Samenvatting Neurokinesitherapie 3 (Deel Van Aggelpoel & Brugghemans)

NEURO 3 (PNF): VAN AGGELPOEL + BRUGGHEMANS

1. Waarvoor staat PNF?
 Proprioceptieve Neuromusculaire Facilitatie

2. Wat zijn indicaties voor PNF?
 Versterking van spieren
 Gewrichten stabiliseren
 Verlengen van spieren
 Voorbeelden:
o Rechtstaan uit rolstoel (extensoren versterken, flexoren verlengen…)
o Trap afgaan

3. Welke sensorische modaliteiten zorgen voor proprioceptie en wat detecteren ze?
 Spierspoeltjes:
o Lengte van de spier
o Snelheid waarbij de spier verlengt of verkort
 Golgi-pees orgaan:
o Spanning in de spier
 Gewrichtsreceptoren:
o Positie van de gewrichten

4. Uit welke soorten vezels zijn spiervezels opgebouwd?
 Extrafusale vezels:
o Dwarsgestreepte vezels die voor de spiercontractie zorgen
o Geïnnerveerd door α-motorneuron
 Intrafusale vezels:
o Liggen tussen de extrafusale vezels
o Geïnnerveerd door γ-motorneuron

5. Wat is de Myotatische reflex en voor welk mechanisme is dit belangrijk?
 Na passieve uitrekking van de spier zal de antagonistische spier ontspannen
 = Reciproke inhibitie

6. Geef de betrokken onderdelen en het achterliggend mechanisme van de myotatische reflex
 Betrokken onderdelen:
o Spierspoel
o Ia-afferenten
o α-motorneuron
 Mechanisme:
1. Uitrekking van de spier
2. Verlenging van de spierspoel
3. Via Ia-vezels wordt een signaal doorgegeven naar de achterhoorn van het
ruggenmerg
4. De homonieme spier en synergisten contraheren door het α-motorneuron
5. Tegelijk zorgt het Ia-inhiberend interneuron voor inhibitie van de antagonist

7. Wat is de Golgi-reflex en voor welk mechanisme is dit belangrijk?

1

, Bescherming van de spier tegen zware belasting door relaxatie na contractie van de
homonieme spier en contractie van de antagonistische spier
 = Autogene inhibitie

8. Geef de betrokken onderdelen en het achterliggend mechanisme van de Golgi-reflex
 Betrokken onderdelen:
o Golgi-peeslichaampje
o Ib-afferenten
o α-motorneuron
 Mechanisme:
1. Stimulatie van de peesreceptoren
2. Via Ib-afferenten wordt een signaal doorgegeven naar de ruggenmerg
3. Ib-inhiberend motorneuron zorgt voor relaxatie van de homonieme spier of agonist
4. Ib-vezels innerveren tegelijk het motorneuron van de antagonistische spier waardoor
deze contraheert

9. WAAR/ONWAAR: HRAC wordt gebruikt om de reciproke inhibitie op te wekken
 ONWAAR: CRAC lokt de reciproke inhibitie uit. HRAC lokt de autogene inhibitie uit.

10. Wat is de αγ-koppeling?
 Het α-motorneuron zal de extrafusale spiervezel aansturen om te contraheren
 Het γ-motorneuron zal de intrafusale spiervezel aansturen om te contraheren
 DOEL: Als het γ-motorneuron dit niet doet, blijft de intrafusale spiervezel slap en zal deze
niet efficiënt kunnen reageren op verlenging

11. Wat is supraspinale controle?
 De hogere niveau’s hebben een modulerende inhiberende invloed op de lagere niveau’s
 Typisch: Bij CVA-patiënten is deze controle verstoord




2

,12. Wat zijn de 9 basisprincipes van PNF?
1. Optimale weerstand
2. Manueel contact
3. Verbale stimulus
4. Visuele stimulatie
5. Lichaamspositie en lichaamsmechaniek
6. Tractie en Approximatie
7. Irradiatie en Reinforcement
8. Timing (+(pre)stretch en repeated stretch)
9. Patronen

