Consumentenrecht
Harmonisatie van het consumentenrecht
Omzetting EU-Recht
• Meeste regelen inzake consumentenrecht zijn de omzetting
van EU-Richtlijnen
Europese wetgever gestart in jaren ’90 met harmoniseren van
consumentenrechten
Hoofdzakelijk door richtlijnen uit te vaardigen : Europese richtlijnen
moeten worden omgezet in het nationaal recht
Vooral omgezet in WER: boek 6 en 7
• Omzetting geschiedde in
• (hoofdzakelijk) Boek VI WER
• voorheen Wet Handelspraktijken (1991) / Wet
Marktpraktijken (2010)
• Oud BW (toekomstig boek 7 BW)
regelen met betrekking tot de wettelijke garantie
Wettelijke garantie voor lichamelijk roerende zaken maar ook bijzonder
wettelijke garantieregeling voor digitale inhoud en digitale diensten
Bv. E-book kopen
Nieuw boek 7 op komst: er loopt een publieke consultatieronde met
betrekking tot de voorgestelde bepalingen (koop, lastgeving, huur, leasing,
…)
1
, Zal niet veel wijzigen aan wettelijke garantieregeling omdat deze
vanuit Europa komt en grotendeels geharmoniseerd is
• Afzonderlijke wetgeving
Bv. pakketreizen: doel om de zwakkere partij (de reiziger) te gaan
beschermen
Omzetting van Europese regelgeving maar niet in WER
Belgische recht grotendeels een omzetting van Europese
consumentenrecht/Europese richtlijnen
= belangrijke rol weggelegd voor Hof van Justitie
Interpretatie: prejudiciële vragen met betrekking tot de
interpretatie van een bepaling in de Europese richtlijn
o Creatief mee omgegaan: onder mom van interpretatie heeft HvJ
nieuwe regelen gecreëerd.
Zeer activistisch om consumenten te gaan beschermen: bv.
rechten van een passagier op compensatie bij langdurige vertraging van
een vlucht
=> HvJ heeft geoordeeld dat een dergelijk recht op compensatie aanwezig
moest zijn in de Europese verordening
= omwille van het feit dat passagiers die het SO worden van een
langdurige vertraging zich in een vergelijkbare situatie bevinden als
passagiers die het SO zijn van een annulering van hun vlucht
2
,= onder mom van interpretatie + inroepen gelijkheidsbeginsel hebben ze
recht voor de consument gecreëerd.
Voorbeeld van een regel die we niet terugvinden op Europees
niveau, maar wel in ons Belgisch Wetboek economisch recht:
Contract gesloten van bepaalde duur, dit bevat een ‘clausule van
stilzwijgende verlening’ (bv. een fitnescontract van één jaar)
duur van een jaar verstreken dan wordt het contract automatisch
verlengd voor een nieuwe periode.
Niet op tijd verzetten? Opnieuw voor een jaar verbonden
o Eens de stilzwijgende verlening heeft plaatsgevonden =
overeenkomst altijd kosteloos beëindigen MAAR opzegtermijn van twee
maanden in acht nemen
De meeste bepalingen komen vanuit Europa maar ook Belgische
initiatieven binnen boek 6
o Volledige boek 19 is een Belgisch initiatief
HOOG BESCHERMINGSNIVEAU
Waar haalt Europa de bevoegdheid om regelen inzake consumentenrecht
te gaan harmoniseren ?
Europese rechtsgrond regelen consumentenbescherming : 2
belangrijke gronden die wetgever toelaten om regelen van
consumentenrecht te harmoniseren
1. Harmonisatie met het oog op de realisatie van de interne
markt (art. 114 VWEU)
Europese wetgever ziet harmonisatie van het consumentenrecht als een
voorwaarde voor de realisatie van de interne markt.
3
, o Waarom gaat een eenmaking van regelen van consumentenrecht
de interne markt beter laten functioneren?
Door te zorgen voor een gelijke bescherming voor de consument
gaan we het vertrouwen van de consument in grensoverschrijdend
aankopen van goederen en diensten gaan vergroten.
= confident consumer argument: waar hij ook koop binnen
interne markt, zal eenzelfde/vergelijkbare bescherming genieten.
o Hoe kan de harmonisatie bijdragen tot grensoverschrijdende
handel binnen de interne markt voor ondernemingen?
Kostenreductie: Consumenten gaan meer bereid zijn om bij buitenlandse
ondernemingen te gaan kopen.
Men moet zich geen zorgen maken over de inhoud van het
consumentenrecht in de andere lidstaten want als het geharmoniseerd is
dan volstaat het om de eigen regels te gaan volgen.
Heel beperkt aantal Europese verordeningen inzake
consumentenbescherming
de meeste regelen van Europees recht zijn Europese richtlijnen en
deze moeten omgezet worden.
Bepaalde van de Europese RL die minimaal geharmoniseerd zijn:
een lidstaat kan nog een laagje consumentenrecht gaan toevoegen
= additionele bescherming bieden (‘gold plating’)
2. Bescherming van de economische belangen van consument
(art. 169 VWEU)
Rechtsgrond die de mogelijkheid biedt om regelen uit te vaardigen die tot
doel hebben om de zwakkere partij (de consument) te gaan beschermen.
