Week 3
Iedere maatschappij heeft een leidende maatschappelijke elite. Het is niet zeker dat het ook
een goede elite (= die zichzelf in dienst stelt van het volk) is.
Controlesystemen moeten altijd worden uitgevoerd door mensen die hun eigen
begeertes hebben. Ze werken dus niet optimaal.
Het gaat bij de elite om natuur en opvoeding.
- Natuur: selectie, je moet de juiste mensen selecteren.
Als je een fatsoenlijke elite hebt, dan loopt de samenleving goed.
Socrates zegt dat daarnaast nog 2 dingen moeten worden geregeld:
1. Vrouwen en kinderen;
2. De beste selecteren uit de elite en die moeten de echte leiders worden van de
samenleving (= super-elite). De andere elite is dan de ‘helpers’ of sub-elite.
elite en super-elite hebben als basis dezelfde opleiding gehad.
427D
Rechtvaardigheid is een aspect van het goede, het is een kwaliteit/deugd.
Hoe ziet een goede samenleving eruit?
Er is een verticale driedeling:
1. Volk – daaruit selecteer je mensen die deel uitmaken van de elite;
2. Elite (wachters) – daaruit selecteer je de mensen die deel uitmaken van de super-
elite;
3. Super-elite.
Het is echter geen democratische toepassing op de samenleving. Dit zou je een meritocratie
noemen (= heerschappij naar verdiensten) of aristocratie (= heerschappij van de besten).
Welke kwaliteiten moeten deze groepen hebben?
Plato duidt kwaliteiten aan met deugd.
1. Zelfkennis.
je kunt beseffen wat je grenzen zijn. Geen zelfoverschatting. Ze moeten hun
grenzen kennen op het gebied van bestuur. Ze hebben de kwaliteiten niet om te
kunnen leiden/regeren.
2. Kracht.
Enerzijds gaat het om moed – overwinnen van angst. Anderzijds gaat het ook om
de kracht om verleidingen te weerstaan (= zelfbeheersing).
3. Kracht + verstandigheid/wijsheid
433A
Rechtvaardigheid betekent: je niet mengen in andermans zaken, ieder moet het zijne doen (/
je plaats kennen). Als jij het jouwe doet, geef je anderen de kans om het ‘hunne’ te doen.
Klassieke definitie van rechtvaardigheid: suum cuique – ieder het zijne.
Je moet dat doen waarvoor je gekwalificeerd bent. Het volk is niet gekwalificeerd om te
leiden, als het volk dat wel doet is er geen sprake van ‘het zijne doen’.
Waarom is het niet rechtvaardig?
Anderen hebben recht op de plek die de onrechtvaardige (zonder vereiste kwaliteiten) nu
inneemt.
Iedere maatschappij heeft een leidende maatschappelijke elite. Het is niet zeker dat het ook
een goede elite (= die zichzelf in dienst stelt van het volk) is.
Controlesystemen moeten altijd worden uitgevoerd door mensen die hun eigen
begeertes hebben. Ze werken dus niet optimaal.
Het gaat bij de elite om natuur en opvoeding.
- Natuur: selectie, je moet de juiste mensen selecteren.
Als je een fatsoenlijke elite hebt, dan loopt de samenleving goed.
Socrates zegt dat daarnaast nog 2 dingen moeten worden geregeld:
1. Vrouwen en kinderen;
2. De beste selecteren uit de elite en die moeten de echte leiders worden van de
samenleving (= super-elite). De andere elite is dan de ‘helpers’ of sub-elite.
elite en super-elite hebben als basis dezelfde opleiding gehad.
427D
Rechtvaardigheid is een aspect van het goede, het is een kwaliteit/deugd.
Hoe ziet een goede samenleving eruit?
Er is een verticale driedeling:
1. Volk – daaruit selecteer je mensen die deel uitmaken van de elite;
2. Elite (wachters) – daaruit selecteer je de mensen die deel uitmaken van de super-
elite;
3. Super-elite.
Het is echter geen democratische toepassing op de samenleving. Dit zou je een meritocratie
noemen (= heerschappij naar verdiensten) of aristocratie (= heerschappij van de besten).
Welke kwaliteiten moeten deze groepen hebben?
Plato duidt kwaliteiten aan met deugd.
1. Zelfkennis.
je kunt beseffen wat je grenzen zijn. Geen zelfoverschatting. Ze moeten hun
grenzen kennen op het gebied van bestuur. Ze hebben de kwaliteiten niet om te
kunnen leiden/regeren.
2. Kracht.
Enerzijds gaat het om moed – overwinnen van angst. Anderzijds gaat het ook om
de kracht om verleidingen te weerstaan (= zelfbeheersing).
3. Kracht + verstandigheid/wijsheid
433A
Rechtvaardigheid betekent: je niet mengen in andermans zaken, ieder moet het zijne doen (/
je plaats kennen). Als jij het jouwe doet, geef je anderen de kans om het ‘hunne’ te doen.
Klassieke definitie van rechtvaardigheid: suum cuique – ieder het zijne.
Je moet dat doen waarvoor je gekwalificeerd bent. Het volk is niet gekwalificeerd om te
leiden, als het volk dat wel doet is er geen sprake van ‘het zijne doen’.
Waarom is het niet rechtvaardig?
Anderen hebben recht op de plek die de onrechtvaardige (zonder vereiste kwaliteiten) nu
inneemt.
