CARDIALE REVALIDATIE (HENS, DE COCK, VORLAT)
1. Wat verstaan we onder cardiovasculaire ziekten?
• Coronaire hartziekten = ziekte van de bloedvaten die de hartspier voeden
• Cardiomyopathie = ziekte van de hartspier → hartfalen en hypertrofie
• Valvulaire hartziekten
• Cerebrovasculaire aandoeningen = ziekte van de bloedvaten die de hersenen voeden
• Perifere vaatziekte = ziekte van de bloedvaten die de armen en benen voeden
• Primaire elektrische ziekte
• Reumatische hartziekte = schade aan de hartspier en hartkleppen door reumatische koorts
veroorzaakt door streptokokkenbacteriën
• Aangeboren hartaandoeningen = misvormingen van de hartstructuur bij de geboorte
• Diep-veneuze trombose en longembolie = bloedstolsels in de beenaderen die zich kunnen
losmaken en naar het hart en de longen kunnen bewegen
2. Wat is volgens de WHO een hartrevalidatieprogramma?
• De som van de activiteiten die nodig zijn om de onderliggende oorzaak van de ziekte gunstig
te beïnvloeden
• Om patiënten de best mogelijke fysieke, mentale en sociale omstandigheden te garanderen
zodat ze op eigen kracht een zo normaal mogelijke plaats in het leven van de gemeenschap
kunnen behouden of hervatten wanneer ze verloren zijn gegaan
3. Wat is volgens de Europese Society of cardiologie een hartrevalidatieprogramma?
• Beoordeling van de patiënt, advies over lichaamsbeweging, training in lichaamsbeweging
• Dieet/voedingsadvies, gewichtsmanagement, lipiden management, bloeddrukmonitoring
• Stoppen met roken en psychosociaal management
4. Wat zijn de doelen binnen de cardiale revalidatie?
• Wegwerken van restricties op fysiologisch en psychosociaal niveau
• Afname van de symptomen van cardiaal lijden
• Vertragen van het atherosclerotische proces d.m.v. oefentherapie, educatie en modificatie
van de risicofactoren
• Secundaire preventie (korte termijn)
• Tertiaire preventie (lange termijn) = cruciaal, want 20% van de p. hervallen!
5. Wat zijn de 3 fasen van cardiale revalidatie in België?
• Fase 1: Hospitalisatiefase
o Enkele dagen
o Vnl. mobilisatie, educatie…
• Fase 2: Ambulant in centrum CR, privépraktijk, hospitaal…
o 2-4 maanden
o Multidisciplinair
o In gespecialiseerd centrum of privé praktijk
• Fase 3: Onderhoudstraining (secundaire en tertiaire preventie) met als doel zelfstandig
trainen, kan nog steeds in centrum CR, privépraktijk, hospitaal…
1
,6. Hoe ziet een multidisciplinaire cardiaal revalidatie programma er uit?
• Diëtist:
o Gewichtsverlies
o Cholesterol
o Diabetes
o …
• Cardioloog:
o Follow-up
o Medicatie
o Risico factoren
o …
• Psycholoog:
o Stress en angst
o Depressie
o Coping strategieën
o …
• Sociale werker:
o Back to work
o Financiële hulp
o …
• Kinesist:
o Revalidatie en welzijn na aandoening of ingreep
o Gezonde levensstijl
o Verbeteren van VO2max
7. Waarom is aerobe fitheid zo belangrijk bij cardiale patiënten?
• Verlaagt de mortaliteit!
• Vb.: Een toename van exercise capaciteit met 1MET zorgt voor een reductie van 12%
mortaliteit
2
,8. Onderstaand een schema met activiteiten en de verhouding METs: (NIET VANBUITEN
KENNEN)
3
, 9. Hoeveel procent van de p. in België heeft toegang tot fase 2 en hoeveel procent start ook
effectief aan fase 2?
• 15-30% heeft toegang
• Waarvan 10-15% effectief start
10. Waarom is dit cijfer zo laag?
• P. weigert de behandeling (tijdsgebrek, denken dat men zonder revalideert, geen transport
mogelijk naar de therapie, ouderen…)
• P. wordt niet goed opgevolgd en de cardioloog geeft te weinig informatie over de revalidatie
• Administratieve problemen, de aanvraag moet worden ingediend binnen de eerste 15 dagen
van de hospitalisatie
• Geografische spreiding van CR (vb. geen centrum in de buurt van de p.)
11. Welke p. nemen voornamelijk niet deel aan fase 2?
• Vrouwen
• Ouderen
• Zelfstandigen
→ Extra motiveren en informeren
12. Welke p. nemen voornamelijk wel deel aan fase 2?
• Hoog opgeleiden
• Mensen met een hoger loon en niet-zelfstandigen
• CR centrum in de nabijheid
13. Wat zijn de 3 doelen binnen fase 2 van cardiale revalidatie en hoe behaal je deze?
• Educatie:
o Risicofactoren (!) (Vb.: stoppen met roken)
o Verwachtingen (hulpvraag)
o Resultaten van klinische tests
o Bloedresultaten
o …
• Verbeteren van exercise capaciteit:
o Gebasseerd op:
▪ Anamnese
▪ Klinische testen:
• CPET
• 1RM
• Biodex
o ➔ Exercise training!
• Secundaire en tertiaire preventie:
o Beginnen vanuit de cardiovasculaire risicofactoren van de p.
