Schriftelijk examen – 14/11/2025
Inhoudsopgave
1 Leerpad A – Inleidende Begrippen .................................................................................. 21
1.1 Inleiding in de pathologie ....................................................................................... 21
1.1.1 Etymologische en historische oorsprong pathologie .......................................... 21
1.1.1.1 Oorsprong van het begrip pathologie ......................................................... 21
1.1.1.2 Mythologische achtergrond ....................................................................... 21
1.1.1.3 Belangrijk onderscheid .............................................................................. 21
1.1.2 Het begrip gezondheid ...................................................................................... 21
1.1.2.1 Oude en nieuwe definitie WHO .................................................................. 21
1.1.2.2 Gezondheid als cyclisch gebeuren............................................................. 22
1.1.3 Het begrip kwaliteit van leven ............................................................................ 22
1.1.4 Het begrip ziekte ............................................................................................... 22
1.1.5 De frequentie van ziekte – incidentie en prevalentie ........................................... 22
1.1.6 Kernbegrippen pathologie ................................................................................. 23
1.1.6.1 Anamnese ................................................................................................ 23
1.1.6.1.1 Auto-anamnese .................................................................................... 23
1.1.6.1.2 Hetero-anamnese ................................................................................ 23
1.1.6.1.3 Kat-anamnese ...................................................................................... 23
1.1.6.2 De behandeling ......................................................................................... 23
1.1.6.3 Prognose .................................................................................................. 24
1.1.6.4 Ziekteverloop ............................................................................................ 24
1.1.6.5 Preventie .................................................................................................. 24
1.1.6.6 Pathogenese en salutogenese ................................................................... 25
1.1.6.6.1 Kernaspecten van salutogenese............................................................ 25
1.1.6.7 Het begrip dood ........................................................................................ 25
1.1.6.7.1 Vaststelling van de dood ....................................................................... 25
1.1.6.7.2 Belangrijke aandachtspunten ............................................................... 25
1.1.6.7.3 Lijkverschijnselen ................................................................................. 26
1.1.7 Het diagnostisch proces ................................................................................... 26
1.1.7.1 Anamnese ................................................................................................ 26
1.1.7.2 Klinisch onderzoek .................................................................................... 26
1
, 1.1.7.2.1 Inspectie .............................................................................................. 26
1.1.7.2.2 Palpatie................................................................................................ 27
1.1.7.2.3 Percussie ............................................................................................. 27
1.1.7.2.4 Auscultatie ........................................................................................... 27
1.1.7.3 Technische diagnostiek ............................................................................. 27
1.1.7.3.1 Laboratoriumdiagnostiek ...................................................................... 27
1.1.7.3.2 Anatomopathologie .............................................................................. 28
1.1.7.3.3 Mogelijke examenvraag: Linksverschuiving vs. Rechtsverschuiving bij WBC
(leukocyten) .......................................................................................................... 28
1.1.7.3.4 Het begrip referentiewaarde.................................................................. 28
1.1.7.3.5 Medische beeldvorming ........................................................................ 28
1.1.7.3.6 Het elektromagnetisch spectrum .......................................................... 29
1.1.7.3.7 Conventionele radiografie: planaire radiografie via één röntgenfoto (RX) . 29
1.1.7.3.8 Conventionele radiografie: computed tomography (CT) via vele
röntgenfoto’s ......................................................................................................... 30
1.1.7.3.9 Echografie: doppleronderzoek & duplex ................................................ 30
1.1.7.3.10 (n)MRI ................................................................................................ 30
1.1.7.3.11 Nucleaire geneeskunde ...................................................................... 30
1.1.7.3.12 Scintigrafie ......................................................................................... 31
1.1.7.3.13 PET en PET-CT .................................................................................... 31
1.1.7.3.14 Endoscopie ........................................................................................ 32
1.1.7.3.15 Klinische elektrofysiologie: ECG en EMG ............................................. 32
1.2 Inleiding in de farmacologie – Farmacokinetiek & Farmacodynamiek ....................... 33
1.2.1 Farmacokinetiek ............................................................................................... 33
1.2.1.1 Compartimenten ...................................................................................... 33
1.2.1.2 Plasmaconcentratie .................................................................................. 34
1.2.1.3 Absorptie .................................................................................................. 35
1.2.1.3.1 Het first pass effect .............................................................................. 36
1.2.1.4 Distributie................................................................................................. 37
