OORZAKEN EN DYNAMIEK VAN CONTEMPORAINE CONFLICTEN:
EEN INLEIDING IN CONFLICTANALYSE & CONFLICTMANAGEMENT
Vakcode MAN-CI49
Inhoud
Week 45 Inleiding, afbakening, praktische afspraken - af......................................................................2
Hoorcollege 1 – Een Inleiding in Conflictanalyse................................................................................2
Week 46 Conflictstudies: Centrale concepten en begrippen – af...........................................................3
Hoorcollege 2 – Centrale Begrippen en Concepten............................................................................3
Readings.............................................................................................................................................7
Week 47 Historische en geografische trends in oorlog en conflict – af................................................11
Hoorcollege 3 – Inleiding in conflict analyse.....................................................................................11
Readings...........................................................................................................................................12
Week 48 Conflict Mapping: inleiding op de opdracht – af....................................................................17
Hoorcollege 4 – Conflict Mapping....................................................................................................17
Week 49 Oorzaken van conflict: een multi-level analyse: individu, groep, systeem – incompleet.......19
Hoorcollege 5 – Oorzaken van een conflict......................................................................................19
Readings...........................................................................................................................................21
Week 50 Oorzaken van conflict: een multi-dimensionele analyse: (1) sociaaleconomische factoren en
(2) cultuur, etniciteit en identiteit – incompleet..................................................................................22
, Hoorcollege 6 – Oorzaken van Conflicten; een multidimensionale benadering...............................22
Readings...........................................................................................................................................25
Week 51 Conflict en conflictmanagement in perspectief: de rol van internationale organisaties,
internationaal recht, internationale normen en regimes – incompleet...............................................26
Hoorcollege 7 – Orde in Tijd van Chaos............................................................................................26
Readings...........................................................................................................................................29
Het Kashmir Conflict – de 40% opdracht..............................................................................................31
Inleiding: Waar gaan we het over hebben?..........................................................................................33
Het ontstaan van het conflict: Hoe is het begonnen?...........................................................................34
De huidige situatie: Waar zijn we nu?..................................................................................................35
Wat voor conflict is het?.......................................................................................................................36
Wat zijn de meespelende factoren in dit conflict?...............................................................................37
Hoe komen we tot vrede?....................................................................................................................38
Kanttekeningen....................................................................................................................................39
Ter Conclusie........................................................................................................................................40
Bibliografie...........................................................................................................................................40
Verplichte literatuur
- C.A. CROCKER, F.O. HAMPSON & P. AALL (eds.) (2015), Managing Conflict in a World Adrift , Washing-
ton, DC: US Institute of Peace Press, ISBN 978-1-60127-222-5
- Aanvullende literatuur;
Week 45 Inleiding, afbakening, praktische afspraken - af
Hoorcollege 1 – Een Inleiding in Conflictanalyse
Leerdoelen:
- Kennis van en inzicht in terminologie en theorie en conflict
- Positionering in relevante academische debatten
- Kritische reflectie op verschillende conflicten en conflictoorzaken
- Analyse van specifieke conflicten
- Presenteren van eigen onderzoek
Multidisciplinair: polemologie
Pole – strijd
Polemologie = wetenschap die zich bezig houdt met oorlog en de redenen voor vrede
Normatief startpunt: conflict conflictoplossing (oorlog vrede)
Oorlog heeft vele redenen, oorzaken en factoren
Conflictanalyse is een nodige stap
Is oorlog altijd slecht?
Zijn er argumenten vóór oorlog?
- Sommige oorlogen zijn noodzakelijk
R2P – Responsibility to Protect
De noodzaak om in te grijpen, om de veiligheid van burgers te beschermen
, - Oorlog kan positief zijn voor maatschappelijke deugden
o Solidariteit, moed
- Oorlog is goed voor innovatie
o Wat militair uitgevonden werd is later geburgerd
- Emancipatie van de vrouw
o In oorlog gaan vrouwen werken, mannen naar het front
- Oorlog is een ordenende kracht in de geschiedenis
o Oorlog is de oorzaak van chaos naar orde
3 grote keerpunten van de 20e eeuw
1e wereldoorlog Volkerenbond, later de VN
2e wereldoorlog VN, geweldverbod: lidstaten mogen hun onderliggende conflicten niet met
geweld oplossen
Koude Oorlog veel geweld; eind wordt gezien als meer vreedzaam
Het idee dat er uit oorlog voordelen te halen vallen, is hardnekkig.
