Samenvatting SV consumentenkoop bij dieren

CONSUMENTENKOOP VOOR DIEREN




1

,Inleiding
-Omzetting Richtlijn Consumentenkoop 1999 in Belgische wet (2005)
 Art. 1649bis-octies oud BW: verkoop van lichamelijke roerende goederen (ook levende dieren) door een
professionele verkoper aan een consument valt onder het dwingende consumentenkooprecht

-Omzetting Richltijn Consumentenkoop 2019 in Belgische wet
 Lidstaten krijgen mogelijkheid om levende dieren uit te sluiten van consumentenkoop
 Fragmentering binnen de EU
o LUX en IT: dieren vallen binnen gemeen consumentenkooprecht
o OOSTR en FR: dieren vallen niet binnen gemeen consumentenkooprecht
o DUI en DENEM: dieren vallen binnen gemeen consumentenkooprecht, met afwijkende regelingen
waar nodig
 BE: levende dieren uitzonderen van het gemeen consumentenkooprecht, mits afwijkingen waar nodig =>
wet 21 februari 2024 (iwt 1 mei 2024): nieuwe regels voor B2C-verkoop van levende dieren
o Ratio voor uitsluiting
 Art. 3.39 BW: dieren hebben een gevoelsvermogen en biologische noden
 Begrippen van consumentenkoop (gebrek en herstel) zijn niet gepast voor
levende dieren
 Garantieregeling voor consumptiegoederen zijn niet van toepasisng (vervanging
en beëindiging)
 Men wil specifiek regime voor verkoop levende dieren in B2C: evenwichtig regime die
rekening houdt met belangen van de consument en de verkoper, de rechtszekerheid en
de fysieke en mentale gezondheid van het dier
o Gemaakte keuzes
 Halvering waarborgtermijn
 Verlenging anterioriteitsvermoeden
 Introductie maxima bij kosteloos herstel
o Discussie over bevoegdheid federale wetgever, want raakt aan gewestelijke bevoegdheid van
dierenwelzijn
 RvS: regeling past binnen doel om consument te beschermen => art. 6, §1, VI, vierde
lid, 2° BWHI: federale wetgever is bevoegd om regeling aan te nemen

Analyse Dierenconsumentenkoopwet
1. Definities (art. 1649bis oud BW)
A. Definitie “dier”
-Dieren als derde categorie consumptiegoederen naast
 (a) Roerende lichamelijke zaken
 (b) Goederen met digitale elementen
 → Dieren als aparte categorie (art. 1649bis, § 1, 4° oud BW)

-Er zijn geen specifieke bepalingen voor dieren => toepassing van algemene consumentenkoopregels
 Algemene regels gelden voor dieren, tenzij specifiek anders bepaald
 Sluit aan bij boek 3 BW: dieren ≠ voorwerpen, maar regels voor lichamelijke voorwerpen blijven in
principe van toepassing (art. 3.39, tweede lid BW)

-Wettelijke definitie van “dier” (art. 1649bis, § 1, 14° oud BW):
 Meercellig levend organisme
 Kan bewegen en reageren op omgeving via zintuigen
 Niet bestemd voor menselijke consumptie, aas of dierenvoer

-Problemen met deze definitie:
 Deel 1: Meercellig levend organisme dat kan bewegen en reageren op omgeving via zintuigen
2

, o Gebaseerd op Van Dale-definitie
o Risico dat planten er ook onder vallen → niet de bedoeling van de wetgever (want EU verbiedt
om planten uit te zonderen van algemene consumentenkoopregels)
o Vraag of definitie nodig is, gezien art. 3.39 BW (dieren kenmerken zich door gevoelsvermogen
en biologische noden)
 Deel 2: Niet bestemd voor menselijke consumptie, aas of dierenvoer (toepassingsgebied)
o Bestemming bepaalt rechtsregime
 Schaap als gezelschapsdier = onder dier-specifieke consumentenkoop
 Schaap voor consumptie = onder gemene consumentenkoop
o Problemen
 Moet het dier zelf bestemd zijn voor humane consumptie, of producten (bv. eieren en
honing)
 Bestemming kan wijzigen of betwist worden na verkoop => risico op misbruik door
partijen om gunstiger regime te kiezen (onder algemene consumentenkoop door dier te
bestemmen voor consumptie, aas of diervoeder)
 Leidt tot versnippering en complexiteit van het consumentenkooprecht

 Problemen haden vermeden kunnen worden door te spreken over “levende dieren”
o Regime afhankelijk van contractstype (b2c of b2b), niet van bestemming
o Huidig onderscheid naargelang bestemming leidt tot ongelijkheid (art. 10-11 Gw.)
 Gemene consumentenkoopregels zijn voordeliger dan bijzondere
consumentenkoopregels
 Bv; tweejarige waarborgtermijn, tweejarig anterioriteitsvermoeden, geen expliciete
wettelijke aansprakelijkheidsbeperking bij herstelling
 Geen overtuigende verwantwoording voor onderscheid tussen dieren en andere
consumptiegoederen + tussen dieren onderling

-Andere bepalingen
 Nog niet geboren dieren ten tijde van contractsluiting
o Vallen ook onder bijzondere consumentenkoopregels (art. 1649bis, §2, vierde lid oud BW)
o Amendement om dit te schrappen werd verworpen
 Amendement nodig want: niet wenselijk om een nog niet-geboren dier te verkopen (men
weet niet of het gezond zal zijn)
 Maar komt niet toe aan federale wetgever om te regelen of ziek dier verkcoht kan worden
=> dus kan ook geen regeling treffen over verhandelbaarheid van nog niet-geboren
dieren
 Adoptiedieren (dierenasiel)
o Vallen niet onder consumentenkooprecht
o Asielen mogen niet verkopen → vergoeding aan asiel mag alleen kosten dekken (castratie,
vaccinatie, …), maar is geen vergoeding voor eigendomsoverdracht
o Het is geen koop, dus valt ook niet onder consumentenkoop

B. Definitie “genezing”
-Cfr. Ratio voor uitsluiting: termen als gebrek en reparatie passen niet voor dieren => beter: “genezing”
 Genezing = herstelling die tussenkomst van een dierenarts vereist (art. 1649bis, § 1, 13° oud BW)
 Ratio achter “genezing”: bijzondere rechten en plichten contractspartijen bij tussenkomst dierenarts,
want die is geen contractspartij en daardoor kunnen algemene regels ivm herstel niet toegepast worden

-Kritiek op gebruik van “genezing”
 Beperkte interpretatie: in geval genezing uitsltuiend verwijst naar herstel door dierenarts



3