1.2.1.4.1 Distributievolume (Vd) .......................................................................... 37
1.2.1.4.2 Cumulatie ............................................................................................ 37
1.2.1.4.3 Vrije en gebonden fractie ...................................................................... 37
1.2.1.4.4 Oplaaddosis ......................................................................................... 38
1.2.1.5 Eliminatie ................................................................................................. 38
1.2.1.5.1 Metabolisme ........................................................................................ 38
1.2.1.5.2 Excretie ................................................................................................ 38
2
, 1.2.1.6 De halfwaardetijd ...................................................................................... 39
1.2.1.7 Eenmalige intraveneuze toediening ........................................................... 39
1.2.1.8 Eenmalige toediening per os ...................................................................... 40
1.2.1.9 Herhaaldelijke toedieningen ...................................................................... 40
1.2.1.10 Herhaaldelijke toedieningen met oplaaddosis ............................................ 41
1.2.2 Farmacodynamiek ............................................................................................ 41
1.2.2.1 Farmacon en receptor ............................................................................... 41
1.2.2.2 Farmacon en transductiemechanismen .................................................... 43
1.2.3 Interacties ........................................................................................................ 43
1.2.3.1 Farmacokinetische interacties .................................................................. 43
1.2.3.1.1 Interactie in de absorptie ...................................................................... 43
1.2.3.1.2 Interactie ter hoogte van de distributie .................................................. 44
1.2.3.1.3 Interactie ter hoogte van de metabolisatie ............................................. 44
1.2.3.1.4 Interactie ter hoogte van de excretiefase ............................................... 44
1.2.3.1.5 Farmacodynamische interacties ........................................................... 44
1.2.3.2 Overgevoeligheidsreacties ........................................................................ 44
1.2.3.2.1 Intolerantie........................................................................................... 44
1.2.3.2.2 Allergie ................................................................................................. 45
1.2.3.3 Bijwerkingen ............................................................................................. 45
1.2.3.3.1 Type A-bijwerkingen .............................................................................. 45
1.2.3.3.2 Type B-bijwerkingen.............................................................................. 45
1.2.4 Farmacokinetische verschillen bij kinderen ....................................................... 45
1.2.5 Medicatiefouten ............................................................................................... 46
1.2.5.1 Adverse drug event (ADE) .......................................................................... 46
1.2.5.1.1 Bloedingen ........................................................................................... 46
1.2.5.1.2 Trombotische events ............................................................................ 47
1.2.5.1.3 Acute nierinsufficiëntie ......................................................................... 47
1.2.5.1.4 Elektrolytenstoornissen .............................. Error! Bookmark not defined.
1.2.5.1.5 Toxische spiegels door overdosering en interacties ................................ 48
1.2.6 Antibiotica ........................................................................................................ 48
1.2.6.1 Antibiotica MIC ......................................................................................... 48
1.2.6.1.1 Toedieningsstrategie ............................................................................ 48
1.2.6.1.2 Spectrum van antibiotica ...................................................................... 49
1.2.6.1.3 Monitoring van effect ............................................................................ 49
1.2.6.2 Antibioticaresistentie ................................................................................ 49
1.2.7 Hormonale stelsel ............................................................................................ 49
3
, 1.2.7.1 Corticosteroïden ....................................................................................... 49
1.2.7.1.1 Lokale vs. Systemische toediening ........................................................ 49
1.2.7.1.2 Bijwerkingen van systemisch gebruik .................................................... 49
1.2.7.2 Schildklierhormonen ................................................................................. 50
1.3 Communicatieve vaardigheden .............................................................................. 50
1.3.1 Patiëntenvoorlichting ........................................................................................ 50
1.3.1.1 Extra duiding bij de definitie van patiëntenvoorlichting ................................ 50
1.3.2 Patiëntenrechtenwet (2002) .............................................................................. 51
1.3.2.1 Doelstellingen en resultaten ...................................................................... 51
1.3.3 Voorwaarden voor een effectieve patiëntenvoorlichting ..................................... 51
1.3.3.1 De 7 basishoudingen van een goede voorlichter ......................................... 52
1.3.4 Patiënt empowerment ...................................................................................... 52
1.3.4.1 Globale doelen van patiënt empowerment ................................................. 52
1.3.4.2 Het bereiken van patiënt empowerment .................................................... 52
1.3.5 De patiënt staat centraal ................................................................................... 52
1.3.5.1 Openstaan................................................................................................ 53
