Bedrijfsmanagement – samenvatting 2020 – 2021
HOOFDSTUK 1 – STARTEN OF NIET?
1.1. INLEIDING
BEGRIP “ONDERNEMER”:
Wie? ⁎ Natuurlijk persoon (“in eigen naam” – een zelfstandige)
⁎ Rechtspersoon mét rechtspersoonlijkheid (via vennootschap: bv, nv,
cv) → wordt wel bestuurd door een natuurlijk persoon die de
beslissingen maakt
⁎ Rechtspersoon zonder rechtspersoonlijkheid (= onbeperkte
aansprakelijkheid)
Criteria? ⁎ Meerderjarig + handelsbekwaam
⁎ Inwoner van de EU (zo niet: beroepskaart nodig)
⁎ Toestemming van rechtbank om na faillissement terug te kunnen
beginnen (eerherstel/verschoonbaarheid)
Vrije beroepers? ⁎ Door de nieuwe wetgeving: ook gezien als ondernemers
⁎ Faillissement nu ook voor hen mogelijk (én dus
eerherstel/verschoonbaarheid)
⁎ vb. dokters, advocaten, …
Vrije beroepen = elke ondernemer (natuurlijk of rechtspersoon) die op intellectuele
onafhankelijke wijze + onder eigen verantwoordelijkheid een beroepsactiviteit
uitvoert, voorafgaand door een vereiste opleiding
Ondernemer Loontrekkende
Gezagsverhouding Eigen baas Instructies opvolgen
Financiële risico’s Geen gewaarborgde vakanties of Vast loon, ook tijdens vakanties, verlof
loon of pensioen
Eenmanszaak Vennootschap
Voordelen ⁎ Eigen baas ⁎ Gezamenlijke verantwoording
⁎ Eenvoudige opstart en ⁎ Aansprakelijkheid is beperkt tot
administratie inbreng
⁎ Vereenvoudigde ⁎ Lagere vennootschapsbelasting op
boekhouding winst
⁎ Eigen keuze winst ⁎ Zaak blijft bestaat na wegvallen
van vennoot
Nadelen ⁎ Je draagt alle ⁎ Veel administratie en wetgeving
verantwoordelijkheid op ⁎ Dubbele boekhouding vereist
jezelf ⁎ Overleg met (eventuele) vennoten
⁎ Onbeperkte nodig
aansprakelijkheid
⁎ Hogere personenbelasting
op winst
(Meest veilige om mee te beginnen)
, Bedrijfsmanagement – samenvatting 2020 – 2021
AANSPRAKELIJKHEID BEPERKT TOT INBRENG:
· Vennootschap / rechtspersoon bezit een bepaalde inbreng doordat een natuurlijke persoon een
stuk van de inbreng heeft ingebracht (vb. een aandeelhouder)
· Indien zaak failliet gaan → aansprakelijkheid is beperkt tot de inbreng → aansprakelijkheid
wordt niet uitgevoerd op privé – vermogen op een privé – rekening !
· Enkel indien geen fraude!!
INBRENG PRIVÉ
VERMOGEN
1.2. IMPACT VAN FAILLISSEMENT
· Meest risicovolle sectoren: bouw, horeca + transportsector
FAILLISSEMENTSWETGEVING:
Faillissement = wanneer bedrijven hun rekeningen structureel niet meer kunnen betalen + er is geen
beterschap in zicht Systematisch geen rekeningen meer kunnen
betalen: niet 1 factuur, maar ALLE
personeelskosten, ALLE leningen, etc. niet kunnen
betalen
· STAP 1: “de boeken neerleggen” bij de Ondernemingsrechtbank
· STAP 2: Rechtbank beoordeelt: indien toch verbetering mogelijk → (buiten)gerechtelijk
akkoord
o Collectief akkoord met alle schuldeisers
o Minnelijk akkoord met enkele schuldeisers
o Rechtbank of tussenpersoon als bemiddelaar
· Gerechtelijke reorganisatie = een bescherming tegen het faillissement omdat er nog kans is
op verbetering = een soort hand boven het hoofd in afwachting dat het beter zou gaan
o In afwachting van gerechtelijke reorganisatie → onmogelijk om failliet verklaard te
worden
· Vanaf dat faillissement wordt uitgesproken → gerechtelijke reorganisatie stopt (‘geen hand
meer boven het hoofd’)
· Curatoren → zorgen ervoor dat faillissement goed wordt voltooid
o Hoofdtaak: liquidatie van de onderneming → zo veel mogelijk verkoop in geld
omzetten en schulden afbetalen → meestal een uitverkoop (zie uitverkoop Brantano)
o Curatoren managers !!
