Inhoud
Hoofdstuk 1 Zonder logistiek kan niemand werken...............................................................................3
1.1 Logistiek als succesfactor..............................................................................................................3
1.2 Logistieke deeltrajecten................................................................................................................3
1.3 Logistiek in een productiebedrijf..................................................................................................5
1.4 Logistiek in een distributiebedrijf.................................................................................................5
1.5 Logistiek in dienstverlening..........................................................................................................6
1.6 Geschiedenis van de logistiek.......................................................................................................6
H2 Logistiek raamwerk...........................................................................................................................8
2.1 Logistiek concept..........................................................................................................................8
2.2 Logistieke grondvorm...................................................................................................................9
2.3 Logistieke besturing en informatie.............................................................................................11
2.4 Logistieke organisatie.................................................................................................................11
Hoofdstuk 3 Voorraadbeheer...............................................................................................................13
3.1 Soorten voorraad........................................................................................................................13
3.2 Kosten betreffende voorraden...................................................................................................15
3.3 Formule van Camp......................................................................................................................16
3.4 Bestelmethoden.........................................................................................................................17
3.5 Vraagvoorspelling.......................................................................................................................18
3.6 Stochastische modellen..............................................................................................................19
H4 Inkooplogistiek................................................................................................................................21
4.1 Van inkoop naar inkooplogistiek.................................................................................................21
4.3 Ondernemingsresultaat..............................................................................................................23
4.4 Strategisch inkoopmanagement.................................................................................................23
4.5 Operationeel management.........................................................................................................26
4.6 Leveranciersbeoordeling............................................................................................................26
Hoofstuk 5 Productielogistiek...............................................................................................................28
5.1 Productieterminologie................................................................................................................28
5.2 Productstructuren......................................................................................................................29
5.3 Productiegrondvormen...............................................................................................................30
5.4 Material requirements planning (MRP-1)...................................................................................32
5.5 Manufacturing resource planning (MRP-2).................................................................................33
5.6 Just in time (JIT) en kanban.........................................................................................................33
Hoofdstuk 6 Distributielogistiek...........................................................................................................35
6.1 Voorraadbeheersing in de keten................................................................................................35
, 6.2 Distribution Requirements Planning (DRP-1)..............................................................................35
6.4 Distributie en transport..............................................................................................................36
6.5 Uitbesteden distributielogistiek..................................................................................................38
6.6 Transportmanagementsystemen................................................................................................39
Hoofdstuk 8 Marktvraag in relatie tot logistiek....................................................................................42
8.6 Pareto analyse............................................................................................................................42
Hoofdstuk 9 Logistiek en e-commerce.................................................................................................42
9.1 E-business en e-commerce.........................................................................................................42
9.2 E-procurement............................................................................................................................44
9.3 Deelsystemen van e-logistics......................................................................................................45
9.4 E-warehousing............................................................................................................................45
9.5 E-transportation en stadsdistributie...........................................................................................46
9.6 E-returns.....................................................................................................................................48
Hoofdstuk 11 Materials Handling.........................................................................................................49
11.1 Logistiek binnen het magazijn..................................................................................................49
11.2 Nieuwe technologie..................................................................................................................49
11.3 Systematische lay-outplanning (SLP) en handlinganalyse (SHA)...............................................51
11.4 Opslag en orderverzamelmethoden.........................................................................................53
11.6 Warehousemanagementsystemen...........................................................................................58
Hoofdstuk 12 Lean, agile en meer........................................................................................................61
12.1 Kwaliteit in Nederland..............................................................................................................61
12.2 Stapsgewijs verbeteren met Kaizen..........................................................................................62
12.3 Verspillingen voorkomen met Lean en Agile............................................................................64
12.4 Variatie beperken met Six Sigma..............................................................................................65
12.5 Bottlenecks opheffen met theory of constraints......................................................................67
12.6 Keuze van een verbetermethode.............................................................................................68
Hoofdstuk 13 Informatietechnologie en logistiek.................................................................................69
13.1 Ontwikkeling in logistiek en ICT................................................................................................69
13.6 Barcode, RFID en meer auto-ID................................................................................................72
Literatuurlijst........................................................................................................................................74
,Hoofdstuk 1 Zonder logistiek kan niemand werken
1.1 Logistiek als succesfactor
Logistiek is de kunst van het slim organiseren:
- Door logistieke denkkracht brengen we onze dagelijkse behoeften binnen handbereik en
houden we ze betaalbaar
- Doordachte logistiek houd ons bedrijfsleven competitief en topfit
- Logistiek draagt bij aan t oplossen van maatschappelijke vraagstukken en daarmee een
betere levenskwaliteit
1.2 Logistieke deeltrajecten
Logistiek volgens woordenboek = alle voorbereidingen en handelingen die nodig zijn om de troepen
op de meest doeltreffende wijze van goederen en voorraden te voorzien en onder de gunstigste
omstandigheden te doen strijden.