1.3.5.2 Begrijpen van informatie ............................................................................ 53
1.3.5.3 Willen ....................................................................................................... 53
1.3.5.4 Kunnen ..................................................................................................... 54
1.3.5.5 Doen en blijven doen ................................................................................. 54
1.3.6 De structuur van een mondelinge voorlichting ................................................... 54
1.3.7 De uitvoering van een mondelinge voorlichting .................................................. 54
1.3.7.1 Start het gesprek: Openstaan .................................................................... 54
1.3.7.2 Midden van het gesprek: Begrip ................................................................. 55
1.3.7.3 Slot van het gesprek: Beleving ................................................................... 55
1.3.8 De patiënt informeren: soorten informatie ......................................................... 55
1.3.8.1 Informatie bij opname ............................................................................... 55
1.3.8.2 Informatie bij onderzoek en technische handelingen .................................. 55
1.3.8.3 Informatie bij ontslag ................................................................................ 56
1.3.9 Minder makkelijke gesprekken .......................................................................... 56
1.3.9.1 Emoties .................................................................................................... 56
1.3.9.2 Gevoelige onderwerpen en taboes ............................................................. 56
1.3.9.3 Weerstand ................................................................................................ 57
1.3.10 Slecht nieuws ............................................................................................... 57
1.3.10.1 Een slecht nieuws gesprek ........................................................................ 57
1.3.10.1.1 Clemens-model voor slechtnieuwsgesprekken .................................... 58
4
,1.4 Inleiding in de: pediatrie ......................................................................................... 58
1.4.1 Wat is pediatrie? ............................................................................................... 58
1.4.2 Zorgprogramma en rechten van het kind ............................................................ 59
1.4.2.1 Handvest “Kind en Ziekenhuis” (EACH) ...................................................... 59
1.4.2.2 Zorgprogramma voor kinderen (KB 2014).................................................... 59
1.4.3 Het kind in het ziekenhuis ................................................................................. 60
1.4.3.1 Impact van een ziekenhuisopname ............................................................ 60
1.4.3.2 Soorten opnames ..................................................................................... 60
1.4.3.3 Verblijf op de kinderafdeling ...................................................................... 60
1.4.3.4 Ontslag van het kind .................................................................................. 60
1.4.4 Ouderparticipatie en rooming-in ....................................................................... 61
1.4.4.1 Rooming-in: kenmerken ............................................................................ 61
1.4.4.2 Ouderparticipatie: uitgangspunten ............................................................ 61
1.4.4.3 Attitude van verpleegkundigen................................................................... 62
1.4.4.4 Attitude van ouders ................................................................................... 62
1.4.4.5 Meerwaarde van ouderparticipatie ............................................................ 62
1.4.5 Veiligheid en isolatiemaatregelen ...................................................................... 62
1.4.5.1 Patiëntenveiligheid in de pediatrie ............................................................. 62
1.4.5.2 Meest voorkomende fouten ....................................................................... 62
1.4.5.3 Isolatieverpleging ...................................................................................... 63
1.4.6 Communicatie en benadering van het kind ........................................................ 63
1.4.6.1 Algemene principes .................................................................................. 63
1.4.6.2 Communicatie per ontwikkelingsfase ........................................................ 63
1.4.6.2.1 Van 0 – 1 jaar: zuigeling/ baby ................................................................ 63
1.4.6.2.2 Van 1 – 3 jaar: peuter ............................................................................ 64
1.4.6.2.3 Van 3 – 6 jaar: kleuter ............................................................................ 64
1.4.6.2.4 Van 6 – 12 jaar: schoolkind .................................................................... 64
1.4.6.2.5 Van 12 – 18 jaar: adolescent/ puber ....................................................... 64
1.4.6.3 Kinderen met een beperking of ontwikkelingsstoornis ................................ 64
1.4.6.4 Communicatie met ouders ........................................................................ 64
1.4.6.5 Opvoedingsstijlen (belangrijk voor de benadering) ...................................... 64
1.4.7 Voorbereiding op een ziekenhuisopname .......................................................... 65
1.4.7.1 Doel van voorbereiding .............................................................................. 65
1.4.7.2 Voorwaarden voor een goede voorbereiding ............................................... 65
1.4.7.3 Aanpak door de verpleegkundige ............................................................... 65
1.4.7.4 Rol van de ouders ..................................................................................... 66
5
,1.4.8 Pijn en angst bij het kind .................................................................................... 66
1.4.8.1 Pijn bij kinderen ........................................................................................ 66
1.4.8.2 Pijnbeleid in de pediatrie ........................................................................... 66
