College aantekeningen Reclassering VU '25

Hoorcolleges Reclassering


HC1 Week 1
Introductie

Cijfers
- Criminaliteit - Hoeveel personen worden jaarlijks verdacht van een
misdrijf?
o Ca 178.000 volwassenen verdacht van misdrijf
o Ca. 13.000 minderjarigen verdacht van misdrijf
- Straffen in Nederland – Hoeveel mensen komen jaarlijks in de
gevangenis?
o 27.000 gevangenis (volwassenen)
o 1.600 gevangenis (jongeren)
- Straffen in Nederland - Hoeveel krijgen jaarlijks een taakstraf of
reclasseringstoezicht
o 29.000 taakstraf (volwassenen)
o 10.000 reclasseringstoezicht (volwassenen)
o 6.600 taakstraf (jongeren)
o 6.100 reclasseringstoezicht (jongeren)

Waarom leggen we straffen op?
Doelen van straffen als reactie op criminaliteit zijn:
- Vergelding
o leedtoevoeging
- Algemene preventie
o Normbevestiging
o Algemene afschrikking
- Speciale preventie
o Onschadelijkmaking
o Individuele afschrikking
o Resocialisatie / rehabilitatie
 Vaardigheden aanleren
- Herstel van schade slachtoffers/maatschappij
- NB.
o Verschillende straffen: verschillende doelen
o Strafdoelen kunnen schuren
 Als je heel erg wilt inzetten op vergelding kom je vaak bij
gevangenisstraf terecht

Straffen als middel tot behalen strafdoelen
- Geldboete
- Gevangenisstraf (vrijheidsbeneming)
- Vrijheidsbeperkende straffen:
o Taakstraffen
o Voorwaardelijke straffen
o Verboden & geboden (contactverbod etc.)
o Via voorwaarden
 Reclassering speelt hierbij vooral een rol


1

,Hoorcolleges Reclassering



Reclassering in alle fasen strafproces




Uitwerking:
- Dus vroeghulp, direct na arrestatie, of toezicht houden op
voorwaardelijke maatregelen


Organisatie van de reclassering
- 3RO (3 organisaties)
- Missie

3RO
- 3 organisaties die verschillen qua geschiedenis, visie, omvang, en
structuur
o Leger des heils komt bijv. uit het geloof
- Zelfde missie en hoofdtaken
- Werken heel nauw samen
- Verschillen wel in omvang en doelgroep
o Leger des heils is het kleinst, reclassering Nederland het
grootst
o Verslaving reclassering richt zich dus vooral op
verslavingsproblematiek
o Leger des heils helpt de hele kwetsbare personen
o Reclassering Nederland helpt ook hele specifieke doelgroepen:
mensen die in een ander land zijn veroordeeld of mensen die
veroordeeld zijn voor extremisme bijv.




2

,Hoorcolleges Reclassering




Missie van de reclassering (bij alle 3 de organisaties)
- 2 Aspecten
o Actief bijdragen aan veiligheid samenleving (terugdringen van
recidive)
o Re-integratie en resocialisatie (leven op orde krijgen)
- Sleutelbegrippen: risicomanagement (door controle en monitoring) &
gedragsverandering
- Combinatie controle  begeleiding  Uitdagend!
- Kenmerkend: gedwongen kader

Overige organisaties (voornamelijk voor jongeren)
- Gecertificeerde instellingen:
o toezicht en begeleiding jongeren
- Raad voor de Kinderbescherming:
o taakstraffen bij jongeren
- Private/vrijwilligers organisaties:
o BONJO, Exodus, Gevangenenzorg Nederland, Humanita

Geschiedenis van de reclassering
- Hulp en nazorg vanaf 1823
- Tijdlijn

Hulp en nazorg vanaf 1823
- 1823: Genootschap tot zedelijke verbetering der gevangenen
- Doel:
o ‘Om de gevangenen door den invloed van den godsdienst en
door andere gepaste middelen, tot betere menschen te
vormen en als zoodanig, aan de maatschappij terug te geven.
- Oorsprong: steun voor gedetineerden
o Verbeteren situatie in detentie
- Later: steun voor ex-gedetineerden
o Vinden baan, woning, materiele hulp

Tijdlijn
1823  Nederlandsch Genootschap tot Zedelijke Verbetering der
Gevangenen
1886 Voorwaardelijke invrijheidsstelling – ex-gedetineerden
1910  Eerste reclasseringsregeling: toezicht door de reclassering
1915 Voorwaardelijke gevangenisstraf: nieuwe taken toezicht & advies
1989  Taak/werkstraf als hoofdstraf
1990 Toezicht uitgebreid met elektronisch toezicht
2001 Uitvoeren gedragsinterventies (recentste hoofdtaak van
reclassering) wordt taak reclassering
2004 Gemeenten worden verantwoordelijk voor nazorg ex-
gedetineerden



3

, Hoorcolleges Reclassering


Hoofdtaken van de reclassering
4 hoofdtaken reclassering
1. Diagnose en advies
a. Op basis van diagnose geven ze advies
2. Toezicht
3. Coördinatie van taakstraffen
4. Gedragsinterventies
 Nazorg?
- Dit is geen taak meer van de reclassering
maar nu van de gemeente
- Echter reclassering komt uit geschiedenis
om nazorg te verlenen, maar dat doen ze
dus niet meer,
N.B. de taken zijn in een justitieel kader
(opgelegd door OM, ZM of DJI)!

Hoofdtaken in cijfers
- 2013: ca 11.000 gestart met toezicht
(Verweij)
- 2013: ca 11.000 toezicht 3RO afgerond
(Moolenaar)
- 2023: ca 10.000 toezicht 3RO afgerond (Moolenaar)
- 2023: ca 14.000 onder toezicht RN (website RN)
- 2023: 25.600 diagnose en advies RN (website RN)
 soms best lastig om cijfers over de hoofdtaken te vinden, in 2023 zijn er
dus al volgens verschillende bronnen andere cijfers


Hoofdtaak 1: Diagnose, advies en risicotaxatie
Achtergrond Diagnose en advies
- De rechter, het gevangeniswezen of de officier van justitie kan de
reclassering vragen om (op basis van een diagnose) een advies over
een verdachte uit te brengen.
- Reclasseringsadvies – op verschillende momenten in het strafproces




Mogelijke adviesvragen
- Wat is de kans dat iemand (weer) een delict pleegt?
4