, Bedrijfsmanagement – samenvatting 2020 – 2021
FAILLISSEMENTSPROCEDURE:
1) Onderneming komt in de problemen
o Rechtbank wil altijd faillissement vermijden
→ Wet van continuïteit van ondernemingen (WCO akkoord): een ondernemer
moet alle mogelijke opties uitputten om zijn/haar zaak te redden → federale overheid
zal hier altijd in meegaan
o Indien rechtbank akkoord gaat: gerechtelijke reorganisatie gestart
→ Bescherming van schuldeisers in afwachting van collectief of minnelijk akkoord
o Eventueel wordt een voorlopig bewindvoerder aangesteld (een soort crisismanager)
2) Indien herstelplan niet mogelijk is
o Eigenaar verliest beheer van de onderneming
‣ Geen geld meer overzetten naar eigen rekening
‣ Geen voorraden meer verkopen
‣ …
o Curator wordt aangesteld → zoektocht naar overnemer / liquidatie
‣ Hoofdtaak: schulden aflossen + onderneming moet verdwijnen
‣ Alle activa liquideren (voorraden, zichtrekeningen, gebouwen, …)
‣ Schulden terugbetalen in volgorde van prioriteit
3) Rechtbank spreekt faillissement formeel uit
o Kwijtschelding van restschulden
‣ Enkel indien alles volgens de regels verlopen!
‣ In extreme gevallen (ondernemer ter goede trouw): “fresh start principe”
o Afnemen van handelsbekwaamheid (max. 10 jaar of via eerherstel)
‣ Men mag NIET opnieuw zelfstandige worden (= een straf!)
‣ Vaak bij “wrongful trading”: fraude, geen belastingen betaald, …
4) Vennootschap (“rechtspersoon”) is failliet
o Beperkte aansprakelijkheid → restschulden verdwijnen
o Vennootschap wordt geschrapt
o Zaakvoerder kan nieuwe onderneming starten
‣ Tenzij rechtbank dit verbiedt!
‣ Na min. 3 – max. 10 jaar kan men wel eerherstel krijgen
5) Natuurlijk persoon is failliet
o Onbeperkte aansprakelijkheid → restschulden blijven staan
o Verschoonbaarheid (= restschulden verdwijnen toch) kan wel aangevraagd worden
na uitspraak
o Restschulden die verdwijnen → enkel in geval ter goeder trouw
NIEUWE WETGEVING:
· Ondernemerschap wordt gestimuleerd
· Indien zaak failliet verklaard wordt → zaak wordt gepubliceerd in Belgisch Staatblad
· Grotere focus op preventie:
o Blijvend gebruik van de “knipperlichtprocedure”
o Groter belang aan jaarverslag bij jaarrekeningen
▪ Hoe steviger het financieel plan, hoe meer kans dat de onderneming blijft
bestaan
o Combinatie met een nieuwe vennootschapswetgeving
· Grotere bereidheid om tweede kansen te geven: fresh start principe
, Bedrijfsmanagement – samenvatting 2020 – 2021
HOOFDSTUK 2 – STARTERSFORMALITEITEN
2.1. VENNOOTSCHAPSVORMEN
OPRICHTINGSSTAPPEN ALS VENNOOTSCHAP:
1) STAP 1: Openen van een bankrekening:
o Bankrekeningnummer moet op ELK officieel handelsdocument staan (vb. factuur)
o IBAN nummer = International Bank Account Number → uniek nummer!
