Samenvatting Testtheorie & Testgebruik PSBA2-06

Testtheorie en testgebruik
College 1
10-09-2020

Testtheorie
 Meten van kennis, vaardigheden, eigenschappen, kenmerken en gedrag
o Het ontwikkelen, evalueren en gebruiken van (psychologische) tests
o Onderdeel van de leerlijn methoden
o Belangrijk
o Instrumentarium psychologen – maakt ons uniek
o Beslissingen nemen
 Onontbeerlijk, essentieel voor de praktijk
o Onderzoek
 Hoe zorg je dat het gebruik geaccepteerd wordt?
 Menselijk gedrag, hoe kun je dat in kaart brengen?
o Alle procedures over wat gedrag en eigenschappen zeggen
o Met testinstrument kan je dit zo zien
 Personen die zich met testtheorie bezighouden  psychometrische onderzoekers

Vandaag
 1x per week HC (donderdag 13.00 – 15.00)
o Toelichting boek + ook zaken naast het boek
 Contact: online vragenuur op maandag (09.00 – 10.00) (ook voor vragen opdrachten)
o Toegang via nestor, online vragenuur, cursusruimte
o Mail alleen voor persoonlijke/dringende vragen, anders forum gebruiken

 Inleiding test:
 Opfrissen:

Tentamen
 Boek
o Afleiding van formules geen tentamenstof
o Zie cursushandleiding voor details
o Opgaven uit het boek niet maken (voorbeeldopgaven nestor gebruiken)
 Toets bestaan voor groot deel uit theorie
 Aanvullende literatuur: Factoranalyse document (niet geel gemarkeerde stukken)
 Voor college kijken van opgenomen HC en op het geroosterde tijd komt een college
om vragen te beantwoorden etc. + COTAN ook van de voren bekijken + vragen stellen
 Na college 6 een voorbeeldtentamen op Nestor

Opdrachten
 3 stuks
 Doel ervaring met zelfanalyses doen & interpretaties maken
 Op tijd met de stof aan de slag
 Na voorafgaand college nodige stof besproken (inleveren pas na voorgaand college)
 Iedere student levert de opdracht in
Beoordeling opdrachten
1

,  Voldoende/onvoldoende
 Voldoende opdrachten is voorwaarde voor deelname aan tentamen
 Feedback voor opdrachten plenair in HC 7
o Leren interpreteren, maar fouten maken mag (zinnig en complete
antwoorden = voldoende)
 Checken voor toets of je beoordeling binnen hebt voor opdrachten!!!!!!

Tentamen
 Digitaal, thuis
o Teruggaan naar vorige vraag niet mogelijk
o Voldoende/onvoldoende
o 60MC vragen (dus minimaal ... goed)
o Formuleblad bij tentnamen
e
 1 kans: 27 oktober; 12:15-14:15 uur
 2e kans: 21 januari, 08:30-10.30 uur

Nestor
 Oefenvragen via mentimeter !!!!!!!!!!! – staan ook in PP
 Oefenvragen – elke week.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Algemene inleiding
 Waarom gebruiken psychologen tests?
 Welke typen psychologische tests bestaan er?
 Hoe wordt een psychologische test geconstrueerd?
 Hoe weet je of bepaalde psychologische test een goede test is?
o Hoe weet je of een test goed is?
o Hoe maak je een goede test van goede kwaliteit – dus een goed instrument
voor het nemen van beslissingen

Geschiedenis
 McKeen Cattell
 Eerste systematische onderzoek naar kwantificeren van individuele verschillen.
o Kern van psychologisch testen: kwantificeren (individuele verschillen)
 Eerste hoogleraar psychologie ter wereld (1887)
 In 1890 een artikel in Mind – GEEN tentamenstof – voorbeeld van testjes
 Eerst die het woord ‘test’ gebruikt.