4
Harmonisatie van het consumentenrecht
Omzetting EU-Recht
• Meeste regelen inzake consumentenrecht zijn de omzetting
van EU-Richtlijnen
Europese wetgever gestart in jaren ’90 met harmoniseren van
consumentenrechten
Hoofdzakelijk door richtlijnen uit te vaardigen : Europese richtlijnen
moeten worden omgezet in het nationaal recht
Vooral omgezet in WER: boek 6 en 7
• Omzetting geschiedde in
• (hoofdzakelijk) Boek VI WER
• voorheen Wet Handelspraktijken (1991) / Wet
Marktpraktijken (2010)
• Oud BW (toekomstig boek 7 BW)
regelen met betrekking tot de wettelijke garantie
Wettelijke garantie voor lichamelijk roerende zaken maar ook bijzonder
wettelijke garantieregeling voor digitale inhoud en digitale diensten
Bv. E-book kopen
Nieuw boek 7 op komst: er loopt een publieke consultatieronde met
betrekking tot de voorgestelde bepalingen (koop, lastgeving, huur, leasing,
…)
1
, Zal niet veel wijzigen aan wettelijke garantieregeling omdat deze
vanuit Europa komt en grotendeels geharmoniseerd is
• Afzonderlijke wetgeving
Bv. pakketreizen: doel om de zwakkere partij (de reiziger) te gaan
beschermen
Omzetting van Europese regelgeving maar niet in WER
Belgische recht grotendeels een omzetting van Europese
consumentenrecht/Europese richtlijnen
= belangrijke rol weggelegd voor Hof van Justitie
Interpretatie: prejudiciële vragen met betrekking tot de
interpretatie van een bepaling in de Europese richtlijn
o Creatief mee omgegaan: onder mom van interpretatie heeft HvJ
nieuwe regelen gecreëerd.
Zeer activistisch om consumenten te gaan beschermen: bv.
rechten van een passagier op compensatie bij langdurige vertraging van
een vlucht
=> HvJ heeft geoordeeld dat een dergelijk recht op compensatie aanwezig
moest zijn in de Europese verordening
= omwille van het feit dat passagiers die het SO worden van een
langdurige vertraging zich in een vergelijkbare situatie bevinden als
passagiers die het SO zijn van een annulering van hun vlucht
2
,= onder mom van interpretatie + inroepen gelijkheidsbeginsel hebben ze
recht voor de consument gecreëerd.
Voorbeeld van een regel die we niet terugvinden op Europees
niveau, maar wel in ons Belgisch Wetboek economisch recht:
Contract gesloten van bepaalde duur, dit bevat een ‘clausule van
stilzwijgende verlening’ (bv. een fitnescontract van één jaar)
duur van een jaar verstreken dan wordt het contract automatisch
verlengd voor een nieuwe periode.
Niet op tijd verzetten? Opnieuw voor een jaar verbonden
o Eens de stilzwijgende verlening heeft plaatsgevonden =
overeenkomst altijd kosteloos beëindigen MAAR opzegtermijn van twee
maanden in acht nemen
De meeste bepalingen komen vanuit Europa maar ook Belgische
initiatieven binnen boek 6
o Volledige boek 19 is een Belgisch initiatief
HOOG BESCHERMINGSNIVEAU
Waar haalt Europa de bevoegdheid om regelen inzake consumentenrecht
te gaan harmoniseren ?
Europese rechtsgrond regelen consumentenbescherming : 2
belangrijke gronden die wetgever toelaten om regelen van
consumentenrecht te harmoniseren
1. Harmonisatie met het oog op de realisatie van de interne
markt (art. 114 VWEU)
Europese wetgever ziet harmonisatie van het consumentenrecht als een
voorwaarde voor de realisatie van de interne markt.
3
, o Waarom gaat een eenmaking van regelen van consumentenrecht
de interne markt beter laten functioneren?
Door te zorgen voor een gelijke bescherming voor de consument
gaan we het vertrouwen van de consument in grensoverschrijdend
aankopen van goederen en diensten gaan vergroten.
= confident consumer argument: waar hij ook koop binnen
interne markt, zal eenzelfde/vergelijkbare bescherming genieten.
o Hoe kan de harmonisatie bijdragen tot grensoverschrijdende
handel binnen de interne markt voor ondernemingen?
Kostenreductie: Consumenten gaan meer bereid zijn om bij buitenlandse
ondernemingen te gaan kopen.
Men moet zich geen zorgen maken over de inhoud van het
consumentenrecht in de andere lidstaten want als het geharmoniseerd is
dan volstaat het om de eigen regels te gaan volgen.
Heel beperkt aantal Europese verordeningen inzake
consumentenbescherming
de meeste regelen van Europees recht zijn Europese richtlijnen en
deze moeten omgezet worden.
Bepaalde van de Europese RL die minimaal geharmoniseerd zijn:
een lidstaat kan nog een laagje consumentenrecht gaan toevoegen
= additionele bescherming bieden (‘gold plating’)
2. Bescherming van de economische belangen van consument
(art. 169 VWEU)
Rechtsgrond die de mogelijkheid biedt om regelen uit te vaardigen die tot
doel hebben om de zwakkere partij (de consument) te gaan beschermen.
4
