Firda - MBO4 Djènita van Rijen - Hoekstra
Rode loper: CVA (Cerebro Vasculair Accident)
1. Begripsbepaling
Een cerebrovasculair accident (CVA), beter bekend als een beroerte, is een acute
aandoening van de hersenen waarbij een deel van de hersenfunctie uitvalt door een
stoornis in de bloedvoorziening. Het woord "cerebrovasculair" verwijst naar de
hersenen (cerebrum) en de bloedvaten (vasculair). Er worden twee hoofdvormen
onderscheiden: een herseninfarct en een hersenbloeding.
Bij een herseninfarct, dat ongeveer 80 tot 85% van alle beroertes uitmaakt,
wordt een bloedvat in de hersenen afgesloten door een bloedprop of vernauwing.
Hierdoor krijgen hersencellen te weinig zuurstof en voedingsstoffen, waardoor ze
binnen korte tijd kunnen afsterven. Bij een hersenbloeding scheurt een bloedvat,
waardoor bloed in het hersenweefsel terechtkomt en schade veroorzaakt. Een lichtere,
voorbijgaande variant is een TIA (transient ischaemic attack), waarbij de symptomen
meestal binnen 24 uur verdwijnen. Ondanks het tijdelijke karakter is een TIA een
belangrijke waarschuwing voor een verhoogd risico op een toekomstige beroerte.
2. Epidemiologie
CVA’s komen wereldwijd veel voor en vormen een belangrijke oorzaak van invaliditeit
en sterfte. In Nederland krijgen jaarlijks ongeveer 40.000 mensen een beroerte. De
kans op een CVA neemt sterk toe met de leeftijd, vooral vanaf 65 jaar. Toch komt het
ook bij jongere mensen voor, bijvoorbeeld bij aangeboren hartafwijkingen,
stollingsstoornissen of zeldzame vaatziekten.
Mannen hebben iets vaker een beroerte dan vrouwen, maar vrouwen overlijden
er vaker aan, mede door hun hogere leeftijd bij het optreden ervan. Risicofactoren
zoals hoge bloeddruk, roken, diabetes, hoog cholesterol, overgewicht en
hartritmestoornissen verhogen de kans aanzienlijk. Wereldwijd neemt het aantal
beroertes toe, mede door de vergrijzing en een ongezonde leefstijl. Vooral in lage- en
middeninkomenslanden stijgt het aantal snel, omdat preventie en behandeling daar
minder toegankelijk zijn.
3. Anatomie/fysiologie
Bij een CVA zijn bloedvaten van de hersenen betrokken. De hersenen zijn afhankelijk
van een constante toevoer van zuurstof en voedingsstoffen via het bloed, die wordt
geleverd door slagaders zoals de arteria carotis interna en arteria vertebralis. Deze
vertakken zich tot kleinere vaten die specifieke hersengebieden van bloed voorzien.
Wanneer een bloedvat verstopt raakt of scheurt, ontstaat zuurstoftekort
(ischemie). Binnen enkele minuten kunnen hersencellen onherstelbaar beschadigd
raken. De uitvalverschijnselen zijn afhankelijk van het getroffen hersengebied. Zo kan
schade aan de motorische schors leiden tot verlamming, terwijl beschadiging van de
taalgebieden spraakproblemen veroorzaakt. De hersenen hebben weinig
reservecapaciteit, waardoor snel ingegrepen moet worden om erger te voorkomen.
4. Etiologie
Een CVA kan verschillende oorzaken hebben. Bij een herseninfarct kan een bloedprop
zich vormen op de plaats van een vernauwd bloedvat door aderverkalking
(atherosclerose). Ook kan een stolsel elders in het lichaam ontstaan, bijvoorbeeld in het
hart bij atriumfibrilleren, en naar de hersenen worden gevoerd (embolie). Verder
kunnen kleine bloedvaten beschadigd raken door langdurige hoge bloeddruk, wat leidt
tot kleine infarcten.
