Hoofdstuk 1; microscopische technieken.
Micro-Organismen: opbouw.
Er zijn 2 soorten micro-organismen;
• Prokaryoten; geen celkern, geen organellen ENKEL ribosomen voor eiwitten aan te
maken. Bacteriën behoren tot de porkaryoten.
• Eukaryoten; wel een celkern, organellen aanwezig.
Eukaryoot; diameter 100 micrometer. Prokaryoot; diameter 1 a 2 micrometer
Hoe kunnen we micro-organismen bestuderen?
Met een microscoop kunnen we de micro-organismen bestuderen.
Oculair, vergroot 10 X
TOTALE VERGROTING
Vergroting oculair
Revolver, vergoot 4 X x
10 X Vergroting revolver
40 X
100 X
Bacteriën bestuderen; vergroting van 10 x 100 nodig.
Functie immersieolie:
Indien je 100 x objectief lens wilt gebruiken moet
je immersieolie druppelen op je preparaat.
Immersieolie heeft een grote brekingsindex, zo
gaan meer lichtstralen terecht komen in je lens.
Zo krijg je een beter beeld.
,Andere soorten microscopen
• Donkerveldmicroscoop
Is een vorm van microscopie waarbij het preparaat zodanig wordt belicht dat er geen
ander licht dan van het preparaat zelf in het beeldveld kan komen. Men ziet het
preparaat dus tegen een zwarte achtergrond.
Voordeel; levende cellen zien bewegen.
• Fase-contrastmicroscoop
Ongekleurde cellen bestuderen.
• Fluorescentiemicroscoop
Is een techniek die wordt gebruikt waarbij fluorescerende kleurstoffen worden
gebruikt die oplichten als ze worden bestraald met licht van een kortere golflengte.
• Elektronenmicroscoop; strafste microscoop.
Bekijk; Atomen, smalle moleculen, proteine, virussen, bacteriën, dierlijke cel,
plantencel.
Alleen microscoop is niet voldoende…?
• Cellen zijn KLEURLOOS daarom gaan we ze eerst kleuren.
• Voor bacteriologie gebruiken we de gramkleuring.
Gramkleuring; Hans Christian Gram (1853-1938)
Hans Christian Gram ontwikkelde een heel eenvoudige techniek om bacteriën aan te
kleuren. Op basis van die kleuring kan je bacteriën opsplitsen in 2 groepen.
Stap 1; Eerst dood je de bacteriën daarna druppel je de paarse vloeistof kristal violet toe.
Vervolgens laat je ze 1 min rusten. De bacteriën gaan de paarse kleurstof opnemen.
Stap 2; Lugol toevoegen, deze gaat ervoor zorgen dat de paarse kleurstof stabiliseert in de
cel.
Stap 3; Mengsel op druppelen van alcohol en aceton (ontkleuring) = agressieve mengeling.
Op dit moment laten veel bacteriën de paarse kleurstof los.
Stap 4; Safranine toevoegen, om de bacteriën die hun kleur verloren zijn tijdens stap 3 om
die opnieuw te kleuren door een ander kleurstof.
,Resultaat; 2 soorten bacteriën , verschil in opbouw van de celwand.
• Gramnegatief; dunnere celwand -> laat paarse kleurstof los (stap3) -> tegenkleuren
met roze kleurstof.
• Grampositief; dikke celwand -> houdt paarse kleurstof vast.
Microscopisch onderzoek:
Houdt in;
• Kleuring
• Ook grootte, vorm, groepsverband kunnen achterhalen.
Grootte + vorm van een bacterie
Waarom zijn eukaryoten cellen groter dan prokaryoten(bacteriën)?
Oppervlakte van een bol met straal r: 𝑺 = 𝟒 . 𝝅 . 𝒓𝟐
𝑺 𝟑
=
𝑽 𝒓
𝟒
Volume van een bol met straal r: 𝑽 = . 𝝅 . 𝒓𝟑
𝟑
1. Verhouding S/V is niet constant
2. Hoe kleiner de straal: des te groter de verhouding S/V
Een kleine bol heeft een grotere S/V verhouding dan een grotere bol.
Resultaat; kleine cel heeft een meer efficiënte uitwisseling met haar omgeving.
Prokaryoten cellen zijn klein maar hebben een grote effect (muis, olifant voorbeeld)
Onthoudt; hoe kleiner een cel is, hoe meer uitwisseling er mogelijk is met de omgeving
, Vorm en groepsverband
Drie basisvormen:
• Kokken
• Bacillen
• Spirillen,
Vibrionen,
Spirocheten
Kokvormige bacteriën
Vaak zitten ze niet alleen, ze gaan in een samenlevingsverband zitten.
Hoe komt dat?
