3VE Geneeskunde: Virologie
1 Kinderpokken
- Variola major (20- 30% dodelijk)
- Variola minor (2% dodelijk)
- Eerste contact: groot aantal doden
- Later contact: vooral kinderen
o Na eerste contact zijn mensen die blootgesteld werden aan pokken beter bestand tegen
tweede infectie
- Opmerkelijk: melkmeisjes stierven niet bij een pokkenepidemie
1.1 Pokkeninfectie
- Verspreiding door menselijk contact, vooral door inademing paar druppels zijn al genoeg om
geïnfecteerd te raken
- Twee weken na besmetting: hoge koorts, spierpijn, andere pijnen, hallucinaties, sufheid en
duizeligheid. Na drie dagen koorts ontstaat uitslag over het hele lichaam lijken eerste rode
stippen, maar deze veranderen in blaren en vullen zich na enkele dagen met etter.
- Gaat de persoon dan niet dood dan droogt de etter langzaam op en vallen de korsten na een
paar weken af en laten vaak littekens achter. De persoon is gepokt en daardoor immuun
geworden voor de ziekte
- Het pokken virus is zeer stabiel en heeft zich in honderden jaren nauwelijks veranderd
- Bang v pokken omdat je het snel kreeg en veel last van had, veel doden gevallen
1.2 Pokkenbestrijding
- Voor Jenner: ‘variolatie’: etter v kinderpokken ➔ grote sterfte
- Jenner: vaccinatie met koepokvirus
o Mobiliseert het immuunstelsel, maar is niet levensbedreigend
- 1806-07: verplichte vaccinatie op school/in leger
- 1870-1875: grote pokkenepidemie als gevolg v Frans-Duitse oorlog
- Vanaf 1970: georganiseerde mondiale pokkenbestrijding
- 1980: pokken officieel uitgeroeid (WHO)- eind vaccinatieplicht
Sinds de tweede helft vd jaren zeventig (20° E) is de ziekte door een uitgebreide wereldwijde
vaccinatiecampagne niet meer voorgekomen en pokken zijn dus de eerste en tot op heden enige ziekte
die door de moderne wetenschap is uitgeroeid. Dit was alleen mogelijk doordat
- Er een effectief vaccin bestaat;
- Er geen symptoomloze dragers vd ziekte zijn en
- Er geen dierlijk reservoir bestaat vd ziekteverwekker
Kinderpokken zijn volledig uitgeroeid
Wind-/ waterpokken zijn niet uitgeroeid en moet je u wel tegen laten vaccineren
2 Algemene kenmerken virussen
- Zeer klein (1/10.000mm) ➔ pas zeer laat ontdekt
o Heeft tot 20e eeuw geduurd voordat virussen tastbaar waren en ze konden bewijzen dat
het effectief bestond
- ‘superparasieten’
1
1 Kinderpokken
- Variola major (20- 30% dodelijk)
- Variola minor (2% dodelijk)
- Eerste contact: groot aantal doden
- Later contact: vooral kinderen
o Na eerste contact zijn mensen die blootgesteld werden aan pokken beter bestand tegen
tweede infectie
- Opmerkelijk: melkmeisjes stierven niet bij een pokkenepidemie
1.1 Pokkeninfectie
- Verspreiding door menselijk contact, vooral door inademing paar druppels zijn al genoeg om
geïnfecteerd te raken
- Twee weken na besmetting: hoge koorts, spierpijn, andere pijnen, hallucinaties, sufheid en
duizeligheid. Na drie dagen koorts ontstaat uitslag over het hele lichaam lijken eerste rode
stippen, maar deze veranderen in blaren en vullen zich na enkele dagen met etter.
- Gaat de persoon dan niet dood dan droogt de etter langzaam op en vallen de korsten na een
paar weken af en laten vaak littekens achter. De persoon is gepokt en daardoor immuun
geworden voor de ziekte
- Het pokken virus is zeer stabiel en heeft zich in honderden jaren nauwelijks veranderd
- Bang v pokken omdat je het snel kreeg en veel last van had, veel doden gevallen
1.2 Pokkenbestrijding
- Voor Jenner: ‘variolatie’: etter v kinderpokken ➔ grote sterfte
- Jenner: vaccinatie met koepokvirus
o Mobiliseert het immuunstelsel, maar is niet levensbedreigend
- 1806-07: verplichte vaccinatie op school/in leger
- 1870-1875: grote pokkenepidemie als gevolg v Frans-Duitse oorlog
- Vanaf 1970: georganiseerde mondiale pokkenbestrijding
- 1980: pokken officieel uitgeroeid (WHO)- eind vaccinatieplicht
Sinds de tweede helft vd jaren zeventig (20° E) is de ziekte door een uitgebreide wereldwijde
vaccinatiecampagne niet meer voorgekomen en pokken zijn dus de eerste en tot op heden enige ziekte
die door de moderne wetenschap is uitgeroeid. Dit was alleen mogelijk doordat
- Er een effectief vaccin bestaat;
- Er geen symptoomloze dragers vd ziekte zijn en
- Er geen dierlijk reservoir bestaat vd ziekteverwekker
Kinderpokken zijn volledig uitgeroeid
Wind-/ waterpokken zijn niet uitgeroeid en moet je u wel tegen laten vaccineren
2 Algemene kenmerken virussen
- Zeer klein (1/10.000mm) ➔ pas zeer laat ontdekt
o Heeft tot 20e eeuw geduurd voordat virussen tastbaar waren en ze konden bewijzen dat
het effectief bestond
- ‘superparasieten’
1