o BIC code = Bank Identifier Code → herkent over welke bank het gaat
o Scheiding tussen privé- en ondernemingsvermogen
▪ Verplicht voor vennootschappen
▪ Zeer aangeraden voor zelfstandigen (werkgeld & privégeld best zo veel
mogelijk apart houden! → zo gaat men ze niet per ongeluk mengen)
2) STAP 2: Notariële oprichtingsakte van de vennootschap bij de notaris
o Bankattest met inbreng
o Financieel plan (‘toereikend aanvangsvermogen’) + naam van boekhouder
o Oprichtingsakte (interne afspraken = statuten)
o Huwelijkscontract indien nodig
o Publicatie in het Belgisch Staatblad
3) STAP 3: Ondernemingsloket:
o Aanmelding in lokaal ondernemingsloket → verplicht voor alle ‘ondernemingen’
(ook vzw’s, maatschappen, …)
o Toekennen van ‘vestigingseenheidsnummer’ per locatie van de commerciële
activiteit
o Inschrijving in database KBO (Kruispuntbank voor Ondernemingen)
▪ Doel: e-government voor de overheid + public search voor iedere
belanghebbende
o Inschrijving rechtspersonenregister (RPR)
o Kopie van de oprichtingsakte
o Boekhoudverplichtingen naleven (voorafbetalingen, aangiften, …)
o Indien extra vergunningen nodig → ook in orde brengen!
▪ Sectorspecifieke vergunningen, verblijfsvergunning, handelsvergunning, ..
4) STAP 4: Aansluiten bij een sociale kas & ziekenfonds
o Sociaal verzekeringsfonds (“administratie sociale zekerheid”)
▪ Belangrijk voor het afhouden van sociale bijdragen!
▪ Bij eenmanszaak: ten laatste op de dag van het starten van de activiteit
▪ Bij vennootschap: 3 maanden na neerlegging van oprichtingsakte
o Aansluiten bij ziekenfonds (“uitkering sociale zekerheid”)
▪ Ziekte- en invaliditeitsverzekering
▪ Zelfde dekking als gewone loontrekkende
HOOFDSTUK 1 – STARTEN OF NIET?
1.1. INLEIDING
BEGRIP “ONDERNEMER”:
Wie? ⁎ Natuurlijk persoon (“in eigen naam” – een zelfstandige)
⁎ Rechtspersoon mét rechtspersoonlijkheid (via vennootschap: bv, nv,
cv) → wordt wel bestuurd door een natuurlijk persoon die de
beslissingen maakt
⁎ Rechtspersoon zonder rechtspersoonlijkheid (= onbeperkte
aansprakelijkheid)
Criteria? ⁎ Meerderjarig + handelsbekwaam
⁎ Inwoner van de EU (zo niet: beroepskaart nodig)
⁎ Toestemming van rechtbank om na faillissement terug te kunnen
beginnen (eerherstel/verschoonbaarheid)
Vrije beroepers? ⁎ Door de nieuwe wetgeving: ook gezien als ondernemers
⁎ Faillissement nu ook voor hen mogelijk (én dus
eerherstel/verschoonbaarheid)
⁎ vb. dokters, advocaten, …
Vrije beroepen = elke ondernemer (natuurlijk of rechtspersoon) die op intellectuele
onafhankelijke wijze + onder eigen verantwoordelijkheid een beroepsactiviteit
uitvoert, voorafgaand door een vereiste opleiding
Ondernemer Loontrekkende
Gezagsverhouding Eigen baas Instructies opvolgen
Financiële risico’s Geen gewaarborgde vakanties of Vast loon, ook tijdens vakanties, verlof
loon of pensioen
Eenmanszaak Vennootschap
Voordelen ⁎ Eigen baas ⁎ Gezamenlijke verantwoording
⁎ Eenvoudige opstart en ⁎ Aansprakelijkheid is beperkt tot
administratie inbreng
⁎ Vereenvoudigde ⁎ Lagere vennootschapsbelasting op
boekhouding winst
⁎ Eigen keuze winst ⁎ Zaak blijft bestaat na wegvallen
van vennoot
Nadelen ⁎ Je draagt alle ⁎ Veel administratie en wetgeving
verantwoordelijkheid op ⁎ Dubbele boekhouding vereist
jezelf ⁎ Overleg met (eventuele) vennoten
⁎ Onbeperkte nodig
aansprakelijkheid
⁎ Hogere personenbelasting
op winst
(Meest veilige om mee te beginnen)
, Bedrijfsmanagement – samenvatting 2020 – 2021
AANSPRAKELIJKHEID BEPERKT TOT INBRENG:
· Vennootschap / rechtspersoon bezit een bepaalde inbreng doordat een natuurlijke persoon een
stuk van de inbreng heeft ingebracht (vb. een aandeelhouder)
· Indien zaak failliet gaan → aansprakelijkheid is beperkt tot de inbreng → aansprakelijkheid
wordt niet uitgevoerd op privé – vermogen op een privé – rekening !
