ALLERGOLOGIE
Immuun pathologische reacties ........................................................................................................................... 3
het immuunsysteem ................................................................................................................................................ 3
Immuunpathologische reacties ................................................................................................................................ 3
Atopie.................................................................................................................................................................... 11
Quality of life .......................................................................................................................................................... 13
Leerdoelen ............................................................................................................................................................ 13
Diagnose allergie ............................................................................................................................................... 14
voorgeschiedenis ................................................................................................................................................... 14
Kliniek ................................................................................................................................................................... 14
sIgE ....................................................................................................................................................................... 15
Component resolved allergy diagnosis (CRD) .......................................................................................................... 18
Huidtest ................................................................................................................................................................ 20
Provocatietesten .................................................................................................................................................... 20
Nutteloze testen .................................................................................................................................................... 21
Take home message ............................................................................................................................................... 21
Doel ...................................................................................................................................................................... 21
Inhalatie allergie ................................................................................................................................................ 22
Introductie ............................................................................................................................................................. 22
Mijten .................................................................................................................................................................... 26
Dieren ................................................................................................................................................................... 28
Fungi ..................................................................................................................................................................... 29
Pollen .................................................................................................................................................................... 30
Vragen ................................................................................................................................................................... 32
IgE -gemedieerde voedingsallergie ..................................................................................................................... 34
Classificatie van ongewone voedingsreacties .......................................................................................................... 34
Diagnose voedingsallergie ...................................................................................................................................... 36
Behandeling voedingsallergie ................................................................................................................................. 38
Welke voeding? ...................................................................................................................................................... 39
Kinderen ................................................................................................................................................................ 43
Take home messages ............................................................................................................................................. 51
Doel ...................................................................................................................................................................... 51
Medicatie hypersensitiviteit ............................................................................................................................... 52
bijwerkingen medicatie ........................................................................................................................................... 52
Grote databases: mogelijkheden en valkuilen .......................................................................................................... 52
Diagnose: het venijn zit in de details ........................................................................................................................ 53
Is stoppen met het medicijn altijd de beste optie? .................................................................................................... 54
Een nadere blik op specifieke klassen van geneesmiddelen ...................................................................................... 55
1
,Urticaria – angio-oedeem.................................................................................................................................... 57
Urticaria-angio-oedeem: definitie ............................................................................................................................ 57
Acuut versus chronisch .......................................................................................................................................... 58
Urticaria bij meerstammige aandoeningen ............................................................................................................... 59
Urticaria en/of angio-oedeem, histamine, bradykin, IL-1: hoe aanpakken? ................................................................. 59
chronic spontaneous urticria (CSU) ......................................................................................................................... 63
Conclusies ............................................................................................................................................................ 66
Mastocytose en MCAS ........................................................................................................................................ 67
Huidlaesies ........................................................................................................................................................... 67
Mastcell activation syndrome (MCAS) ..................................................................................................................... 70
Hymenoptera – gif allergie .................................................................................................................................. 74
inleiding................................................................................................................................................................. 74
Hymenoptera species ............................................................................................................................................ 74
Symptomen ........................................................................................................................................................... 76
Diagnose ............................................................................................................................................................... 77
Behandeling .......................................................................................................................................................... 78
Take home messages ............................................................................................................................................. 79
Casussen .............................................................................................................................................................. 79
Doel ...................................................................................................................................................................... 80
2
,→ examen in nederlands! MCQ
IMMUUN PATHOLOGISCHE REACTIES
HET IMMUUNSYSTEEM
FUNCTIE
- Verdediging
o >< ziekteverwekkers, schadelijke stoffen, tumoren, noxen
- Discriminatie tussen:
o "eigen – NIET-eigen" (TOLERANTIE)
o Gevaarlijk (gevaarsignalen) – niet gevaarlijk
▪ Niet omdat iets vreemd is dat het immuunsysteem moet reageren: bv melk, vlees …
Aangeboren immuunrespons – adaptieve immuunrespons (lymfocyten)
o Humoraal – cellulaire component
Goed gecontroleerd (om overmatige activering te voorkomen)
Allegiën zijn ‘ziektes’ door malfunctie van het immuunsysteem
IMMUUNPATHOLOGISCHE REACTIES
!!!! Allergisch Ortho-ergisch Auto-immuun
Immuunrespons Abnormaal Normaal Abnormaal
Antigeen Niet-eigen (allergeen) Niet eigen Eigen (auto-antigeen)
Voorbeeld Pollen, HDM, eten, drugs, Transplantatie afstoting RA, SLE, DM, graves …
…
HYPERSENITIVITEIT ≠ ALLERGIE !!!