13. WAAR/ONWAAR: De 9 basisprincipes zijn zaken die bij de uitvoering van PNF altijd moeten
terugkomen, onafhankelijk om welke oefening het gaat.
 WAAR

14. Waarop duidt het basisprincipe: Optimale weerstand?
 De weerstand moet worden aangepast aan de mogelijkheden van de patiënt en het doel van
de activiteit (varieert dus constant).
 Isotonisch of Isometrisch

15. Wat is het verschil tussen isotonisch en isometrisch?
 Isotonisch:
o Er is intentie om te bewegen
o Vb.: Armworstelen, het doel is om de arm naar beneden te duwen
o 3 Soorten bewegingen:
 Concentrisch (winnaar armworstelen)
 Excentrisch (verliezer armworstelen)
 Stabiliserend isotonisch (Armworstelaars zijn even sterk  Geen beweging)
 Isometrisch:
o Er is geen intentie om te bewegen

16. Wat is het verschil tussen stabiliserend isotonisch en isometrische contractie?
 Er is bij beide geen beweging zichtbaar
 Het verschil ligt in de intentie om te bewegen:
o Isotonisch:
 Intentie om te bewegen
 Contractie van enkel concentrische of excentrische spieren
o Isometrisch:
 Intentie om niet te bewegen
 Co-contractie van agonisten en antagonisten

17. Wat zijn de aandachtspunten bij het basisprincipe manueel contact?
 = Tactiele stimulus
 Aandachtspunten:
o De handen worden altijd aan dezelfde zijde van het lidmaat geplaatst, zodat er voor
de p. nooit verwarring is in welke richting hij moet bewegen
o Altijd beide handen gebruiken
o Lumbricaalgreep gebruiken (zorgt voor 3D-controle)

3

, o Moet comfortabel zijn voor de p.

18. Welke 3 commando’s onderscheiden we bij verbale stimulus?
 Voorbereidingscommando:
o “En nu…”
 Actiecommando:
o “Strek de arm”
 Correctiecommando:
o “Strek ook je pols”
 Extra: Let op luidheid van de stem:
o Zachte, kalme stem = relaxatie en vermindering van pijn
o Luide stem = Krachtige contractie uitlokken

19. Waarom is visuele stimulatie belangrijk bij PNF?
 Geeft de p. de mogelijkheid zelf te zien of hij de beweging goed uitvoert (p. inspecteert de
beweging visueel en volgt de beweging met de ogen en kan eventueel bijsturen)
 Heeft een positieve invloed op hoofd- en rompbeweging:
o Vb.: Bij flexie, abductie en exorotatie van de arm zal het hoofd de oogbeweging
volgen en de rompextensie faciliteren
 Oogcontact met de p. is belangrijk om de alertheid, motivatie en coördinatie te verhogen (+
heeft p. last?)

20. Waarom is de lichaamspositie en lichaamsmechaniek belangrijk bij PNF?
 Zo dicht mogelijk tegen de p. staan zorgt voor een optimale weerstand
 Het is makkelijker voor de p. om de beweging te volgen als de Th. goed mee begeleidt

21. Wat is approximatie tijdens PNF en waarvoor wordt het gebruikt?
 = Compressie of druk op de romp of een extremiteit
 De prikkel verloopt via gewrichtsreceptoren met als gevolg een verhoogde spieractiviteit
 Het wordt gebruikt om stabiliteit en houdingsreacties (vb.: axiale rompextensie) te
stimuleren

22. Welke 3 soorten approximaties bestaan er bij PNF?
 Quick approximation:
o Reflexreactie uitlokken
 Slow approximation:
o Traag progressief opvoeren tot aan de grens van wat de p. kan tegenhouden
o Stabilisatie van het gewricht
 Maintained approximation:
o Spierspanning behouden en opbouwen

23. Wat is irradiatie en reinforcement bij PNF en wat is het verschil tussen de 2?
 = Overflow van activiteit die plaatsvindt waardoor sterkere spieren of patronen ingezet
worden om de zwakkere spieren of patronen te versterken
 Irradiatie:
o = Binnen één patroon
o Overvloeien van zenuwimpulsen vanuit sterke synergisten naar zwakkere agonisten


4