Dementie
Definitie
Dementie is een verworven stoornis van de cognitieve functies op basis van een organisch
cerebraal lijden
Deze stoornis is dusdanig ernstig dat zij interfereert met de activiteiten van het dagelijks
leven
● Verworven
- Differentiaaldiagnose met ontwikkelingsstoornissen bv. mentale retardatie
- Er zijn ook verworven dementies bij kinderen bv. Rett – syndroom, SSPE
(subacute scleroserende panevansilis ,…
● Cognitieve functies
- Geheugenverlies (amnesie)
→ Recent geheugen vs. verre geheugen
→ Inprenting (= kan de patiënt iets opslaan?) vs. retentie (= blijft de
informatie opgeslagen?)
- Taal (afasie)
- Praxis ( apraxie) → Handelingen
- Gnosis (agnosie) → Het weten
- Concentratie
- (sociale cognitie ?)
- Probleemoplossend vermogen (o.a. kritisch inzicht)
● Men spreekt van dementie wanneer:
- Er een uitval is van 2 of meer cognitieve domeinen
- Deze uitval dusdanig ernstig is dat hij interfereert met de activiteiten van het
dagelijks leven en de patiënt gedeeltelijk of geheel afhankelijk is van anderen
- Deze ADL-functies kunnen betrekking hebben op:
→ Basic ADL: zich wassen, kleden, eten,…
→ Instrumental ADL: telefoneren, een boodschap opschrijven ,
klusje doen,…
● De uitval van hogere functies kan vergezeld gaan van belangrijke psychische
stoornissen (Behavioral problems in senile dementia – BPSD)
● O.a.:
- Wanen
- Hallucinaties
- Interesseverlies
- Depressie
- Agitatie en agressie
- Verandering van eetgedrag
1
, ● Organisch cerebraal lijden
- Differentiaaldiagnose met
→ Normale veroudering
→ Pseudo-dementie (depressie)
→ Mild cognitive impairment (MCI)
→ Vascular cognitive impairment (CVI)
→ Elke andere vorm van ernstige hersenbeschadiging
Mild cognitive impairment - Stoornis van één of meerdere cognitieve functies
(MCI) → Betreft meestal het recente geheugen
→ Bevestigd door informant
- Psychometrisch aantoonbare stoornis met geijkte
test
- Vrijwel intacte ADL-functies; geen dementie
● Single domain MCI
- Amnesic MCI
- Non-amnesic MCI bv. primary progressive
aphasia
● Multiple domain MCI
- Uitval van meerdere cognitieve functies
- Amnesic / non – amnesic (gehuegen)
- Toch nog relatief intacte ADL-functies
- Is MCI een precursor van dementie ? JA
- 6 – 25 % converteert per jaar naar dementie
- Risico is het grootst voor multiple domain MCI
CVI Cognitieve stoornissen met onset in de tijd gerelateerd aan
een vasculair incident
Typologie van de dementie (zeeeer belangrijk voor
het examen)
● Degeneratieve aandoeningen bv. ziekte van Alzheimer (SDAT)
● Vasculaire stoornissen bv. vasculaire dementie (VaD)
● Infectieuze bv. Creutzfeldt-Jakob (CJD)
● Andere:
- Metabool
- Hypoxie ( bv. CO-intoxicatie)
- Normotensieve hydrocefalie (NPH)
- Toxines en drugs waaronder ethyl
- Trauma, tumoren, …
2
Definitie
Dementie is een verworven stoornis van de cognitieve functies op basis van een organisch
cerebraal lijden
Deze stoornis is dusdanig ernstig dat zij interfereert met de activiteiten van het dagelijks
leven
● Verworven
- Differentiaaldiagnose met ontwikkelingsstoornissen bv. mentale retardatie
- Er zijn ook verworven dementies bij kinderen bv. Rett – syndroom, SSPE
(subacute scleroserende panevansilis ,…
● Cognitieve functies
- Geheugenverlies (amnesie)
→ Recent geheugen vs. verre geheugen
→ Inprenting (= kan de patiënt iets opslaan?) vs. retentie (= blijft de
informatie opgeslagen?)
- Taal (afasie)
- Praxis ( apraxie) → Handelingen
- Gnosis (agnosie) → Het weten
- Concentratie
- (sociale cognitie ?)
- Probleemoplossend vermogen (o.a. kritisch inzicht)
● Men spreekt van dementie wanneer:
- Er een uitval is van 2 of meer cognitieve domeinen
- Deze uitval dusdanig ernstig is dat hij interfereert met de activiteiten van het
dagelijks leven en de patiënt gedeeltelijk of geheel afhankelijk is van anderen
- Deze ADL-functies kunnen betrekking hebben op:
→ Basic ADL: zich wassen, kleden, eten,…
→ Instrumental ADL: telefoneren, een boodschap opschrijven ,
klusje doen,…
● De uitval van hogere functies kan vergezeld gaan van belangrijke psychische
stoornissen (Behavioral problems in senile dementia – BPSD)
● O.a.:
- Wanen
- Hallucinaties
- Interesseverlies
- Depressie
- Agitatie en agressie
- Verandering van eetgedrag
1
, ● Organisch cerebraal lijden
- Differentiaaldiagnose met
→ Normale veroudering
→ Pseudo-dementie (depressie)
→ Mild cognitive impairment (MCI)
→ Vascular cognitive impairment (CVI)
→ Elke andere vorm van ernstige hersenbeschadiging
Mild cognitive impairment - Stoornis van één of meerdere cognitieve functies
(MCI) → Betreft meestal het recente geheugen
→ Bevestigd door informant
- Psychometrisch aantoonbare stoornis met geijkte
test
- Vrijwel intacte ADL-functies; geen dementie
● Single domain MCI
- Amnesic MCI
- Non-amnesic MCI bv. primary progressive
aphasia
● Multiple domain MCI
- Uitval van meerdere cognitieve functies
- Amnesic / non – amnesic (gehuegen)
- Toch nog relatief intacte ADL-functies
- Is MCI een precursor van dementie ? JA
- 6 – 25 % converteert per jaar naar dementie
- Risico is het grootst voor multiple domain MCI
CVI Cognitieve stoornissen met onset in de tijd gerelateerd aan
een vasculair incident
Typologie van de dementie (zeeeer belangrijk voor
het examen)
● Degeneratieve aandoeningen bv. ziekte van Alzheimer (SDAT)
● Vasculaire stoornissen bv. vasculaire dementie (VaD)
● Infectieuze bv. Creutzfeldt-Jakob (CJD)
● Andere:
- Metabool
- Hypoxie ( bv. CO-intoxicatie)
- Normotensieve hydrocefalie (NPH)
- Toxines en drugs waaronder ethyl
- Trauma, tumoren, …
2