1.4.8.3 Angst bij het kind ....................................................................................... 66
1.4.8.4 Procedurele sedatie en pijnstilling ............................................................. 67
1.4.8.5 Niet-medicamenteuze aanpak .................................................................. 67
1.4.9 Observatie en vitale parameters ........................................................................ 67
1.4.9.1 Basisprincipe ............................................................................................ 67
1.4.9.2 Groei en ontwikkeling ................................................................................ 67
1.4.9.3 Ademhaling .............................................................................................. 68
1.4.9.4 Hartslag en pols ........................................................................................ 68
1.4.9.5 Temperatuur ............................................................................................. 68
1.4.9.6 Huidobservaties bij pasgeborenen ............................................................. 68
1.4.10 Basiszorg bij kinderen ................................................................................... 68
1.4.10.1 Rust en slaap ............................................................................................ 69
1.4.10.2 Voeding .................................................................................................... 69
1.4.10.2.1 Borstvoeding (BV) ............................................................................... 69
1.4.10.2.2 Flesvoeding (FV) ................................................................................. 69
1.4.10.2.3 Vaste voeding ..................................................................................... 69
1.4.10.3 Mondzorg ................................................................................................. 69
1.4.10.4 Verpleegkundige aandachtspunten ........................................................... 70
1.4.11 Zogen t.h.v. het gastro-intestinaal stelsel ....................................................... 70
1.4.11.1 Gastro-enteritis ........................................................................................ 70
1.4.11.2 Dehydratie ................................................................................................ 71
1.4.11.3 Obstipatie en encopresis .......................................................................... 71
1.4.11.3.1 Behandeling obstipatie ....................................................................... 71
1.4.12 Neurologische aandoeningen bij kinderen ..................................................... 72
1.4.12.1 Koortsconvulsies ...................................................................................... 72
1.4.12.2 Soorten koortsconvulsies .......................................................................... 72
1.4.12.3 Observaties voor, tijdens en na het insult ................................................... 72
1.4.12.4 Verpleegkundige zorgen tijdens een insult.................................................. 72
1.4.12.5 Medische aanpak ...................................................................................... 73
1.4.12.6 Begeleiding van ouders ............................................................................. 73
1.4.12.7 Differentiaaldiagnose: meningitis .............................................................. 73
1.4.13 Wiegendood (SIDS – Sudden Infant Death Syndrome)..................................... 73
1.4.13.1 Definitie wiegendood ................................................................................ 73
6
, 1.4.13.2 Driecirkels- of Triple Risk Model ................................................................. 73
1.4.13.3 Risicofactoren .......................................................................................... 74
1.4.13.4 Preventieve maatregelen ........................................................................... 74
1.4.13.5 Polysomnografie & monitoring ................................................................... 74
1.4.13.6 Ouders begeleiden .................................................................................... 75
1.4.14 Palliatieve zorg en euthanasie bij kinderen ..................................................... 75
1.4.14.1 Palliatieve zorg bij kinderen ....................................................................... 75
1.4.14.2 Palliatieve thuiszorg - project KOESTER ..................................................... 75
1.4.14.3 Euthanasie bij minderjarigen (België, 2014) ................................................ 75
1.4.14.4 Rol van de verpleegkundige ....................................................................... 76
1.4.14.5 Belangrijke waarden .................................................................................. 76
2 Leerpad B: Urologie – Nefrologie .................................................................................... 76
2.1 Zorgvrager met urologische problemen................................................................... 76
2.1.1 Dwarslaesie op urologisch vlak ......................................................................... 76
2.1.1.1 Soorten dwarslaesies ................................................................................ 76
2.1.1.2 Dwarslaesie op niet-urologisch vlak........................................................... 77
2.1.2 Normale urinelozing – mictiereflex..................................................................... 77
2.1.3 Dwarslaesie: slappe versus reflexblaas ............................................................. 77
2.1.4 Dwarslaesie: urineretentie ................................................................................ 78
2.1.5 Belangrijke begrippen in de urologie .................................................................. 78
2.1.6 Van diagnose naar interventie: urineretentie bij dwarslaesie .............................. 79
2.1.7 De inwendige anatomie van het urinestelsel ...................................................... 79
2.1.7.1 Ureters, blaas en urethra ........................................................................... 79
2.1.7.2 Uretermonding en refluxpreventie.............................................................. 80
2.1.7.3 Inwendige anatomie bij de man ................................................................. 80
2.1.7.4 Inwendige en uitwendige anatomie bij de vrouw ......................................... 81