Wereldoorlog
- Oorlogvoerende partijen komen uit verschillende continenten
- Er worden oorlogsafspraken en inkopen gedaan
Terrorismebestrijding
Is oorlog een constante in de mensenwereld?
Oorlog heden karakteristieken
- Meer burgerslachtoffers
- Grote vluchtelingenstromen
- Ineenstorten van staten
+ ongekend snelle bevolkingsgroei
+ technologische ontwikkelingen
Beschikbaarheid van wapens is steeds groter
Massavernietigingswapens zijn veel sterker, kunnen veel meer vernietigen nu dan vroeger
o Angst voor nucleaire dreiging neemt toe
Waarom ontstaan conflicten en oorlogen?
En wat kunnen we er tegen doen?
Onderzoek naar conflicten
Wat is vrede?
Wat is oorlog?
Waar moet vrede aan voldoen?
Is oorlog altijd de ontkenning van vrede?
Zijn er verschillende soorten oorlog?
Oorlog van bewapende mannen naar bemande wapens
Is de toekomst onbemande wapens?
Week 46 Conflictstudies: Centrale concepten en begrippen – af
Hoorcollege 2 – Centrale Begrippen en Concepten
Oorlog <-> vrede
, Vrede is een toestand die je wilt bereiken, zoals je wilt dat het is
Vrede is de afwezigheid van oorlog, maar dat is niet het heel verhaal
Post-conflict staten zijn in hoge mate vatbaar voor oorlog
Vrede is meer dan de afwezigheid van oorlog
Negatieve vrede – vrede op basis van wat het niet is
Positieve vrede – afwezigheid van structureel geweld (Galtung)
Negatieve vrede <-> positieve vrede
Structureel geweld – situatie waarin mensen van basale noodzaken worden ontzegd
Vrede negatief – afwezigheid van oorlog en conflict
Positieve vrede – toestand van geweldloosheid; duurzaamheid en rechtvaardigheid, waarin de
oorzaken van geweld zijn weggenomen
Negatieve vrede – conservatief
Positieve vrede – utopisch, actief
Conflictmanagement
Negatieve vrede
- Peace enforcement – met geweld vrede creëren/ herstellen
- Peace keeping – onder dreiging van geweld zorgen dat geweld uitblijft; geweld tegenhouden
Positieve vrede – peacebuilding – opbouwen van sociale structuren zonder onderdrukking en met
vrijheid
Werken naar situatie die ‘beter’ is
Oorlog <-> conflict
Conflict = onverenigbaarheid van belangen, waarden, normen en verwachtingen
Hoe ga je met conflicterende belangen om?
