Samenvatting Lintminor 2020-
2021
Inhoud
Communicatie CRM............................................................................................................................2
ILS Hoofdstuk 1...................................................................................................................................2
Klinisch redeneren en klinische observaties.......................................................................................3
ABCDE- Methode - Alkemade.............................................................................................................3
A airway airway.........................................................................................................................................4
B airway Breathing....................................................................................................................................4
C airway Circulatie.....................................................................................................................................5
D airway Disability.....................................................................................................................................6
E airway Exposure.....................................................................................................................................7
Grégoire – H9 Ademhalingsstelsel......................................................................................................7
ALS Bloedgasanalyse.........................................................................................................................11
pH-waarde....................................................................................................................................11
PaCO2...........................................................................................................................................11
Bicarbonaat en Base-excess..........................................................................................................11
PaO2.............................................................................................................................................12
ILS H5 – Luchtweg management en ventilatie..................................................................................12
Grégoire – Hoofdstuk 6 Circulatie.....................................................................................................14
ILS – Hoofdstuk 2 Herkenning van een kritieke patiënt en preventie van een cardiorespiratoir
arrest................................................................................................................................................17
ILS – Hoofdstuk 3 Reanimatie in het ziekenhuis...............................................................................17
ILS – Hoofdstuk 4 Advanced life support algoritme..........................................................................18
ILS- Hoofdstuk 6 ritmes geassocieerd met cardiorespiratoir arrest – monitoring en ritmeherkenning
..........................................................................................................................................................20
& ECG boek High Care......................................................................................................................20
ILS – Hoofdstuk 8 Post-reanimatiezorg.............................................................................................21
Grégoire Hoofdstuk 12 Zenuwstelsel................................................................................................22
Reader Neurologie............................................................................................................................25
Pijn bij trauma: pijnbestrijding in de spoedzorg...............................................................................27
Elektrolietstoornissen.......................................................................................................................29
1
,Communicatie CRM
- Uit onderzoek blijkt dat 7 van de 10 medische fouten met een fatale afloop een gevolg zijn
van verkeerde communicatie. (70 à 80% van de ongevallen was menselijk falen de
belangrijkste oorzaak.)
- Crew Resource Management (CRM) geeft handvatten ten aanzien van:
o Communicatie
o Bewustmaken van situatie
o Probleemoplossend denken
o Werken in een teamverband –> “Closed-loop” communicatie
ILS Hoofdstuk 1
Binnen een acute situatie wordt er onderscheidt gemaakt tussen technische (vb. defibrillatie) en niet-
technische vaardigheden. Niet technische vaardigheden omvatten:
- Communicatie
- Leiderschap en volgzaamheid
- Cognitieve vaardigheden zoals besluitvaardigheid
- Situationeel bewustzijn en taakverdeling
Leiderschap
Binnen een acute situatie speelt de leider een onmisbare rol. Taken van een leider in een reanimatie-
situatie zijn;
- Laat het team weten wat er van hen verwacht wordt
Is zich bewust van de taken die uitgevoerd moeten worden en welke teamleden deze taken
het best kunnen uitvoeren. De beslissingen zijn genomen op basis van Evidence Based
Medicine.
- Hoog niveau van globaal perspectief
Bewaken dat de opgedragen taken werkelijk uitgevoerd worden. Het belangrijk dat de
teamleider sturing geeft en monitort, maar tevens ook handenvrij blijft. Competenties die
een leider hiervoor moet beschikken zijn empathie en interprofessionele communicatieve
vaardigheden.
Teamwork
Teamwork is een van de belangrijkste niet-technische vaardigheden. Teamwork moet aangeleerd en
geoefend worden in verschillende situaties om het functioneren van het team te verbeteren.
Essentiele onderdelen van teamwork zijn:
- Effectieve verbalen en non-verbale communicatie
- Samenwerking om taken tijdig uit te voeren
- Aanpassen aan veranderende situaties
- Herbeoordeling van de situatie
- Anticiperen op mogelijke acties
“Closed- loop” communicatie
Een communicatietechniek om misverstanden te voorkomen. Wanneer de afzender een
bericht geeft, herhaalt de ontvanger dit terug. De afzender kan dan antwoorden met
“ja/positief” of “nee/negatief”. Bij geen antwoord moet het bericht herhaald worden totdat
de lus gesloten is voordat er actie ondernomen wordt.
Andere hulpmiddelen voor een gestructureerde communicatie zijn SBAR of RSVP
Situation/ Reason
2
, Background/ Story
Assesment/ Vitals
Recommendation/ Plan
Klinisch redeneren en klinische observaties
Met klinisch redeneren wordt bepaald welke zorg een patiënt nodig heeft en waarom. Hierdoor kan
de verpleegkundige zijn/haar beroepsverantwoordelijkheid dragen. Voor klinisch redeneren is
kennis, cognitie en meta-cognitie (kennis en vaardigheden om het eigen denken, handelen en leren
te organiseren) nodig.
