samenvatting H10 gedragstherpaie van de 3de generatie

Psychologie
Hoofdstuk 10: gedragstherapie van de derde generati e


Inleiding
 1ste generatietherapie: behaviorisme (gericht op gedrag)
 2de generatietherapie -> cognitieve gedragstherapie
 Symptomen zijn het probleem, dus je moet ze behandelen -> want ze belemmeren
functioneren
 Doel: effectiever leren omgaan met het probleem (angst, ergernis)
 3de generatietherapie: gedragstherapie van de 3 de generatie
 Accepteren en effectiever leren omgaan met gedachten en gedrag
 Symtoombeheersing soms onnodig of contraproductief (heeft geen goed resultaat)
 Houding tegenover gedachten is cruciaal
 Bewust zijn van onze gedachten
 Aanvaardingsproces (niet oordelen)
 Mindful
 Doel: niet de inhoud van gedachten veranderen, wel onze houding



Dialectische gedragstherapie (DGT)
Surfen op emoties
Artikel goed kennen
Dialectische gedragstherapie , wat is dat?

Marsha Linehan, de grondlegster van DGT, omschrijft leven met een emotieregulatiestoornis
(zoals borderline) als leven met derdegraadsbrandwonden.
We kunnen het vergelijken met een surfer die geen huid heeft die hem beschermt. Elke
zonnestraal en elke druppel zoutwater voelt hij intens. Elke kleine prikkel doet de emoties snel
oplaaien en het duurt lang voor die terug genormaliseerd zijn. Ondertussen zorgt iedere nieuwe
golf en prikkel voor verdere overspoeling.
Mensen die deze emotionele golven willen leren nemen, maar dat niet langer op de oude manier
willen doen, hebben baat bij deze aanpak.


 Een therapie die tot 3de generatie wordt gerekend
 Wat is het? :
 Evidence-based
 De dialectische gedragstherapie is een therapie die bij de Acceptance and Commitment
therapieën behoort
 In oorsprong gericht op mensen met Borderline Persoonlijkheidsstoornis
 De therapie versterkt onze gegeven vermogens en leert wat ons belemmert als
groeimogelijkheid te gebruiken

 Behandeld vorm die oorspronkelijk ontwikkeld is voor mensen met borderline
 Ontwikkeld door Marsha Linehan (Amerikaanse therapeute)
 Ontstaan als alternatief voor cognitieve gedragstherapie, die niet effectief genoeg bleek te
zijn bij ernstige symptomen

,  Voor mensen met ernstige borderline problematiek, destructief gedrag (zoals
zelfbeschadiging en neiging tot suïcide) en helpt hen om heftige emoties (zoals verdriet,
somberheid, wanhoop, angst, boosheid of wisseling van heftige emoties (dan weer blij, dan
weer boos, dan weer verdrietig)) beter in evenwicht te krijgen.
 Het helpt mensen om meer grip te krijgen op die heftige emoties door ze te gaan
onderzoeken, begrijpen en er beter mee te leren omgaan, ze onder controle te krijgen
 In therapie wordt gekeken naar manier van denken in situaties waarbij heftige emotie een
rol speelt. Er wordt gaandeweg geleerd om de manier van denken te veranderen.
 Soms zorgen heftige emoties ervoor dat je dingen doet die niet effectief zijn (bv: in bed
blijven liggen, terugtrekken, dingen vermijden bij angst, drank of drugs gebruiken om ze nare
gevoelens niet meer te voelen, zelfbeschadiging,…)

 Mindfulness en radicale acceptatie staan centraal
 Leren (anders) omgaan met cognities en emoties, niet veranderen
 Evidence-based methode
 Efficiëntie bij personen met borderlinepersoonlijkheidsstoornis is wetenschappelijk
aangetoond
 Aanpassingen voor problematieken zoals verslaving, eetstoornissen (evenals voor
adolescenten en forensische psychiatrie)


Dialectiek
= redeneervorm die door middel van tegenstellingen naar de waarheid of oplossingen probeert te
zoeken

 Linehan: “personen met borderline problematiek hebben een aangeboren gevoeligheid om
deze stoornis te ontwikkelen, maar ze komt pas tot uiting onder bepaalde omstandigheden.”
 DGT ziet emotieregulatie als grootste probleem: cliënt heeft een overactief emotioneel
reactiesysteem, moet zich leren bewust worden van de manier waarop hij reageert, denkt
en voelt, en hierop leren effectief reageren. Moet zijn gedrag en gedachten leren managen.
 Behandeling bestaat uit 2 delen:
 Individuele psychotherapie
 Ruimte voor alledaagse gebeurtenissen en crisissen
 Cliënt moet zichzelf radicaal accepteren
 Op zoek naar wegen om zichzelf en leven te veranderen
 Groepstraining in psychosociale vaardigheden
 4 categorieën vaardigheden aangeleerd:
1. Kernoplettendheid
o Leren stilstaan bij wat er rondom je gebeurt en bij jezelf, zonder
te oordelen
2. Intermenselijke effectiviteit
o Effectief leren interpersoonlijk functioneren (bv: leren vragen
wat je nodig hebt of door ‘nee’ te zeggen)
3. Emotieregulatie
o Emoties leren herkennen, begrijpen en meer vat op hebben
4. Crisismanagement

Effectief leren interpersoonlijk functioneren (bv: leren vragen wat je nodig hebt of door ‘nee’ te
zeggen)