- Hypersensitvitiet: bv voor medicatie → geen reactie agv activatie van specifieke B en T cellen
o Aangeboren immuunsysteem kan wel betrokken zijn
- Allergie omvat activering van het adaptieve immuunsysteem (met activering van specifieke T- en B-
cellen).
- Andere mechanismen:
o Effector cel activatie via andere receptoren
o Interferentie met enzymen: COX, ACEi
Allergische reactie : Gell & Coombs classification
B cell (humoraal, antilichaam) T cel (cellulair, geen antilichaam)
Timing Direct (<1h) – semi-laat (1-6h) Laat (>6h – maanden)
Wat? Type I: IgE- gemedieerd Type IV: vertraagde type
→ late fase reacties, vertraagde onset hypersensitiviteit
type 1 reacties (EIFA, α-gal)
Timing DHRs (= drug - Uticaria, angiooedeem Tijd tot verschijnen van huidreactie:
hypersensitivity reactions) - Respiratoir - AGEP: 24-72
- Gastro-intestinaal - MPE: 7-11 dagen
- Cardio-vasculair - SJS/TEN (bleinen): 10-25 dagen
- Anaphylactisch → het is niet - DRESS: 10-50 dagen
omdat de patient AGEP: acute generalized
anafylatische shock heeft dat exanthematous pustulosis
je naar een IgE gemedieerde SJS: Steven Johnson syndrome
immuunreactie moet zoeken! TEN: toxic epidermal necrolysis
3
, DRESS: drug reaction with eosinophilia
and systemic symptoms
Kliniek en diagnose - Mastcellen/ basofielen: - T cellen en andere
mastcellen zijn → afhankelijk van subtype welke
weefselresidenten (zitten soort t-cellen
daar), basofielen zijn - IgE-testen: nutteloos
circulerend - Vertraagde huidtesten: klever en
- Allergien waarbij neus, ogen IDT
en huid meestal zijn - TAT
betrokken
- Kan IgE gemedieerd zijn (veel
verschillende mechanismen
die moeilijk zijn)
- IgE-testen (als beschikbaar)
- Directe huidtesten: SPT en
IDT, geen klever
- BAT, pMAT
Ook - Type II: cytofiele antilichamen
(IgG, IgM)
- Type III: circulerende
immuuncomplexen
!!!:
➔ Type 2 effector: opsonisatie
4
Immuun pathologische reacties ........................................................................................................................... 3
het immuunsysteem ................................................................................................................................................ 3
Immuunpathologische reacties ................................................................................................................................ 3
Atopie.................................................................................................................................................................... 11
Quality of life .......................................................................................................................................................... 13
Leerdoelen ............................................................................................................................................................ 13
Diagnose allergie ............................................................................................................................................... 14
voorgeschiedenis ................................................................................................................................................... 14
Kliniek ................................................................................................................................................................... 14
sIgE ....................................................................................................................................................................... 15
Component resolved allergy diagnosis (CRD) .......................................................................................................... 18
Huidtest ................................................................................................................................................................ 20
Provocatietesten .................................................................................................................................................... 20
Nutteloze testen .................................................................................................................................................... 21
Take home message ............................................................................................................................................... 21
Doel ...................................................................................................................................................................... 21
Inhalatie allergie ................................................................................................................................................ 22
Introductie ............................................................................................................................................................. 22
Mijten .................................................................................................................................................................... 26
Dieren ................................................................................................................................................................... 28
Fungi ..................................................................................................................................................................... 29
Pollen .................................................................................................................................................................... 30
Vragen ................................................................................................................................................................... 32
IgE -gemedieerde voedingsallergie ..................................................................................................................... 34
Classificatie van ongewone voedingsreacties .......................................................................................................... 34
Diagnose voedingsallergie ...................................................................................................................................... 36
Behandeling voedingsallergie ................................................................................................................................. 38
Welke voeding? ...................................................................................................................................................... 39
Kinderen ................................................................................................................................................................ 43
Take home messages ............................................................................................................................................. 51
