Kleurcontrasten
Wanneer men twee kleuren naast elkaar plaatst waar wij een
tegenstelling van ervaren spreken wij van een kleurcontrast.
Wanneer dan deze tegenstellingen maximaal zijn, dan spreekt men
van polaire contrasten.
Om de ene kleur van de andere te onderscheiden zijn wij gebonden
aan vergelijkingen om dingen met onze zintuigen te kunnen ervaren.
Bijvoorbeeld: een bal zal groot lijken wanneer we hem naast een klein
balletje leggen. Diezelfde bal lijkt dan weer kleiner wanneer je die
naast een nog grotere bal ziet liggen. Dus afhankelijk van de
vergelijking veranderd onze zintuiglijke interpretatie. Zo zal ook de
werking van een kleur naast een van hem contrasterende kleur
worden versterkt of verzwakt.
Volgens de kleurenleer van Johannes Itten zijn er zeven verschillende
kleurencontrasten vastgesteld. Deze worden in de hedendaagse
kleurenleer als algemene norm aanvaard. De zeven kleurcontrasten
zijn: het complementair contrast; het simultaan contrast; het licht-
donkercontrast; het koud-warmcontrast; het kleur-tegen-
kleurcontrast; het kwaliteitscontrast; het kwantiteitscontrast.
Hieronder zullen we ze alle zeven één voor één even bespreken.
, Het complementair Kleurcontrast
Kleuren die complementair in verhouding tot elkaar staan, zijn de
tegenover elkaar staande kleuren in de kleurencirkel (model van
Itten). Deze kleuren geven een sterk contrast aan elkaar, maar
vragen tevens naar elkaar (zie simultaaneffect). Ze versterken
elkaars kleur wanneer ze naast elkaar worden geplaatst. Wanneer je
complementaire kleuren met elkaar mengt, dan bekom je grijs.
Een voorbeeld van een complementair contrast is het contrast tussen
de hoofdkleuren en de in de kleurencirkel tegenoverstaande
secundaire kleuren:
ROOD - GROEN
GEEL - PAARS
BLAUW - ORANJE
De complementaire kleur van een hoofdkleur is dus steeds een
tertiaire kleur. Dit maakt dat bij menging van deze twee kleuren
steeds alle drie de hoofdkleuren aanwezig zijn.
Het simultaan Kleurcontrast
Wanneer ons oog een kleur opvangt vraagt het automatisch naar zijn
complementaire kleur. Dit effect heten we het simultaaneffect. De
contrastkleur is dan de simultane kleur.
Wanneer we lang genoeg naar een blauw oppervlak staren en we
sluiten dan onze ogen, dan zien wij niets dan oranje. Hetzelfde geld
omgekeerd. Bekijk de afbeelding rechtsboven eens. De vierkantjes in
het midden lijken bij elk een ander grijs. In het rode vlak zin we een
koud grijs staan en in het groene vlak nemen we een warm grijs
Wanneer men twee kleuren naast elkaar plaatst waar wij een
tegenstelling van ervaren spreken wij van een kleurcontrast.
Wanneer dan deze tegenstellingen maximaal zijn, dan spreekt men
van polaire contrasten.
Om de ene kleur van de andere te onderscheiden zijn wij gebonden
aan vergelijkingen om dingen met onze zintuigen te kunnen ervaren.
Bijvoorbeeld: een bal zal groot lijken wanneer we hem naast een klein
balletje leggen. Diezelfde bal lijkt dan weer kleiner wanneer je die
naast een nog grotere bal ziet liggen. Dus afhankelijk van de
vergelijking veranderd onze zintuiglijke interpretatie. Zo zal ook de
werking van een kleur naast een van hem contrasterende kleur
worden versterkt of verzwakt.
Volgens de kleurenleer van Johannes Itten zijn er zeven verschillende
kleurencontrasten vastgesteld. Deze worden in de hedendaagse
kleurenleer als algemene norm aanvaard. De zeven kleurcontrasten
zijn: het complementair contrast; het simultaan contrast; het licht-
donkercontrast; het koud-warmcontrast; het kleur-tegen-
kleurcontrast; het kwaliteitscontrast; het kwantiteitscontrast.
Hieronder zullen we ze alle zeven één voor één even bespreken.
, Het complementair Kleurcontrast
Kleuren die complementair in verhouding tot elkaar staan, zijn de
tegenover elkaar staande kleuren in de kleurencirkel (model van
Itten). Deze kleuren geven een sterk contrast aan elkaar, maar
vragen tevens naar elkaar (zie simultaaneffect). Ze versterken
elkaars kleur wanneer ze naast elkaar worden geplaatst. Wanneer je
complementaire kleuren met elkaar mengt, dan bekom je grijs.
Een voorbeeld van een complementair contrast is het contrast tussen
de hoofdkleuren en de in de kleurencirkel tegenoverstaande
secundaire kleuren:
ROOD - GROEN
GEEL - PAARS
BLAUW - ORANJE
De complementaire kleur van een hoofdkleur is dus steeds een
tertiaire kleur. Dit maakt dat bij menging van deze twee kleuren
steeds alle drie de hoofdkleuren aanwezig zijn.
Het simultaan Kleurcontrast
Wanneer ons oog een kleur opvangt vraagt het automatisch naar zijn
complementaire kleur. Dit effect heten we het simultaaneffect. De
contrastkleur is dan de simultane kleur.
Wanneer we lang genoeg naar een blauw oppervlak staren en we
sluiten dan onze ogen, dan zien wij niets dan oranje. Hetzelfde geld
omgekeerd. Bekijk de afbeelding rechtsboven eens. De vierkantjes in
het midden lijken bij elk een ander grijs. In het rode vlak zin we een
koud grijs staan en in het groene vlak nemen we een warm grijs