Oorlog = gewapend conflict (conflictrelatie) tussen staten, volkeren of groepen
Oorlog vindt plaats in verleden/heden/toekomst
En op internationaal/nationaal/regionaal niveau
Oorlog = gewapende strijd tussen staten, volkeren of groepen
Een dode is een moord, duizend doden is een oorlog
Nadere specificering van criteria
1) Omvang – minimaal 1000 doden door direct oorlogsgeweld (dus hongersnood doden tellen
niet)
2) Voorbereiding – er moet voorbereiding zijn, niet een spontane eruptie van geweld
3) Legitimatie – betrokkenheid legitieme regering
Oorlog = een gewapend conflict tussen twee (of meer) partijen, waarbij (minimaal) een van die
partijen de ‘wettige’ overheid is (vertegenwoordigd) en waarbij op jaarbasis minimaal 1000 dodelijke
slachtoffers zijn gevallen
*oorlog wordt niet altijd aangekondigd of verklaard
Conflict kan langzaam oplopen of uitlopen tot oorlog, maar begint vaak niet als oorlog
Verdere verfijning numerieke criterium (begrip ‘oorlog’ vervangen door ‘gewapend/gewelddadig
conflict’):
HIC – High Intensity Conflict ; +1000 slachtoffers per jaar
EEN INLEIDING IN CONFLICTANALYSE & CONFLICTMANAGEMENT
Vakcode MAN-CI49
Inhoud
Week 45 Inleiding, afbakening, praktische afspraken - af......................................................................2
Hoorcollege 1 – Een Inleiding in Conflictanalyse................................................................................2
Week 46 Conflictstudies: Centrale concepten en begrippen – af...........................................................3
Hoorcollege 2 – Centrale Begrippen en Concepten............................................................................3
Readings.............................................................................................................................................7
Week 47 Historische en geografische trends in oorlog en conflict – af................................................11
Hoorcollege 3 – Inleiding in conflict analyse.....................................................................................11
Readings...........................................................................................................................................12
Week 48 Conflict Mapping: inleiding op de opdracht – af....................................................................17
Hoorcollege 4 – Conflict Mapping....................................................................................................17
Week 49 Oorzaken van conflict: een multi-level analyse: individu, groep, systeem – incompleet.......19
Hoorcollege 5 – Oorzaken van een conflict......................................................................................19
Readings...........................................................................................................................................21
Week 50 Oorzaken van conflict: een multi-dimensionele analyse: (1) sociaaleconomische factoren en
(2) cultuur, etniciteit en identiteit – incompleet..................................................................................22
, Hoorcollege 6 – Oorzaken van Conflicten; een multidimensionale benadering...............................22
Readings...........................................................................................................................................25
Week 51 Conflict en conflictmanagement in perspectief: de rol van internationale organisaties,
internationaal recht, internationale normen en regimes – incompleet...............................................26
Hoorcollege 7 – Orde in Tijd van Chaos............................................................................................26
Readings...........................................................................................................................................29
Het Kashmir Conflict – de 40% opdracht..............................................................................................31
Inleiding: Waar gaan we het over hebben?..........................................................................................33
Het ontstaan van het conflict: Hoe is het begonnen?...........................................................................34
De huidige situatie: Waar zijn we nu?..................................................................................................35
Wat voor conflict is het?.......................................................................................................................36
Wat zijn de meespelende factoren in dit conflict?...............................................................................37
Hoe komen we tot vrede?....................................................................................................................38
Kanttekeningen....................................................................................................................................39
Ter Conclusie........................................................................................................................................40
Bibliografie...........................................................................................................................................40
Verplichte literatuur
- C.A. CROCKER, F.O. HAMPSON & P. AALL (eds.) (2015), Managing Conflict in a World Adrift , Washing-
ton, DC: US Institute of Peace Press, ISBN 978-1-60127-222-5
- Aanvullende literatuur;
Week 45 Inleiding, afbakening, praktische afspraken - af
Hoorcollege 1 – Een Inleiding in Conflictanalyse
Leerdoelen:
- Kennis van en inzicht in terminologie en theorie en conflict
- Positionering in relevante academische debatten
- Kritische reflectie op verschillende conflicten en conflictoorzaken
- Analyse van specifieke conflicten
- Presenteren van eigen onderzoek
Multidisciplinair: polemologie
Pole – strijd
Polemologie = wetenschap die zich bezig houdt met oorlog en de redenen voor vrede
Normatief startpunt: conflict conflictoplossing (oorlog vrede)
Oorlog heeft vele redenen, oorzaken en factoren
Conflictanalyse is een nodige stap
Is oorlog altijd slecht?
Zijn er argumenten vóór oorlog?
- Sommige oorlogen zijn noodzakelijk
R2P – Responsibility to Protect
De noodzaak om in te grijpen, om de veiligheid van burgers te beschermen
, - Oorlog kan positief zijn voor maatschappelijke deugden
o Solidariteit, moed
- Oorlog is goed voor innovatie
o Wat militair uitgevonden werd is later geburgerd
- Emancipatie van de vrouw
o In oorlog gaan vrouwen werken, mannen naar het front
- Oorlog is een ordenende kracht in de geschiedenis
o Oorlog is de oorzaak van chaos naar orde
3 grote keerpunten van de 20e eeuw
1e wereldoorlog Volkerenbond, later de VN
2e wereldoorlog VN, geweldverbod: lidstaten mogen hun onderliggende conflicten niet met
geweld oplossen
Koude Oorlog veel geweld; eind wordt gezien als meer vreedzaam
Het idee dat er uit oorlog voordelen te halen vallen, is hardnekkig.