14. Hoe pak je overgewicht, hypercholesterolemia of diabetes type 2 aan in fase 2?
• Educatie
• Exercise training:
o Cardio: Calorieën verbranden
o Kracht: Stijging insuline sensitiviteit
4
1. Wat verstaan we onder cardiovasculaire ziekten?
• Coronaire hartziekten = ziekte van de bloedvaten die de hartspier voeden
• Cardiomyopathie = ziekte van de hartspier → hartfalen en hypertrofie
• Valvulaire hartziekten
• Cerebrovasculaire aandoeningen = ziekte van de bloedvaten die de hersenen voeden
• Perifere vaatziekte = ziekte van de bloedvaten die de armen en benen voeden
• Primaire elektrische ziekte
• Reumatische hartziekte = schade aan de hartspier en hartkleppen door reumatische koorts
veroorzaakt door streptokokkenbacteriën
• Aangeboren hartaandoeningen = misvormingen van de hartstructuur bij de geboorte
• Diep-veneuze trombose en longembolie = bloedstolsels in de beenaderen die zich kunnen
losmaken en naar het hart en de longen kunnen bewegen
2. Wat is volgens de WHO een hartrevalidatieprogramma?
• De som van de activiteiten die nodig zijn om de onderliggende oorzaak van de ziekte gunstig
te beïnvloeden
• Om patiënten de best mogelijke fysieke, mentale en sociale omstandigheden te garanderen
zodat ze op eigen kracht een zo normaal mogelijke plaats in het leven van de gemeenschap
kunnen behouden of hervatten wanneer ze verloren zijn gegaan
3. Wat is volgens de Europese Society of cardiologie een hartrevalidatieprogramma?
• Beoordeling van de patiënt, advies over lichaamsbeweging, training in lichaamsbeweging
• Dieet/voedingsadvies, gewichtsmanagement, lipiden management, bloeddrukmonitoring
• Stoppen met roken en psychosociaal management
4. Wat zijn de doelen binnen de cardiale revalidatie?
• Wegwerken van restricties op fysiologisch en psychosociaal niveau
• Afname van de symptomen van cardiaal lijden
• Vertragen van het atherosclerotische proces d.m.v. oefentherapie, educatie en modificatie
van de risicofactoren
• Secundaire preventie (korte termijn)
• Tertiaire preventie (lange termijn) = cruciaal, want 20% van de p. hervallen!
5. Wat zijn de 3 fasen van cardiale revalidatie in België?
• Fase 1: Hospitalisatiefase
o Enkele dagen
o Vnl. mobilisatie, educatie…
• Fase 2: Ambulant in centrum CR, privépraktijk, hospitaal…
o 2-4 maanden
o Multidisciplinair
o In gespecialiseerd centrum of privé praktijk
• Fase 3: Onderhoudstraining (secundaire en tertiaire preventie) met als doel zelfstandig
trainen, kan nog steeds in centrum CR, privépraktijk, hospitaal…
1
,6. Hoe ziet een multidisciplinaire cardiaal revalidatie programma er uit?
• Diëtist:
o Gewichtsverlies
o Cholesterol
o Diabetes
o …
• Cardioloog:
o Follow-up
o Medicatie
o Risico factoren
o …
• Psycholoog:
o Stress en angst
o Depressie
o Coping strategieën
o …
• Sociale werker:
o Back to work
o Financiële hulp
o …
• Kinesist:
o Revalidatie en welzijn na aandoening of ingreep
o Gezonde levensstijl
o Verbeteren van VO2max
7. Waarom is aerobe fitheid zo belangrijk bij cardiale patiënten?
• Verlaagt de mortaliteit!
• Vb.: Een toename van exercise capaciteit met 1MET zorgt voor een reductie van 12%
mortaliteit
2
,8. Onderstaand een schema met activiteiten en de verhouding METs: (NIET VANBUITEN
KENNEN)
3
, 9. Hoeveel procent van de p. in België heeft toegang tot fase 2 en hoeveel procent start ook
effectief aan fase 2?
• 15-30% heeft toegang
• Waarvan 10-15% effectief start
10. Waarom is dit cijfer zo laag?
• P. weigert de behandeling (tijdsgebrek, denken dat men zonder revalideert, geen transport
mogelijk naar de therapie, ouderen…)
• P. wordt niet goed opgevolgd en de cardioloog geeft te weinig informatie over de revalidatie
• Administratieve problemen, de aanvraag moet worden ingediend binnen de eerste 15 dagen
van de hospitalisatie
• Geografische spreiding van CR (vb. geen centrum in de buurt van de p.)
11. Welke p. nemen voornamelijk niet deel aan fase 2?
• Vrouwen
• Ouderen
• Zelfstandigen
→ Extra motiveren en informeren
12. Welke p. nemen voornamelijk wel deel aan fase 2?
• Hoog opgeleiden
• Mensen met een hoger loon en niet-zelfstandigen
• CR centrum in de nabijheid
13. Wat zijn de 3 doelen binnen fase 2 van cardiale revalidatie en hoe behaal je deze?
• Educatie:
o Risicofactoren (!) (Vb.: stoppen met roken)
o Verwachtingen (hulpvraag)
o Resultaten van klinische tests
o Bloedresultaten
o …
• Verbeteren van exercise capaciteit:
o Gebasseerd op:
▪ Anamnese
▪ Klinische testen:
• CPET
• 1RM
• Biodex
o ➔ Exercise training!
• Secundaire en tertiaire preventie:
o Beginnen vanuit de cardiovasculaire risicofactoren van de p.
14. Hoe pak je overgewicht, hypercholesterolemia of diabetes type 2 aan in fase 2?
• Educatie
• Exercise training:
o Cardio: Calorieën verbranden
o Kracht: Stijging insuline sensitiviteit
4