· Enkel indien geen fraude!!
INBRENG PRIVÉ
VERMOGEN
1.2. IMPACT VAN FAILLISSEMENT
· Meest risicovolle sectoren: bouw, horeca + transportsector
FAILLISSEMENTSWETGEVING:
Faillissement = wanneer bedrijven hun rekeningen structureel niet meer kunnen betalen + er is geen
beterschap in zicht Systematisch geen rekeningen meer kunnen
betalen: niet 1 factuur, maar ALLE
personeelskosten, ALLE leningen, etc. niet kunnen
betalen
· STAP 1: “de boeken neerleggen” bij de Ondernemingsrechtbank
· STAP 2: Rechtbank beoordeelt: indien toch verbetering mogelijk → (buiten)gerechtelijk
akkoord
o Collectief akkoord met alle schuldeisers
o Minnelijk akkoord met enkele schuldeisers
o Rechtbank of tussenpersoon als bemiddelaar
· Gerechtelijke reorganisatie = een bescherming tegen het faillissement omdat er nog kans is
op verbetering = een soort hand boven het hoofd in afwachting dat het beter zou gaan
o In afwachting van gerechtelijke reorganisatie → onmogelijk om failliet verklaard te
worden
· Vanaf dat faillissement wordt uitgesproken → gerechtelijke reorganisatie stopt (‘geen hand
meer boven het hoofd’)
· Curatoren → zorgen ervoor dat faillissement goed wordt voltooid
o Hoofdtaak: liquidatie van de onderneming → zo veel mogelijk verkoop in geld
omzetten en schulden afbetalen → meestal een uitverkoop (zie uitverkoop Brantano)
o Curatoren managers !!
, Bedrijfsmanagement – samenvatting 2020 – 2021
FAILLISSEMENTSPROCEDURE:
1) Onderneming komt in de problemen
o Rechtbank wil altijd faillissement vermijden
→ Wet van continuïteit van ondernemingen (WCO akkoord): een ondernemer
moet alle mogelijke opties uitputten om zijn/haar zaak te redden → federale overheid
zal hier altijd in meegaan
o Indien rechtbank akkoord gaat: gerechtelijke reorganisatie gestart
→ Bescherming van schuldeisers in afwachting van collectief of minnelijk akkoord
o Eventueel wordt een voorlopig bewindvoerder aangesteld (een soort crisismanager)
2) Indien herstelplan niet mogelijk is
o Eigenaar verliest beheer van de onderneming
‣ Geen geld meer overzetten naar eigen rekening
‣ Geen voorraden meer verkopen
‣ …
o Curator wordt aangesteld → zoektocht naar overnemer / liquidatie
‣ Hoofdtaak: schulden aflossen + onderneming moet verdwijnen
‣ Alle activa liquideren (voorraden, zichtrekeningen, gebouwen, …)
‣ Schulden terugbetalen in volgorde van prioriteit
3) Rechtbank spreekt faillissement formeel uit
o Kwijtschelding van restschulden
‣ Enkel indien alles volgens de regels verlopen!