Rode loper: CVA (Cerebro Vasculair Accident)
1. Begripsbepaling
Een cerebrovasculair accident (CVA), beter bekend als een beroerte, is een acute
aandoening van de hersenen waarbij een deel van de hersenfunctie uitvalt door een
stoornis in de bloedvoorziening. Het woord "cerebrovasculair" verwijst naar de
hersenen (cerebrum) en de bloedvaten (vasculair). Er worden twee hoofdvormen
onderscheiden: een herseninfarct en een hersenbloeding.
Bij een herseninfarct, dat ongeveer 80 tot 85% van alle beroertes uitmaakt,
wordt een bloedvat in de hersenen afgesloten door een bloedprop of vernauwing.
Hierdoor krijgen hersencellen te weinig zuurstof en voedingsstoffen, waardoor ze
binnen korte tijd kunnen afsterven. Bij een hersenbloeding scheurt een bloedvat,
waardoor bloed in het hersenweefsel terechtkomt en schade veroorzaakt. Een lichtere,
voorbijgaande variant is een TIA (transient ischaemic attack), waarbij de symptomen
meestal binnen 24 uur verdwijnen. Ondanks het tijdelijke karakter is een TIA een
belangrijke waarschuwing voor een verhoogd risico op een toekomstige beroerte.
2. Epidemiologie
CVA’s komen wereldwijd veel voor en vormen een belangrijke oorzaak van invaliditeit
en sterfte. In Nederland krijgen jaarlijks ongeveer 40.000 mensen een beroerte. De
kans op een CVA neemt sterk toe met de leeftijd, vooral vanaf 65 jaar. Toch komt het
ook bij jongere mensen voor, bijvoorbeeld bij aangeboren hartafwijkingen,
stollingsstoornissen of zeldzame vaatziekten.
Mannen hebben iets vaker een beroerte dan vrouwen, maar vrouwen overlijden
er vaker aan, mede door hun hogere leeftijd bij het optreden ervan. Risicofactoren
zoals hoge bloeddruk, roken, diabetes, hoog cholesterol, overgewicht en
hartritmestoornissen verhogen de kans aanzienlijk. Wereldwijd neemt het aantal
beroertes toe, mede door de vergrijzing en een ongezonde leefstijl. Vooral in lage- en
middeninkomenslanden stijgt het aantal snel, omdat preventie en behandeling daar
minder toegankelijk zijn.
3. Anatomie/fysiologie
Bij een CVA zijn bloedvaten van de hersenen betrokken. De hersenen zijn afhankelijk
van een constante toevoer van zuurstof en voedingsstoffen via het bloed, die wordt
geleverd door slagaders zoals de arteria carotis interna en arteria vertebralis. Deze
vertakken zich tot kleinere vaten die specifieke hersengebieden van bloed voorzien.
Wanneer een bloedvat verstopt raakt of scheurt, ontstaat zuurstoftekort
(ischemie). Binnen enkele minuten kunnen hersencellen onherstelbaar beschadigd
raken. De uitvalverschijnselen zijn afhankelijk van het getroffen hersengebied. Zo kan
schade aan de motorische schors leiden tot verlamming, terwijl beschadiging van de
taalgebieden spraakproblemen veroorzaakt. De hersenen hebben weinig
reservecapaciteit, waardoor snel ingegrepen moet worden om erger te voorkomen.
4. Etiologie
Een CVA kan verschillende oorzaken hebben. Bij een herseninfarct kan een bloedprop
zich vormen op de plaats van een vernauwd bloedvat door aderverkalking
(atherosclerose). Ook kan een stolsel elders in het lichaam ontstaan, bijvoorbeeld in het
hart bij atriumfibrilleren, en naar de hersenen worden gevoerd (embolie). Verder
kunnen kleine bloedvaten beschadigd raken door langdurige hoge bloeddruk, wat leidt
tot kleine infarcten.
