titaniumpoort
- Niet zichtbaar op RX - Zichtbaar op RX
- Geen belemmering voor radiotherapie - Mogelijks interferentie op CT-scan
op achterliggend weefsel - Strooistraling bij radiotherapie
Intraveneuze armpoorten
- Dunne/lange katheters
o Verhoogd verstoppingsgevaar
o Verhoogd trombosegevaar
- CAVE: geen knelband of manchette aanleggen aan de arm waar de poort geplaatst is!
Intraveneuze kinderpoorten/armpoorten
- Mogelijk gebruik van emla-crème of emla klever als aanprikken pijnlijk is
Intraveneuze dubbele poorten (chronotherapie)
- Gelijktijdig verschillende chemo toedienen die niet verenigbaar is
1
, 2.2 Arteriële poorten
- Plaatsing: laprascopisch of laparatomie
- “Ringen” zetten zich vast tegen arteriewand om katheter ter plaatse te houden, wat
noodzakelijk is door hoge arteriedruk
2.3 Peritoneale poorten
Bv bij ovariumtumoren katheter wordt tegen tumor aangelegd
- Pleuraal of peritoneaal geplaatst
- Drainage v ascitis of pleuravocht
- Intra peritoneale chemotherapie
- Chemo steeds op lichaamstemperatuur
2.4 Ommaya reservoir
Intraventricular kathetersysteem, voor levering v drugs wordt gebruikt (b.v. chemotherapie) in cerebro-
spinale vloeistof. Bv om hersenentumoren te behandelen
- Katheter in ventrikel
- Heelkundige plaatsing
- Beperkte indicaties: (meningiale carcinomatose)
- Hoog risico op infecties
- GEEN heparine
2.5 Soorten katheters
Silicone
- Open
- Gesloten (Groshong katheter)
- Soort tip
o Infusie positieve druk valve opent zich naar
buiten toe
o Aspiratie negatieve druk valve opent zich naar binnen toe
o Niet neutrale druk valve blijft gelsloten
- Nooit hepariniseren NaCl 0,9%
Polyurethane
- Open - Chronoflex
2.6 Power Port
- Normaal mag de druk op poort en katheter niet hoger zijn dan 25psi (Pound-force per square
inch, afgekort als psi, is een eenheid van druk uit het Brits-Amerikaans maatsysteem. Het is de
druk uitgeoefend door één pound-force op één vierkante inch.)
- Nood aan inspuiten van contraststof om betere CT beelden te bekomen
- Contraststof is visceus hoge druk nodig om voldoende flow (>1,5cc/sec) te
bereiken
- Normaal: < 0,6 cc/sec.
- Routinematig = 1,5ml/sec
- Bij CT met contrast in oncologie
2
1 Inleiding
Een totaal implanteerbaar systeem om betrouwbare toegang tot de bloedbaan te verkrijgen met als
doel gedurende lange tijd bepaalde vloeistoffen toe te dienen en bloedafnames te verrichten.
Definitie poortkatheter (subcutane poort)
- De poortkatheter bestaat uit 2 delen:
o Cilindervormig reservoir (titanium of kunststof aanprikpoort)
Huls met harde bodem
- Vervaardigd uit duurzaam materiaal dat geen reacties uitlokt
- Subcutaan geplaatst en aan het onderhuids weefsel vastgehecht
Bovenvlak (septum) in zelfsluitende silicone
- Veelvuldig aanprikken mogelijk
- Membraan laat goede naaldfixatie toe
o Soepele siliconen of polyurethaan katheter waarvan ene uiteinde in bloedvat wordt
gebracht, terwijl andere uiteinde met een speciale sluiting gefixeerd wordt op de
toegangspoort
Poort met aansluitbare (attachable) katheter
Voordelen poortkatheter
- Comfortabel - Frequente venapuncties mogelijk
- Esthetisch - Minder kans op tromboflebitis
- Minder kans op infectie - Minder kans op extravasatie
2 Soorten poorten/katheters
2.1 Intraveneuze poorten
Kunststofpoort Titaniumpoort
- Niet zichtbaar op RX - Zichtbaar op RX
- Geen belemmering voor radiotherapie - Mogelijks interferentie op CT-scan
op achterliggend weefsel - Strooistraling bij radiotherapie
Intraveneuze armpoorten
- Dunne/lange katheters
o Verhoogd verstoppingsgevaar
o Verhoogd trombosegevaar
- CAVE: geen knelband of manchette aanleggen aan de arm waar de poort geplaatst is!
Intraveneuze kinderpoorten/armpoorten
- Mogelijk gebruik van emla-crème of emla klever als aanprikken pijnlijk is
Intraveneuze dubbele poorten (chronotherapie)
- Gelijktijdig verschillende chemo toedienen die niet verenigbaar is
1
, 2.2 Arteriële poorten
- Plaatsing: laprascopisch of laparatomie
- “Ringen” zetten zich vast tegen arteriewand om katheter ter plaatse te houden, wat
noodzakelijk is door hoge arteriedruk
2.3 Peritoneale poorten
Bv bij ovariumtumoren katheter wordt tegen tumor aangelegd
- Pleuraal of peritoneaal geplaatst
- Drainage v ascitis of pleuravocht
- Intra peritoneale chemotherapie
- Chemo steeds op lichaamstemperatuur
2.4 Ommaya reservoir
Intraventricular kathetersysteem, voor levering v drugs wordt gebruikt (b.v. chemotherapie) in cerebro-
spinale vloeistof. Bv om hersenentumoren te behandelen
- Katheter in ventrikel
- Heelkundige plaatsing
- Beperkte indicaties: (meningiale carcinomatose)
- Hoog risico op infecties
- GEEN heparine
2.5 Soorten katheters
Silicone
- Open
- Gesloten (Groshong katheter)
- Soort tip
o Infusie positieve druk valve opent zich naar
buiten toe
o Aspiratie negatieve druk valve opent zich naar binnen toe
o Niet neutrale druk valve blijft gelsloten
- Nooit hepariniseren NaCl 0,9%
Polyurethane
- Open - Chronoflex
2.6 Power Port
- Normaal mag de druk op poort en katheter niet hoger zijn dan 25psi (Pound-force per square
inch, afgekort als psi, is een eenheid van druk uit het Brits-Amerikaans maatsysteem. Het is de
druk uitgeoefend door één pound-force op één vierkante inch.)
- Nood aan inspuiten van contraststof om betere CT beelden te bekomen
- Contraststof is visceus hoge druk nodig om voldoende flow (>1,5cc/sec) te
bereiken
- Normaal: < 0,6 cc/sec.
- Routinematig = 1,5ml/sec
- Bij CT met contrast in oncologie
2
