samenvatting geriatrie 2 K. (practicum)

Geriatrie: 6 studiepunten

HERSENLETSEL: INLEIDING

Kan worden onderverdeeld in 2 grote groepen

(NIET-) AANGEBOREN HERSENLETSEL (NAH)


AANGEBOREN HERSENLETSEL

ontstaan

• tijdens ontwikkeling vd foetus
• tijdens de geboorte
• binnen de 6 maanden na de geboorte
o bv: cerebrale parese

oorzaak

• genetische afwijkingen
• zuurstoftekort (asfyxie)

NIET- AANGEBOREN HERSENLETSEL

ontstaan

• ten minste 6 maanden na de geboorte

oorzaak

• niet traumatisch → NAH
o CVA, tumor, waterhoofd (hydrocefalie)
• traumatisch
o ontstaat door een slag, stoot of schok tegen het hoofd
o verstoort de normale werking vd hersenen
o niet elk trauma veroorzaakt een hersenletsel
▪ variëren van mild (hersenschudding) – ernstig
o verkeersongeval
• progressieve neurologische aandoening
o parkinson, ziekte van huntington,…




1

,2.1 CEREBROVASCULAIR ACCIDENT (CVA)


DEFINITIE CVA

= er ontstaat een probleem (accident) in de hersenen (cerebro) ten gevolgen van een
onderbreking in de bloedsomloop (vasculair)

Cerebro = hersenen
Vasculair= bloedvaten
Accident

definitie WHO:

“Snel evoluerende klinische tekenen van focale (= zeer gelokaliseerd) (of globale= meerdere
hersengebieden ) verstoringen van hersenfunctie met neurologische uitvalsverschijnselen
die 24 uur of langer duren of de dood tot gevolg hebben en geen andere oorzaak hebben
dan een stoornis in de hersencirculatie.”

Bij CVA kan er geen andere stoornis gevonden worden dan dat er een stoornis in de
hersencirculatie DUS er is een stoornis van de bloedvaten in de hersenen.

VORMEN CVA
beide zorgen voor een zuurstoftekort waardoor de hersencellen zullen afsterven.

Ischemisch (infarct)

80% (grootste groep)
blokkade

• trobosis cerebri
• embolia cerebri
➔ er kan geen zuurstofrijk bloed worden getransporteerd tot aan de hersengebieden
waardoor er hersenvellen zullen afsterven

hemorragisch (bloeding)

20%
ruptuur bloedvat

•interacerebraal
•subarachnoïdaal
o tussen de pia mater(= zacht hersenvlies) of arachnoidea( = spinnenwebvlies)
➔ er kan geen zuurstofrijk bloed worden getransporteerd tot aan de hersengebieden
waardoor er hersenvellen zullen afsterven




2

, ➔ afhankelijk van het soort beroerte, plaats en de omvang, zal de patiënt neurologische
uitvalsverschijnselen vertonen

2.2 RISICOFACTOREN CVA

Hypertensie (= hoge bloeddruk)

• 1 gemeenschappelijke risicofactor (ischemische, hemorragisch)
• kan een vernauwing vd bloedvaten veroorzaken (ischemisch)
• beschadiging vd bloedvatwand (hemorragisch)


Ischemisch CVA Hemorragisch CVA

Artherosclerose Anticoagulantia = bloedverdunners

Roken Stollingsstoornis

Diabetes Bloedvatanomalie zoals een aneurysma

Hyperlipidemie Vasculitis

Familiale belastingen met hart- en bloeding in een aanwezige hersentumor
vaatzieken

Overgewicht Cocaïnegebruik

Sedentaire levensstijl Cerebrale amyloïd angiopathie

Cardiale oorzaken Venzeuze sinustrombose

2.3 SOORTEN BEROERTES

Binnen de ischemische en hemorragische heb je nog 4 types van CVA beschreven:

COMPLETED STROKE

Kenmerken:

• verstoring bloedtoevoer hersencirculatie
o geen zuurstofrijk meer in hersengebieden
• verstoring hersenfunctie
• neurologische uitvalsverschijnselen
• 24 uur aanwezig of langer aanwezig
o komt overeen met de definitie van WHO
• niet meer progressief na 1 uur
o niet meer erger worden dan de schade aanwezig is




3

, TRANSIENT ISCHEMIC ATTACK (TIA)

Kenmerken:

• verstoring bloedtoevoer hersencirculatie
o geen zuurstofrijk bloed in hersengebieden
• verstoring hersenfunctie
• neurologische uitvalsverschijnselen
• verdwijnen binnen 24 uur
o behoort niet tot term beroerte (WHO def), maar wordt beschouwd als een
dreigend herseninfarct
• gemiddelde duur: 2- 20 minuten
• kunnen een voorboden zijn van een groter infarct dat er aan komt
o Eerste weken een verhoogd risico
• Neurologische diagnostiek/behandeling (gericht op preventie) zijn cruciaal

REVERSIBLE ISCHEMIC NEUROLOGICAL DEFICIT (RIND)

Kenmerken:

• zelfde ontstaan als een completed stroke
• verstoring bloedtoevoer hersencirculatie
• verstoring hersenfunctie
• neurologische uitvalsverschijnselen
• langer dan 24 uur aanwezig
• verdwijnen na een paar weken
o cliënt keert meestal terug naar het premorbide niveau van functioneren en
geen tot beperkt restletsels overhoudt
• ischemisch van aard, maar in tegenstellig tot een completed stroke dus omkeerbaar
(reversible)

STROKE IN EVOLUTION

Kenmerken:

• verstoring bloedtoevoer hersencirculatie
• verstoring hersenfunctie
• neurologische uitvalsverschijnselen
• progressieve toename
o neurologische uitvalsverschijnselen kunnen verergeren over enkele uren tot
zelfs dagen



4