2.1.7.4.1 Inwendige anatomie van het vrouwelijk stelsel....................................... 81
2.1.7.4.2 Uitwendige anatomie ............................................................................ 82
2.1.8 De eenmalige katheterisatie .............................................................................. 82
2.1.8.1 Indicaties.................................................................................................. 83
2.1.8.2 Alternatief bij kinderen .............................................................................. 83
2.1.8.3 Tegenindicaties......................................................................................... 83
2.1.8.4 Urineweginfectie: criteria EAUN ................................................................. 83
2.1.8.5 Urinecultuur ............................................................................................. 83
2.1.8.5.1 Verschil met andere urinestalen............................................................ 83
2.1.8.5.2 Bewaring .............................................................................................. 83
7
, 2.1.8.5.3 Na onderzoek ....................................................................................... 83
2.1.8.6 Interludium: urinestalen en basiszorg ........................................................ 84
2.1.8.6.1 Midstream urine ................................................................................... 84
2.1.8.6.2 Urineretentie vs. Anurie ........................................................................ 84
2.1.8.6.3 Bewaring urinestalen ............................................................................ 84
2.1.8.6.4 Normale urine ...................................................................................... 84
2.1.8.6.5 Voorwaarden voor een degelijk intiem toilet........................................... 84
2.1.8.7 Materiaal voor de eenmalige katheterisatie ................................................ 84
2.1.8.8 Katheters: maten, materialen en types....................................................... 84
2.1.8.8.1 Maat (Charrière, CH)............................................................................. 84
2.1.8.8.2 Verpakking & houdbaarheid .................................................................. 84
2.1.8.8.3 Materiaal .............................................................................................. 85
2.1.8.8.4 Lengte .................................................................................................. 85
2.1.8.8.5 PVC katheters: Tiemann katheter .......................................................... 85
2.1.8.9 Gebruik van glijmiddel bij katheterisatie ..................................................... 85
2.1.8.9.1 Doel ..................................................................................................... 85
2.1.8.9.2 Toepassing ........................................................................................... 85
2.1.8.9.3 Soorten glijmiddel ................................................................................ 85
2.1.8.9.4 Gebruik ................................................................................................ 85
2.1.8.9.5 Opmerking ........................................................................................... 86
2.1.8.10 Katheterisatieset....................................................................................... 86
2.1.8.11 Methoden voor eenmalige katheterisatie ................................................... 86
2.1.8.12 Potentiële problemen bij de éénmalige katheterisatie ................................ 86
2.1.9 Urineweginfectie .............................................................................................. 87
2.1.10 Syncope ....................................................................................................... 87
2.1.11 Schaamte en intimiteit bij intermitterende katheterisatie ............................... 87
2.1.12 Patiënten stimuleren tot urineren .................................................................. 88
2.1.13 Appendico-vesico-stomie ............................................................................. 88
2.1.14 Verblijfskatheters ......................................................................................... 89
2.1.14.1 Indicaties en contra-indicaties .................................................................. 89
2.1.14.2 Opbouw van een verblijfskatheter ............................................................. 89
2.1.14.3 Groottes (Charrière) .................................................................................. 89
2.1.14.4 Specifieke types ........................................................................................ 90
2.1.14.5 Risico’s ballon .......................................................................................... 90
2.1.14.6 Materialen van verblijfskatheters ............................................................... 90
2.1.14.7 Richtlijnen verblijfsduur ............................................................................ 90
8
, 2.1.14.8 Praktische aandachtspunten ..................................................................... 90
2.1.14.9 Overzichtelijke tabel verblijfskatheters ...................................................... 90
2.1.15 Verblijfskatheter en opvangmateriaal ............................................................ 91
2.1.15.1 Urineopvangzakken – vereisten.................................................................. 91
2.1.15.1.1 Steriel vs. Kiemarm ............................................................................. 91
2.1.15.1.2 Dag- en nachtzakken .......................................................................... 92
2.1.15.2 Urimeter ................................................................................................... 92
2.1.15.3 Purple bag syndrome ................................................................................ 92
2.1.15.4 Verblijfskatheter en fixatiematerialen ........................................................ 92
2.1.15.5 Aandachtspunten bij het inbrengen van een verblijfskatheter ..................... 92
2.1.15.6 Aandachtspunten na inbrengen ................................................................. 93
2.1.16 Katheterisatie: potentiële verpleegproblemen................................................ 93
2.1.16.1 CAUTI (Catheter-Associated Urinary Tract Infcetion) .................................. 93