Militaire logistiek à effectiviteit/doeltreffendheid voorop (geen zorgen om kosten en besparen)
Bedrijfsleven à efficiency, zo goedkoop mogelijk produceren
Logistiek = omvat de organisatie, de planning, de besturing en de uitvoering van de goederenstroom
vanaf de ontwikkeling en inkoop, via de productie en distributie naar de eindafnemer, inclusief de
retourstromen. Het doel is om tegen lage kosten en kapitaalgebruik te voldoen aan de behoeften van
de markt, teneinde een langdurige relatie met de klant op te bouwen.
Toevoeging van retourstroom laat zien dat de klant centraal staat.
Fysieke stroom = varieert van tastbare goederen tot patiënten en aanvragen voor verzekeringen
Subsystemen = onderdelen van een systeem die op zichzelf kunnen worden geanalyseerd, zonder t
overzicht op t totale systeem te verliezen.
Vroeger werd de totale goederenstroom tussen oer producenten en consumenten verdeeld onder
twee deeltrajecten: materiaal management en physical distribution management
Material management (productielogistiek) = omvat t geheel van activiteiten dat wordt ontplooid om
de grondstoffen- en halffabricatenstromen en de daarmee gepaard gaande gegevensstromen zo
efficiënt mogelijk naar en door het productieproces te voeren, alsmede de werkzaamheden die
worden verricht om een zo efficiënt mogelijke benutting van t productieapparaat te bewerkstelligen.
Physical distribution management = houdt zich bezig met de goederenstromen en de ermee
verbonden gegevensstromen die beginnen aan t einde van t productieproces en eindigen bij de
consument.
Business logistics (bedrijfslogistiek, logistiek management, integrale goederenstroombesturing) = de
verzamelnaam voor alle activiteiten die worden uitgevoerd om de ingaande en uitgaande
goederenstromen te beheersen.
, 1.2.2 Material management/productielogistiek
Material management bestaat uit:
1. Inkoop, aanvoerlogistiek, verwerving
2. Voorraadbeheer grondstoffen, hulpmaterialen en halffabricaten
3. Productieplanning en de besturing en uitvoering van die plannen
4. Materials handling (heeft betrekking op de opslag en t interne transport van producten)
T material managementsysteem wordt gekenmerkt door t vinden van een balans tussen de
vier subsystemen
Logistieke kosten uitdrukken als % van de productiewaarde of verkoopwaarde
Opbouw van de material management kosten van veel naar weinig:
- Investeringen in voorraden
- Materials handling
- Productieplanning en besturing
- Overige
- Inkoop
Productiewaarde = de waarde van t ingekochte materiaal vermeerderd met de door t
productiebedrijf toegevoegde waarde.
Verkoopwaarde = de productiewaarde vermeerderd met de toegevoegde waarde en winstmarge.
1.2.3 Fysieke distributie/distributielogistiek
Vervult taak in samenwerking met andere functies zoals productie en verkoop.
Drie subsystemen:
1. Het voorraadbeheer gereed product (EOQ, optimaal bestelmoment, keuze bestelsysteem,
vraagvoorspelling)
2. De problematiek rond en binnen magazijnen en distributiecentra (optimale plaats, functie
distributiekanaal, layout, intern transport, orderverzamelsystemen)
3. Het transport (keuze, eigen of beroeps, routeplanning)
Manier om belang fysieke distributie aan te tonen à kijken naar aandeel van de fysieke distributie in
de verkoopprijs aan de eindafnemer van een product
Opbouw van de fysieke distributiekosten van veel naar weinig:
- Magazijnen, verpakkingen, handling
- Extern transport
- Voorraadkosten
- Overig (o.a. administratie)
Voorraadkosten = rentekosten die verbonden zijn aan t vermogen dat is vastgelegd in de aanwezige
goederenvoorraden
Kosten magazijn en materials handling = kosten verbonden aan stellingruimte en het opslaan en uit
de opslag halen van goederen.