Door klinisch te redeneren kun je afwijken van een protocol of richtlijn waardoor patiëntgerichte
zorg mogelijk wordt. Om meer richting te geven aan klinisch redeneren ontwikkelde Marc Bakker 6
stappen ‘proactieve nursing’, binnen deze 6 stappen wordt ook gebruik gemaakt van tools of
redeneerhulpen
Stap 1: Oriëntatie op de situatie/ klinisch beeld (gebruik maken van SBAR)
Stap 2: Klinisch redeneren: klinische probleemstellingen
Stap 3: Klinisch redeneren: aanvullend klinisch onderzoek
Stap 4: klinisch beleid (interventies)
Stap 5: klinisch verloop (rekening houden met complicaties, beredeneren wat het verloop op de
korte en lange termijn zal zijn)
Stap 6: nabeschouwing terugkijken op de casus, evaluatie en reflectie: kwaliteit van de
zorgverlening, wat heb je geleerd, patiëntveiligheid, kwaliteit van de beroepsuitoefening, eventuele
ethische dilemma’s en je eigen competenties.
ABCDE- Methode - Alkemade
Traditionele benadering van de patiënt:
1. Uitgebreide anamnese
2. Lichamelijk onderzoek
3. Aanvullend onderzoek
4. Stellen diagnose
Op een spoedeisende hulp neemt deze benadering te veel tijd in waardoor er een grote kans is op
irreversibele schade. Op een SEH komen daarom over het algemeen patiënten met een symptoom
en niet een diagnose. Een uitgebreide anamnese en lichamelijk onderzoek zijn vaak niet essentieel
voor het starten van een symptoomgerichte behandeling. ABCDE-benadering
ABCDE-benadering bestaat uit 2 fasen:
- Primary assessment
Snel beoordelen herkennen behandelen van direct levensbedreigende afwijkingen.
Dit alles volgens een strikte hiërarchische volgorde. Als de eerste stabiliserende behandeling
is ingezet volgt de secondary assessment.
- Secondary assessment
Klinische problemen inventariseren diagnose stellen. Hierin komen de volgende
onderdelen naar voren; anamnese, lichamelijk onderzoek, gericht aanvullend onderzoek, pijn
en adequate pijnstilling.
! De beoordeling van een (acute buik is geen contra-indicatie voor pijnstilling!
Doorlopend door deze fasen lopen de reassessments. Met het doel om een klinische
verslechtering (of verbetering) tijdig te ontdekken en te behandelen. Hierin wordt de
toestand van de patiënt frequent herbeoordeeld volgens de structuur van de primary
assessment;
o Na elke interventie effect beoordelen
3
2021
Inhoud
Communicatie CRM............................................................................................................................2
ILS Hoofdstuk 1...................................................................................................................................2
Klinisch redeneren en klinische observaties.......................................................................................3
ABCDE- Methode - Alkemade.............................................................................................................3
A airway airway.........................................................................................................................................4
B airway Breathing....................................................................................................................................4
C airway Circulatie.....................................................................................................................................5
D airway Disability.....................................................................................................................................6
E airway Exposure.....................................................................................................................................7
Grégoire – H9 Ademhalingsstelsel......................................................................................................7
ALS Bloedgasanalyse.........................................................................................................................11
pH-waarde....................................................................................................................................11
PaCO2...........................................................................................................................................11
Bicarbonaat en Base-excess..........................................................................................................11
PaO2.............................................................................................................................................12
ILS H5 – Luchtweg management en ventilatie..................................................................................12
Grégoire – Hoofdstuk 6 Circulatie.....................................................................................................14
ILS – Hoofdstuk 2 Herkenning van een kritieke patiënt en preventie van een cardiorespiratoir
arrest................................................................................................................................................17
ILS – Hoofdstuk 3 Reanimatie in het ziekenhuis...............................................................................17
ILS – Hoofdstuk 4 Advanced life support algoritme..........................................................................18
ILS- Hoofdstuk 6 ritmes geassocieerd met cardiorespiratoir arrest – monitoring en ritmeherkenning
..........................................................................................................................................................20
& ECG boek High Care......................................................................................................................20
ILS – Hoofdstuk 8 Post-reanimatiezorg.............................................................................................21
Grégoire Hoofdstuk 12 Zenuwstelsel................................................................................................22
Reader Neurologie............................................................................................................................25
Pijn bij trauma: pijnbestrijding in de spoedzorg...............................................................................27
Elektrolietstoornissen.......................................................................................................................29
1
,Communicatie CRM
- Uit onderzoek blijkt dat 7 van de 10 medische fouten met een fatale afloop een gevolg zijn
van verkeerde communicatie. (70 à 80% van de ongevallen was menselijk falen de
belangrijkste oorzaak.)