Wereldoorlog
- Oorlogvoerende partijen komen uit verschillende continenten
- Er worden oorlogsafspraken en inkopen gedaan
Terrorismebestrijding
Is oorlog een constante in de mensenwereld?
Oorlog heden karakteristieken
- Meer burgerslachtoffers
- Grote vluchtelingenstromen
- Ineenstorten van staten
+ ongekend snelle bevolkingsgroei
+ technologische ontwikkelingen
Beschikbaarheid van wapens is steeds groter
Massavernietigingswapens zijn veel sterker, kunnen veel meer vernietigen nu dan vroeger
o Angst voor nucleaire dreiging neemt toe
Waarom ontstaan conflicten en oorlogen?
En wat kunnen we er tegen doen?
Onderzoek naar conflicten
Wat is vrede?
Wat is oorlog?
Waar moet vrede aan voldoen?
Is oorlog altijd de ontkenning van vrede?
Zijn er verschillende soorten oorlog?
Oorlog van bewapende mannen naar bemande wapens
Is de toekomst onbemande wapens?
Week 46 Conflictstudies: Centrale concepten en begrippen – af
Hoorcollege 2 – Centrale Begrippen en Concepten
Oorlog <-> vrede
, Vrede is een toestand die je wilt bereiken, zoals je wilt dat het is
Vrede is de afwezigheid van oorlog, maar dat is niet het heel verhaal
Post-conflict staten zijn in hoge mate vatbaar voor oorlog
Vrede is meer dan de afwezigheid van oorlog
Negatieve vrede – vrede op basis van wat het niet is
Positieve vrede – afwezigheid van structureel geweld (Galtung)
Negatieve vrede <-> positieve vrede
Structureel geweld – situatie waarin mensen van basale noodzaken worden ontzegd
Vrede negatief – afwezigheid van oorlog en conflict
Positieve vrede – toestand van geweldloosheid; duurzaamheid en rechtvaardigheid, waarin de
oorzaken van geweld zijn weggenomen
Negatieve vrede – conservatief
Positieve vrede – utopisch, actief
Conflictmanagement
Negatieve vrede
- Peace enforcement – met geweld vrede creëren/ herstellen
- Peace keeping – onder dreiging van geweld zorgen dat geweld uitblijft; geweld tegenhouden
Positieve vrede – peacebuilding – opbouwen van sociale structuren zonder onderdrukking en met
vrijheid
Werken naar situatie die ‘beter’ is
Oorlog <-> conflict
Conflict = onverenigbaarheid van belangen, waarden, normen en verwachtingen
Hoe ga je met conflicterende belangen om?
Oorlog = gewapend conflict (conflictrelatie) tussen staten, volkeren of groepen
Oorlog vindt plaats in verleden/heden/toekomst
En op internationaal/nationaal/regionaal niveau
Oorlog = gewapende strijd tussen staten, volkeren of groepen
Een dode is een moord, duizend doden is een oorlog
Nadere specificering van criteria
1) Omvang – minimaal 1000 doden door direct oorlogsgeweld (dus hongersnood doden tellen
niet)
2) Voorbereiding – er moet voorbereiding zijn, niet een spontane eruptie van geweld
3) Legitimatie – betrokkenheid legitieme regering
Oorlog = een gewapend conflict tussen twee (of meer) partijen, waarbij (minimaal) een van die
partijen de ‘wettige’ overheid is (vertegenwoordigd) en waarbij op jaarbasis minimaal 1000 dodelijke
slachtoffers zijn gevallen
*oorlog wordt niet altijd aangekondigd of verklaard
Conflict kan langzaam oplopen of uitlopen tot oorlog, maar begint vaak niet als oorlog
Verdere verfijning numerieke criterium (begrip ‘oorlog’ vervangen door ‘gewapend/gewelddadig
conflict’):
HIC – High Intensity Conflict ; +1000 slachtoffers per jaar