1.2.4 Inkoop en circulaire logistiek
Material management onderscheiden in aanvoerlogistiek en productielogistiek
Hoofdstuk 1 Zonder logistiek kan niemand werken...............................................................................3
1.1 Logistiek als succesfactor..............................................................................................................3
1.2 Logistieke deeltrajecten................................................................................................................3
1.3 Logistiek in een productiebedrijf..................................................................................................5
1.4 Logistiek in een distributiebedrijf.................................................................................................5
1.5 Logistiek in dienstverlening..........................................................................................................6
1.6 Geschiedenis van de logistiek.......................................................................................................6
H2 Logistiek raamwerk...........................................................................................................................8
2.1 Logistiek concept..........................................................................................................................8
2.2 Logistieke grondvorm...................................................................................................................9
2.3 Logistieke besturing en informatie.............................................................................................11
2.4 Logistieke organisatie.................................................................................................................11
Hoofdstuk 3 Voorraadbeheer...............................................................................................................13
3.1 Soorten voorraad........................................................................................................................13
3.2 Kosten betreffende voorraden...................................................................................................15
3.3 Formule van Camp......................................................................................................................16
3.4 Bestelmethoden.........................................................................................................................17
3.5 Vraagvoorspelling.......................................................................................................................18
3.6 Stochastische modellen..............................................................................................................19
H4 Inkooplogistiek................................................................................................................................21
4.1 Van inkoop naar inkooplogistiek.................................................................................................21
4.3 Ondernemingsresultaat..............................................................................................................23
4.4 Strategisch inkoopmanagement.................................................................................................23
4.5 Operationeel management.........................................................................................................26
4.6 Leveranciersbeoordeling............................................................................................................26
Hoofstuk 5 Productielogistiek...............................................................................................................28
5.1 Productieterminologie................................................................................................................28
5.2 Productstructuren......................................................................................................................29
5.3 Productiegrondvormen...............................................................................................................30
5.4 Material requirements planning (MRP-1)...................................................................................32
5.5 Manufacturing resource planning (MRP-2).................................................................................33
5.6 Just in time (JIT) en kanban.........................................................................................................33
Hoofdstuk 6 Distributielogistiek...........................................................................................................35
6.1 Voorraadbeheersing in de keten................................................................................................35
, 6.2 Distribution Requirements Planning (DRP-1)..............................................................................35
6.4 Distributie en transport..............................................................................................................36
6.5 Uitbesteden distributielogistiek..................................................................................................38
6.6 Transportmanagementsystemen................................................................................................39
Hoofdstuk 8 Marktvraag in relatie tot logistiek....................................................................................42
8.6 Pareto analyse............................................................................................................................42
Hoofdstuk 9 Logistiek en e-commerce.................................................................................................42
9.1 E-business en e-commerce.........................................................................................................42
9.2 E-procurement............................................................................................................................44
9.3 Deelsystemen van e-logistics......................................................................................................45
9.4 E-warehousing............................................................................................................................45
9.5 E-transportation en stadsdistributie...........................................................................................46
9.6 E-returns.....................................................................................................................................48
Hoofdstuk 11 Materials Handling.........................................................................................................49
11.1 Logistiek binnen het magazijn..................................................................................................49
11.2 Nieuwe technologie..................................................................................................................49
11.3 Systematische lay-outplanning (SLP) en handlinganalyse (SHA)...............................................51
11.4 Opslag en orderverzamelmethoden.........................................................................................53
11.6 Warehousemanagementsystemen...........................................................................................58
Hoofdstuk 12 Lean, agile en meer........................................................................................................61
12.1 Kwaliteit in Nederland..............................................................................................................61
12.2 Stapsgewijs verbeteren met Kaizen..........................................................................................62
12.3 Verspillingen voorkomen met Lean en Agile............................................................................64
12.4 Variatie beperken met Six Sigma..............................................................................................65
12.5 Bottlenecks opheffen met theory of constraints......................................................................67
12.6 Keuze van een verbetermethode.............................................................................................68
Hoofdstuk 13 Informatietechnologie en logistiek.................................................................................69
13.1 Ontwikkeling in logistiek en ICT................................................................................................69
13.6 Barcode, RFID en meer auto-ID................................................................................................72
Literatuurlijst........................................................................................................................................74
,Hoofdstuk 1 Zonder logistiek kan niemand werken
1.1 Logistiek als succesfactor
Logistiek is de kunst van het slim organiseren:
- Door logistieke denkkracht brengen we onze dagelijkse behoeften binnen handbereik en
houden we ze betaalbaar
- Doordachte logistiek houd ons bedrijfsleven competitief en topfit
- Logistiek draagt bij aan t oplossen van maatschappelijke vraagstukken en daarmee een
betere levenskwaliteit
1.2 Logistieke deeltrajecten
Logistiek volgens woordenboek = alle voorbereidingen en handelingen die nodig zijn om de troepen
op de meest doeltreffende wijze van goederen en voorraden te voorzien en onder de gunstigste
omstandigheden te doen strijden.