‣ In extreme gevallen (ondernemer ter goede trouw): “fresh start principe”
o Afnemen van handelsbekwaamheid (max. 10 jaar of via eerherstel)
‣ Men mag NIET opnieuw zelfstandige worden (= een straf!)
‣ Vaak bij “wrongful trading”: fraude, geen belastingen betaald, …
4) Vennootschap (“rechtspersoon”) is failliet
o Beperkte aansprakelijkheid → restschulden verdwijnen
o Vennootschap wordt geschrapt
o Zaakvoerder kan nieuwe onderneming starten
‣ Tenzij rechtbank dit verbiedt!
‣ Na min. 3 – max. 10 jaar kan men wel eerherstel krijgen
5) Natuurlijk persoon is failliet
o Onbeperkte aansprakelijkheid → restschulden blijven staan
o Verschoonbaarheid (= restschulden verdwijnen toch) kan wel aangevraagd worden
na uitspraak
o Restschulden die verdwijnen → enkel in geval ter goeder trouw
NIEUWE WETGEVING:
· Ondernemerschap wordt gestimuleerd
· Indien zaak failliet verklaard wordt → zaak wordt gepubliceerd in Belgisch Staatblad
· Grotere focus op preventie:
o Blijvend gebruik van de “knipperlichtprocedure”
o Groter belang aan jaarverslag bij jaarrekeningen
▪ Hoe steviger het financieel plan, hoe meer kans dat de onderneming blijft
bestaan
o Combinatie met een nieuwe vennootschapswetgeving
· Grotere bereidheid om tweede kansen te geven: fresh start principe
, Bedrijfsmanagement – samenvatting 2020 – 2021
HOOFDSTUK 2 – STARTERSFORMALITEITEN
2.1. VENNOOTSCHAPSVORMEN
OPRICHTINGSSTAPPEN ALS VENNOOTSCHAP:
1) STAP 1: Openen van een bankrekening:
o Bankrekeningnummer moet op ELK officieel handelsdocument staan (vb. factuur)
o IBAN nummer = International Bank Account Number → uniek nummer!
o BIC code = Bank Identifier Code → herkent over welke bank het gaat
o Scheiding tussen privé- en ondernemingsvermogen
▪ Verplicht voor vennootschappen
▪ Zeer aangeraden voor zelfstandigen (werkgeld & privégeld best zo veel
mogelijk apart houden! → zo gaat men ze niet per ongeluk mengen)
2) STAP 2: Notariële oprichtingsakte van de vennootschap bij de notaris
o Bankattest met inbreng
o Financieel plan (‘toereikend aanvangsvermogen’) + naam van boekhouder
o Oprichtingsakte (interne afspraken = statuten)
o Huwelijkscontract indien nodig
o Publicatie in het Belgisch Staatblad
3) STAP 3: Ondernemingsloket:
o Aanmelding in lokaal ondernemingsloket → verplicht voor alle ‘ondernemingen’
(ook vzw’s, maatschappen, …)
o Toekennen van ‘vestigingseenheidsnummer’ per locatie van de commerciële
activiteit
o Inschrijving in database KBO (Kruispuntbank voor Ondernemingen)
▪ Doel: e-government voor de overheid + public search voor iedere
belanghebbende
o Inschrijving rechtspersonenregister (RPR)
o Kopie van de oprichtingsakte
o Boekhoudverplichtingen naleven (voorafbetalingen, aangiften, …)
o Indien extra vergunningen nodig → ook in orde brengen!
▪ Sectorspecifieke vergunningen, verblijfsvergunning, handelsvergunning, ..
4) STAP 4: Aansluiten bij een sociale kas & ziekenfonds
o Sociaal verzekeringsfonds (“administratie sociale zekerheid”)
▪ Belangrijk voor het afhouden van sociale bijdragen!
▪ Bij eenmanszaak: ten laatste op de dag van het starten van de activiteit
▪ Bij vennootschap: 3 maanden na neerlegging van oprichtingsakte
o Aansluiten bij ziekenfonds (“uitkering sociale zekerheid”)
▪ Ziekte- en invaliditeitsverzekering
▪ Zelfde dekking als gewone loontrekkende