2.1.16.1.1 Biofilms bij katheters .......................................................................... 93
2.1.16.2 Incrustatie & ballooncuffing ...................................................................... 94
2.1.16.3 Blokkage ................................................................................................... 95
2.1.16.4 Blaasspasmen .......................................................................................... 95
2.1.16.5 Parafimosis .............................................................................................. 95
2.1.16.6 Schaamte ................................................................................................. 96
2.1.16.7 Retentie en incontinentie .......................................................................... 96
2.1.16.7.1 Retentie ............................................................................................. 96
2.1.16.7.2 Incontinentie ...................................................................................... 96
2.1.16.8 Syncope tijdens de katheterisatie .............................................................. 96
2.1.16.9 Katheter bypassing ................................................................................... 97
2.1.17 Verblijfskatheter: afnemen van urinestaal ...................................................... 97
2.1.18 Verblijfskatheter: verwijderen ........................................................................ 98
2.1.19 Verpleegkundige zorgen bij een zorgvrager met een verblijfskatheter .............. 98
2.1.19.1 Hygiëne en steriliteit.................................................................................. 98
2.1.19.2 Observatie & afvoer van de urine ............................................................... 99
2.1.19.3 Verslaggeving............................................................................................ 99
2.2 Zorgvrager met urologische problemen: Blaasspoeling en blaasinstillatie ................ 99
2.2.1 Indicaties spoeling ............................................................................................ 99
2.2.2 Indicaties instillatie........................................................................................... 99
2.2.3 Soorten blaasspoelingen .................................................................................. 99
2.2.3.1 Continue blaasspoeling ............................................................................ 99
2.2.3.2 Spuit en bolkom ........................................................................................ 99
9
, 2.2.3.3 Kant-en-klare oplossingen....................................................................... 100
2.2.4 Verpleegproblemen bij blaasspoeling en -instillatie ......................................... 100
2.3 Urologie bij kinderen ............................................................................................ 100
2.3.1 Diurese .......................................................................................................... 100
2.3.2 Zindelijkheid ................................................................................................... 100
2.3.2.1 Zindelijkheidstraining .............................................................................. 101
2.3.2.2 Uitdagingen bij zindelijkheid .................................................................... 101
2.3.2.3 Als het kind niet zindelijk wordt ................................................................ 101
2.3.2.4 Bijkomende problemen ........................................................................... 102
2.3.3 Onderzoeken .................................................................................................. 102
2.3.3.1 Aanvullende therapieën .......................................................................... 103
2.3.4 Incontinentie bij kinderen ................................................................................ 103
2.3.4.1 Behandelingen: incontinentie bij kinderen................................................ 104
2.3.4.2 Intermittent katheteriseren bij kinderen ................................................... 104
2.3.5 Urineweginfecties bij kinderen ........................................................................ 104
2.3.5.1 Urineweginfectie: Cystitis & acute pyelonefritis ........................................ 104
2.3.5.2 Opsporing van urineweginfectie bij kinderen ............................................ 105
2.3.5.3 Eénmalige katheterisatie pediatrie ........................................................... 105
2.4 Maatschappelijke gezondheidszorg ...................................................................... 106
2.4.1 Inleiding: maatschappelijke gezondheidszorg .................................................. 106
2.4.1.1 De rol van de sociaal verpleegkundige ..................................................... 106
2.4.2 Functie 1: preventie, gezondheidsvoorlichting en -promotie ............................. 106
2.4.2.1 Normale veroudering van het urinaire stelsel ........................................... 106
2.4.2.2 Incontinentie bespreekbaar maken ......................................................... 107
2.4.2.3 Leefstijlmaatregelen en preventie ............................................................ 107
2.4.2.4 Screeningsinstrumenten ......................................................................... 108
2.4.2.5 Rol van de verpleegkundige bij taboe en schaamte ................................... 109
2.4.3 Functie 2: de verwijsfunctie ............................................................................. 110
2.4.3.1 Wat is non take-up? ................................................................................ 110
2.4.3.2 De rechtenverkenner ............................................................................... 111
2.4.3.2.1 Wat is het? ......................................................................................... 111
2.4.3.2.2 Doel en nut ......................................................................................... 111
2.4.3.2.3 Hoe gebruiken? .................................................................................. 111
2.4.3.2.4 Voorbeelden van gebruik in de praktijk ................................................ 111
2.4.3.3 Sociale rechten bij urologische of nefrologische patiënten ....................... 112
2.4.3.3.1 Zorgtraject Chronische Nierinsufficiëntie ............................................ 112
10