Militaire logistiek à effectiviteit/doeltreffendheid voorop (geen zorgen om kosten en besparen)
Bedrijfsleven à efficiency, zo goedkoop mogelijk produceren
Logistiek = omvat de organisatie, de planning, de besturing en de uitvoering van de goederenstroom
vanaf de ontwikkeling en inkoop, via de productie en distributie naar de eindafnemer, inclusief de
retourstromen. Het doel is om tegen lage kosten en kapitaalgebruik te voldoen aan de behoeften van
de markt, teneinde een langdurige relatie met de klant op te bouwen.
Toevoeging van retourstroom laat zien dat de klant centraal staat.
Fysieke stroom = varieert van tastbare goederen tot patiënten en aanvragen voor verzekeringen
Subsystemen = onderdelen van een systeem die op zichzelf kunnen worden geanalyseerd, zonder t
overzicht op t totale systeem te verliezen.
Vroeger werd de totale goederenstroom tussen oer producenten en consumenten verdeeld onder
twee deeltrajecten: materiaal management en physical distribution management
Material management (productielogistiek) = omvat t geheel van activiteiten dat wordt ontplooid om
de grondstoffen- en halffabricatenstromen en de daarmee gepaard gaande gegevensstromen zo
efficiënt mogelijk naar en door het productieproces te voeren, alsmede de werkzaamheden die
worden verricht om een zo efficiënt mogelijke benutting van t productieapparaat te bewerkstelligen.
Physical distribution management = houdt zich bezig met de goederenstromen en de ermee
verbonden gegevensstromen die beginnen aan t einde van t productieproces en eindigen bij de
consument.
Business logistics (bedrijfslogistiek, logistiek management, integrale goederenstroombesturing) = de
verzamelnaam voor alle activiteiten die worden uitgevoerd om de ingaande en uitgaande
goederenstromen te beheersen.
, 1.2.2 Material management/productielogistiek
Material management bestaat uit:
1. Inkoop, aanvoerlogistiek, verwerving
2. Voorraadbeheer grondstoffen, hulpmaterialen en halffabricaten
3. Productieplanning en de besturing en uitvoering van die plannen
4. Materials handling (heeft betrekking op de opslag en t interne transport van producten)
T material managementsysteem wordt gekenmerkt door t vinden van een balans tussen de
vier subsystemen
Logistieke kosten uitdrukken als % van de productiewaarde of verkoopwaarde
Opbouw van de material management kosten van veel naar weinig:
- Investeringen in voorraden
- Materials handling
- Productieplanning en besturing
- Overige
- Inkoop
Productiewaarde = de waarde van t ingekochte materiaal vermeerderd met de door t
productiebedrijf toegevoegde waarde.
Verkoopwaarde = de productiewaarde vermeerderd met de toegevoegde waarde en winstmarge.
1.2.3 Fysieke distributie/distributielogistiek
Vervult taak in samenwerking met andere functies zoals productie en verkoop.
Drie subsystemen:
1. Het voorraadbeheer gereed product (EOQ, optimaal bestelmoment, keuze bestelsysteem,
vraagvoorspelling)
2. De problematiek rond en binnen magazijnen en distributiecentra (optimale plaats, functie
distributiekanaal, layout, intern transport, orderverzamelsystemen)
3. Het transport (keuze, eigen of beroeps, routeplanning)
Manier om belang fysieke distributie aan te tonen à kijken naar aandeel van de fysieke distributie in
de verkoopprijs aan de eindafnemer van een product
Opbouw van de fysieke distributiekosten van veel naar weinig:
- Magazijnen, verpakkingen, handling
- Extern transport
- Voorraadkosten
- Overig (o.a. administratie)
Voorraadkosten = rentekosten die verbonden zijn aan t vermogen dat is vastgelegd in de aanwezige
goederenvoorraden
Kosten magazijn en materials handling = kosten verbonden aan stellingruimte en het opslaan en uit
de opslag halen van goederen.
1.2.4 Inkoop en circulaire logistiek
Material management onderscheiden in aanvoerlogistiek en productielogistiek