- Crew Resource Management (CRM) geeft handvatten ten aanzien van:
o Communicatie
o Bewustmaken van situatie
o Probleemoplossend denken
o Werken in een teamverband –> “Closed-loop” communicatie
ILS Hoofdstuk 1
Binnen een acute situatie wordt er onderscheidt gemaakt tussen technische (vb. defibrillatie) en niet-
technische vaardigheden. Niet technische vaardigheden omvatten:
- Communicatie
- Leiderschap en volgzaamheid
- Cognitieve vaardigheden zoals besluitvaardigheid
- Situationeel bewustzijn en taakverdeling
Leiderschap
Binnen een acute situatie speelt de leider een onmisbare rol. Taken van een leider in een reanimatie-
situatie zijn;
- Laat het team weten wat er van hen verwacht wordt
Is zich bewust van de taken die uitgevoerd moeten worden en welke teamleden deze taken
het best kunnen uitvoeren. De beslissingen zijn genomen op basis van Evidence Based
Medicine.
- Hoog niveau van globaal perspectief
Bewaken dat de opgedragen taken werkelijk uitgevoerd worden. Het belangrijk dat de
teamleider sturing geeft en monitort, maar tevens ook handenvrij blijft. Competenties die
een leider hiervoor moet beschikken zijn empathie en interprofessionele communicatieve
vaardigheden.
Teamwork
Teamwork is een van de belangrijkste niet-technische vaardigheden. Teamwork moet aangeleerd en
geoefend worden in verschillende situaties om het functioneren van het team te verbeteren.
Essentiele onderdelen van teamwork zijn:
- Effectieve verbalen en non-verbale communicatie
- Samenwerking om taken tijdig uit te voeren
- Aanpassen aan veranderende situaties
- Herbeoordeling van de situatie
- Anticiperen op mogelijke acties
“Closed- loop” communicatie
Een communicatietechniek om misverstanden te voorkomen. Wanneer de afzender een
bericht geeft, herhaalt de ontvanger dit terug. De afzender kan dan antwoorden met
“ja/positief” of “nee/negatief”. Bij geen antwoord moet het bericht herhaald worden totdat
de lus gesloten is voordat er actie ondernomen wordt.
Andere hulpmiddelen voor een gestructureerde communicatie zijn SBAR of RSVP
Situation/ Reason
2
, Background/ Story
Assesment/ Vitals
Recommendation/ Plan
Klinisch redeneren en klinische observaties
Met klinisch redeneren wordt bepaald welke zorg een patiënt nodig heeft en waarom. Hierdoor kan
de verpleegkundige zijn/haar beroepsverantwoordelijkheid dragen. Voor klinisch redeneren is
kennis, cognitie en meta-cognitie (kennis en vaardigheden om het eigen denken, handelen en leren
te organiseren) nodig.
Door klinisch te redeneren kun je afwijken van een protocol of richtlijn waardoor patiëntgerichte
zorg mogelijk wordt. Om meer richting te geven aan klinisch redeneren ontwikkelde Marc Bakker 6
stappen ‘proactieve nursing’, binnen deze 6 stappen wordt ook gebruik gemaakt van tools of
redeneerhulpen
Stap 1: Oriëntatie op de situatie/ klinisch beeld (gebruik maken van SBAR)
Stap 2: Klinisch redeneren: klinische probleemstellingen
Stap 3: Klinisch redeneren: aanvullend klinisch onderzoek
Stap 4: klinisch beleid (interventies)
Stap 5: klinisch verloop (rekening houden met complicaties, beredeneren wat het verloop op de
korte en lange termijn zal zijn)
Stap 6: nabeschouwing terugkijken op de casus, evaluatie en reflectie: kwaliteit van de
zorgverlening, wat heb je geleerd, patiëntveiligheid, kwaliteit van de beroepsuitoefening, eventuele
ethische dilemma’s en je eigen competenties.
ABCDE- Methode - Alkemade
Traditionele benadering van de patiënt:
1. Uitgebreide anamnese
2. Lichamelijk onderzoek
3. Aanvullend onderzoek
4. Stellen diagnose
Op een spoedeisende hulp neemt deze benadering te veel tijd in waardoor er een grote kans is op
irreversibele schade. Op een SEH komen daarom over het algemeen patiënten met een symptoom
en niet een diagnose. Een uitgebreide anamnese en lichamelijk onderzoek zijn vaak niet essentieel
voor het starten van een symptoomgerichte behandeling. ABCDE-benadering
ABCDE-benadering bestaat uit 2 fasen:
- Primary assessment
Snel beoordelen herkennen behandelen van direct levensbedreigende afwijkingen.
Dit alles volgens een strikte hiërarchische volgorde. Als de eerste stabiliserende behandeling
is ingezet volgt de secondary assessment.
- Secondary assessment
Klinische problemen inventariseren diagnose stellen. Hierin komen de volgende
onderdelen naar voren; anamnese, lichamelijk onderzoek, gericht aanvullend onderzoek, pijn
en adequate pijnstilling.
! De beoordeling van een (acute buik is geen contra-indicatie voor pijnstilling!
Doorlopend door deze fasen lopen de reassessments. Met het doel om een klinische
verslechtering (of verbetering) tijdig te ontdekken en te behandelen. Hierin wordt de
toestand van de patiënt frequent herbeoordeeld volgens de structuur van de primary
assessment;
o Na elke interventie effect beoordelen
3