Inleiding psychologische tests
 Doel: uitspraak doen die een voorspelling, classificatie of beschrijving mogelijk maakt
m.b.t. het onderzochte individu.
o Hoofddoel: uitspraak doen over een individu
 Psychologische tests meten psychologische eigenschappen (dus bv. niet lengte).
Kenmerken:
o Niet/moeilijk direct observeerbaar – ook als je iemand lang observeert
 Om toch iets te kunnen zeggen construeren (maken) we indicatoren (items – ietems
niet aitems) die gedrag oproepen dat iets zegt over het te meten construct (dus over
wat we willen meten)

2

, o Bijv. intelligentie
o Kan ook om iemands lengte te meten (bv. Ik stoot vaak mijn hoofd)
 Geen perfecte indicatoren: omslachtig meten (zit vol met ruis)
 Principe komt overeen met hoe we psychologische eigenschappen meten
 Testscores zijn geen absolute waarheid
o Bij voorkeur oordeel op basis van verschillende waarnemingen
o Aanbevolen wordt daarom dat je dat doet op basis van verschillende
waarnemen (zodat faalbaarheid gecompenseerd wordt)
 Niet blind inzetten (dus geen blind testgebruik), rekening houden met de context en
de persoon
o Kritische houding tegenover test en testgebruik
o Maar ook kritisch op de kwaliteit van de andere waarnemingen die we
meenemen in onze beslissingen – onze indruk –
o Dus evengoed kritisch op andere bronnen!!

Veelgebruikte tests




Meten in sociale wetenschappen
 Meten = weten
 Indicatoren/items/vragen verzinnen die uitmaken van een test, antwoorden
verzamelen, dan een score toekennen aan antwoord,
 Meetinstrument vs. meetmodel
o De test zelf (het meetinstrument), de vragen die deel uitmaken van de test
 Test + meetmodel = meetinstrument
o Het meetmodel (hoe we de testscores verwerken) dat we gebruiken om die
score op de test zelf weer te geven
 Kan eenvoudig zijn zoals de ruwe testscore, som van alle itemscores
(=scores van elke vraag bij elkaar opgeteld is de testscore)
 Wat betekenen metingen hoe interpreteer je testscore?
o Vergelijken scores met criterium (vaste standaard)
 Dus wel bij 16 of hoger en niet bij 15 of lager
o Andere manier: vergelijken met andere personen (gemiddelde en spreiding)
 Hoe scoort hij zij in vergelijking met andere mensen (normen)?
 O.b.v. gemiddelde, spreiding, normale verdeling, z-scores



Opfrissen statistische begrippen
 Inhoud van Appendix kennen!
 Bij moeite

3

, o Klapper statistiek 1a
o Formuleblad
o Oefenopgaven slides HC1

- Notatie
 k = totaal aantal items in een test
 Items kennen indices g en h (dus specifiek item g of specifieke item h)
o g, h, = 1, …, k (item 1 t/m k)
o k aantal items g
 Xg en Xh = scores op items g en h (indicatoren voor scores op specifieke items)
o Dichotome scores: Xg = 0, 1
 2 mogelijke scores: 0 of 1
o Polytome scores: Xg = 0, …, m (het aantal mogelijke scores m)
 Zodat aantal geordende categorieën is m + 1
 X = ruwe score (ook wel totaalscore) – gem. van somvariabele
o Ongewogen som van de k itemscores in de test
 Op elke vraag (item) een score – testscore
 Scores op afzonderlijke items optellen 
ruwe score van ieder item (Xg) opgeteld
 Personen – worden aangeduid met i
o We gaan uit van scores van n aantal personen (i)
 Xig = score van persoon i op item g
 Xi = ruwe score (testscore) van persoon i

Spreiding
 Alle eigenschappen en vaardigheden veronderstellen dat individuen verschillen van
elkaar in constructen die we willen meten
o Dus we veronderstellen individuele verschillen
o Spreiding in scores daarom belangrijk (anders klopt veronderstelling niet)
 Variantie & SD (weten dat het maten van spreiding zijn – en wat het representeert)
o Variantie
o Standaarddeviatie
 Wortel van de variantie
 N-weging van de variantie (verschil hoeven we niet weten)
o n-weging – voor spreiding van scores in een specifieke groep
o (n – 1)-weging  statistiek
 Spreiding bij dichotome items
o Formules iets anders bij variantie en SD




Samenhang: Covariantie
 Kernprincipe
 Maat voor lineaire samenhang (covariantie)
4