Ze vermenigvuldigen zich razend snel (De namen kennen)
Micro-Organismen: opbouw.
Er zijn 2 soorten micro-organismen;
• Prokaryoten; geen celkern, geen organellen ENKEL ribosomen voor eiwitten aan te
maken. Bacteriën behoren tot de porkaryoten.
• Eukaryoten; wel een celkern, organellen aanwezig.
Eukaryoot; diameter 100 micrometer. Prokaryoot; diameter 1 a 2 micrometer
Hoe kunnen we micro-organismen bestuderen?
Met een microscoop kunnen we de micro-organismen bestuderen.
Oculair, vergroot 10 X
TOTALE VERGROTING
Vergroting oculair
Revolver, vergoot 4 X x
10 X Vergroting revolver
40 X
100 X
Bacteriën bestuderen; vergroting van 10 x 100 nodig.
Functie immersieolie:
Indien je 100 x objectief lens wilt gebruiken moet
je immersieolie druppelen op je preparaat.
Immersieolie heeft een grote brekingsindex, zo
gaan meer lichtstralen terecht komen in je lens.
Zo krijg je een beter beeld.
,Andere soorten microscopen
• Donkerveldmicroscoop
Is een vorm van microscopie waarbij het preparaat zodanig wordt belicht dat er geen
ander licht dan van het preparaat zelf in het beeldveld kan komen. Men ziet het
preparaat dus tegen een zwarte achtergrond.
Voordeel; levende cellen zien bewegen.
• Fase-contrastmicroscoop
Ongekleurde cellen bestuderen.
• Fluorescentiemicroscoop
Is een techniek die wordt gebruikt waarbij fluorescerende kleurstoffen worden
gebruikt die oplichten als ze worden bestraald met licht van een kortere golflengte.
• Elektronenmicroscoop; strafste microscoop.
Bekijk; Atomen, smalle moleculen, proteine, virussen, bacteriën, dierlijke cel,
plantencel.
Alleen microscoop is niet voldoende…?
• Cellen zijn KLEURLOOS daarom gaan we ze eerst kleuren.
• Voor bacteriologie gebruiken we de gramkleuring.
Gramkleuring; Hans Christian Gram (1853-1938)
Hans Christian Gram ontwikkelde een heel eenvoudige techniek om bacteriën aan te
kleuren. Op basis van die kleuring kan je bacteriën opsplitsen in 2 groepen.
Stap 1; Eerst dood je de bacteriën daarna druppel je de paarse vloeistof kristal violet toe.
Vervolgens laat je ze 1 min rusten. De bacteriën gaan de paarse kleurstof opnemen.
Stap 2; Lugol toevoegen, deze gaat ervoor zorgen dat de paarse kleurstof stabiliseert in de
cel.
Stap 3; Mengsel op druppelen van alcohol en aceton (ontkleuring) = agressieve mengeling.
Op dit moment laten veel bacteriën de paarse kleurstof los.
Stap 4; Safranine toevoegen, om de bacteriën die hun kleur verloren zijn tijdens stap 3 om
die opnieuw te kleuren door een ander kleurstof.
,Resultaat; 2 soorten bacteriën , verschil in opbouw van de celwand.
• Gramnegatief; dunnere celwand -> laat paarse kleurstof los (stap3) -> tegenkleuren
met roze kleurstof.
• Grampositief; dikke celwand -> houdt paarse kleurstof vast.
Microscopisch onderzoek:
Houdt in;
• Kleuring
• Ook grootte, vorm, groepsverband kunnen achterhalen.
Grootte + vorm van een bacterie
Waarom zijn eukaryoten cellen groter dan prokaryoten(bacteriën)?
Oppervlakte van een bol met straal r: 𝑺 = 𝟒 . 𝝅 . 𝒓𝟐
𝑺 𝟑
=
𝑽 𝒓
𝟒
Volume van een bol met straal r: 𝑽 = . 𝝅 . 𝒓𝟑
𝟑
1. Verhouding S/V is niet constant
2. Hoe kleiner de straal: des te groter de verhouding S/V
Een kleine bol heeft een grotere S/V verhouding dan een grotere bol.
Resultaat; kleine cel heeft een meer efficiënte uitwisseling met haar omgeving.
Prokaryoten cellen zijn klein maar hebben een grote effect (muis, olifant voorbeeld)
Onthoudt; hoe kleiner een cel is, hoe meer uitwisseling er mogelijk is met de omgeving
, Vorm en groepsverband
Drie basisvormen:
• Kokken
• Bacillen
• Spirillen,
Vibrionen,
Spirocheten
Kokvormige bacteriën
Vaak zitten ze niet alleen, ze gaan in een samenlevingsverband zitten.
Hoe komt dat?
Ze vermenigvuldigen zich razend snel (De namen kennen)