Doel ...................................................................................................................................................................... 51
Medicatie hypersensitiviteit ............................................................................................................................... 52
bijwerkingen medicatie ........................................................................................................................................... 52
Grote databases: mogelijkheden en valkuilen .......................................................................................................... 52
Diagnose: het venijn zit in de details ........................................................................................................................ 53
Is stoppen met het medicijn altijd de beste optie? .................................................................................................... 54
Een nadere blik op specifieke klassen van geneesmiddelen ...................................................................................... 55
1
,Urticaria – angio-oedeem.................................................................................................................................... 57
Urticaria-angio-oedeem: definitie ............................................................................................................................ 57
Acuut versus chronisch .......................................................................................................................................... 58
Urticaria bij meerstammige aandoeningen ............................................................................................................... 59
Urticaria en/of angio-oedeem, histamine, bradykin, IL-1: hoe aanpakken? ................................................................. 59
chronic spontaneous urticria (CSU) ......................................................................................................................... 63
Conclusies ............................................................................................................................................................ 66
Mastocytose en MCAS ........................................................................................................................................ 67
Huidlaesies ........................................................................................................................................................... 67
Mastcell activation syndrome (MCAS) ..................................................................................................................... 70
Hymenoptera – gif allergie .................................................................................................................................. 74
inleiding................................................................................................................................................................. 74
Hymenoptera species ............................................................................................................................................ 74
Symptomen ........................................................................................................................................................... 76
Diagnose ............................................................................................................................................................... 77
Behandeling .......................................................................................................................................................... 78
Take home messages ............................................................................................................................................. 79
Casussen .............................................................................................................................................................. 79
Doel ...................................................................................................................................................................... 80
2
,→ examen in nederlands! MCQ
IMMUUN PATHOLOGISCHE REACTIES
HET IMMUUNSYSTEEM
FUNCTIE
- Verdediging
o >< ziekteverwekkers, schadelijke stoffen, tumoren, noxen
- Discriminatie tussen:
o "eigen – NIET-eigen" (TOLERANTIE)
o Gevaarlijk (gevaarsignalen) – niet gevaarlijk
▪ Niet omdat iets vreemd is dat het immuunsysteem moet reageren: bv melk, vlees …
Aangeboren immuunrespons – adaptieve immuunrespons (lymfocyten)
o Humoraal – cellulaire component
Goed gecontroleerd (om overmatige activering te voorkomen)
Allegiën zijn ‘ziektes’ door malfunctie van het immuunsysteem
IMMUUNPATHOLOGISCHE REACTIES
!!!! Allergisch Ortho-ergisch Auto-immuun
Immuunrespons Abnormaal Normaal Abnormaal
Antigeen Niet-eigen (allergeen) Niet eigen Eigen (auto-antigeen)
Voorbeeld Pollen, HDM, eten, drugs, Transplantatie afstoting RA, SLE, DM, graves …
…
HYPERSENITIVITEIT ≠ ALLERGIE !!!
- Hypersensitvitiet: bv voor medicatie → geen reactie agv activatie van specifieke B en T cellen
o Aangeboren immuunsysteem kan wel betrokken zijn
- Allergie omvat activering van het adaptieve immuunsysteem (met activering van specifieke T- en B-
cellen).
- Andere mechanismen:
o Effector cel activatie via andere receptoren
o Interferentie met enzymen: COX, ACEi
Allergische reactie : Gell & Coombs classification
B cell (humoraal, antilichaam) T cel (cellulair, geen antilichaam)
Timing Direct (<1h) – semi-laat (1-6h) Laat (>6h – maanden)
Wat? Type I: IgE- gemedieerd Type IV: vertraagde type
→ late fase reacties, vertraagde onset hypersensitiviteit
type 1 reacties (EIFA, α-gal)
Timing DHRs (= drug - Uticaria, angiooedeem Tijd tot verschijnen van huidreactie:
hypersensitivity reactions) - Respiratoir - AGEP: 24-72
- Gastro-intestinaal - MPE: 7-11 dagen
- Cardio-vasculair - SJS/TEN (bleinen): 10-25 dagen
- Anaphylactisch → het is niet - DRESS: 10-50 dagen
omdat de patient AGEP: acute generalized
anafylatische shock heeft dat exanthematous pustulosis
je naar een IgE gemedieerde SJS: Steven Johnson syndrome
immuunreactie moet zoeken! TEN: toxic epidermal necrolysis
3
, DRESS: drug reaction with eosinophilia
and systemic symptoms
Kliniek en diagnose - Mastcellen/ basofielen: - T cellen en andere
mastcellen zijn → afhankelijk van subtype welke
weefselresidenten (zitten soort t-cellen
daar), basofielen zijn - IgE-testen: nutteloos
circulerend - Vertraagde huidtesten: klever en
- Allergien waarbij neus, ogen IDT
en huid meestal zijn - TAT
betrokken
- Kan IgE gemedieerd zijn (veel
verschillende mechanismen
die moeilijk zijn)
- IgE-testen (als beschikbaar)
- Directe huidtesten: SPT en
IDT, geen klever
- BAT, pMAT
Ook - Type II: cytofiele antilichamen
(IgG, IgM)
- Type III: circulerende
immuuncomplexen
!!!:
➔ Type 2 effector: opsonisatie
4
