WOORDENLIJST DIDACTIEK NEDERLANDS
TAALONTWIKKELEND LESGEVEN
Talige grondhouding Een manier van om te gaan met taal
(principe 1) die toont dat je plezier beleeft, het wil
ontdekken,… dat je taal als een aspect
ziet dat je kan verrijken. Met taal
willen bezig zijn om woordenschat uit
te bereiden, gevoelens te uiten,
leerinhouden te verwerven, …
Basis van taalkrachtig onderwijs
Contextrijk Een onderwijsvorm die verbindingen
(principe 2) maakt met interesses en de leefwereld
van de lln en met hun eerder gedane
kennis en ervaringen. Context geeft
betekenis aan het leren en werkt
motiverend.
Functioneel Het leren van een taal is functioneel
(principe 3) als het hand in hand gaat met
betekenisvolle doelen bereiken.
Interactief Leerlingen die veel van elkaar kunnen
(principe 4) leren, kwalitetisvolle input en
feedback van de leraar krijgen en de
kans hebben om actief te leren.
Ondersteuning Een krachtige ondersteuning is een
(principe 5) combinatie van feedback, feed-up,
feedforward en differentiërende
keuzes die je maakt om te zorgen dat
lln de kloof overbrugge tussen wat ze
wel al kennen/kunnen en wat nog niet.
Dit kan zowel individueel als
klassikaal.
Impliciet leren Lln krijgegn functionele en actieve
(principe 6) opdracht waardoor ze onbewust een
nieuwe taal oppikken.
Expliciet leren Bewust stilstaan bij vormelijke en
(principe 6) theoretische aspecten van taal, zoals
de woordenschat, spelling,
taalbeschouwing, leesstrategieën, …
Reflectie Goed onderwijs moet een goede
(principe 7) afwisseling bevatten van nieuwe
zaken leren en nadenken over wat er
geleerd wordt.
Talig repertoire De verzameling taal per leerling
(welke woordenschat ze kennen,
welke taal ze thuis spreken,…)
Dit omarm je als lkr, en mag je niet als
een apart gegeven zien.
Het is als het ware je
"gereedschapskist" van talen en
manieren van spreken die je kunt
inzetten afhankelijk van je
, gesprekspartner, de context en het
doel van de communicatie.
Taalleervermogen Het vermogen van een persoon om
een taal te leren. Het verwijst naar
de aangeboren en ontwikkelbare
capaciteit om taal te verwerven, te
begrijpen en te gebruiken. Dit
vermogen speelt een belangrijke rol
bij het leren van je moedertaal én bij
het leren van vreemde talen.
Schooltaal Heel specifieke woorden die je
gebruikt op school. Bv: in hoger
onderwijs: syllabus, …
Of bv in lagere school: wero, …
Taaltaken Opdrachten of activiteiten waarbij taal
actief wordt gebruikt om een bepaald
doel te bereiken. Ze worden vaak
ingezet om lln taal functioneel en in
context te laten gebruiken. Taal als
communicatiemiddel.
Taalstimulerend reageren Door middel van je eigen reacties als
leerkracht kun je er voor zorgen dat
een gesprek tussen lln verrijkt en
verbreedt. Dit doe je door prikkelende
vragen te stellen die het denken
stimuleren of door rijkere verwoording
voor te stellen.
Homogene groepen Groepen waarbij de lln hetzelfde
niveau hebben, dezelfde interesses,
thuistaal, …
Heterogene groepen Groepen waarbij de lln variatie en
andere niveau’s hebben op vlak van
interesses, voorkennis, leefwereld, …
Kwaliteitsvolle feedback Een combinatie van feedback
(=beschrijving van de stand van
zaken), feed-up (=beschrijving van de
gewenste leeruitkomst), en
feedforward (=beschrijving van de
stap die nodig is om de gewenste
leeruitkomsten te behalen)
Scaffolding De juiste hoeveelheid ondersteuning
bieden om lln een trapje hoger te
brengen. Het is gerichte
ondersteuning waardoor lln tot een
goed resultaat komen.
Modeling De leerkracht vertelt heel duidelijk wat
van de lln verwacht wordt. De lkr doet
het echt voor alsof de lln het zelf doet.
Incidenteel leren Bepaalde woorden, constructies, …
worden bij toeval in de klas gebruikt.
Je bedacht als lkr dus niet op voorhand
om deze in de kijker te zetten. Bv:
wanneer lln vragen stellen over een
bepaald onderwerp, wanneer je kan
TAALONTWIKKELEND LESGEVEN
Talige grondhouding Een manier van om te gaan met taal
(principe 1) die toont dat je plezier beleeft, het wil
ontdekken,… dat je taal als een aspect
ziet dat je kan verrijken. Met taal
willen bezig zijn om woordenschat uit
te bereiden, gevoelens te uiten,
leerinhouden te verwerven, …
Basis van taalkrachtig onderwijs
Contextrijk Een onderwijsvorm die verbindingen
(principe 2) maakt met interesses en de leefwereld
van de lln en met hun eerder gedane
kennis en ervaringen. Context geeft
betekenis aan het leren en werkt
motiverend.
Functioneel Het leren van een taal is functioneel
(principe 3) als het hand in hand gaat met
betekenisvolle doelen bereiken.
Interactief Leerlingen die veel van elkaar kunnen
(principe 4) leren, kwalitetisvolle input en
feedback van de leraar krijgen en de
kans hebben om actief te leren.
Ondersteuning Een krachtige ondersteuning is een
(principe 5) combinatie van feedback, feed-up,
feedforward en differentiërende
keuzes die je maakt om te zorgen dat
lln de kloof overbrugge tussen wat ze
wel al kennen/kunnen en wat nog niet.
Dit kan zowel individueel als
klassikaal.
Impliciet leren Lln krijgegn functionele en actieve
(principe 6) opdracht waardoor ze onbewust een
nieuwe taal oppikken.
Expliciet leren Bewust stilstaan bij vormelijke en
(principe 6) theoretische aspecten van taal, zoals
de woordenschat, spelling,
taalbeschouwing, leesstrategieën, …
Reflectie Goed onderwijs moet een goede
(principe 7) afwisseling bevatten van nieuwe
zaken leren en nadenken over wat er
geleerd wordt.
Talig repertoire De verzameling taal per leerling
(welke woordenschat ze kennen,
welke taal ze thuis spreken,…)
Dit omarm je als lkr, en mag je niet als
een apart gegeven zien.
Het is als het ware je
"gereedschapskist" van talen en
manieren van spreken die je kunt
inzetten afhankelijk van je
, gesprekspartner, de context en het
doel van de communicatie.
Taalleervermogen Het vermogen van een persoon om
een taal te leren. Het verwijst naar
de aangeboren en ontwikkelbare
capaciteit om taal te verwerven, te
begrijpen en te gebruiken. Dit
vermogen speelt een belangrijke rol
bij het leren van je moedertaal én bij
het leren van vreemde talen.
Schooltaal Heel specifieke woorden die je
gebruikt op school. Bv: in hoger
onderwijs: syllabus, …
Of bv in lagere school: wero, …
Taaltaken Opdrachten of activiteiten waarbij taal
actief wordt gebruikt om een bepaald
doel te bereiken. Ze worden vaak
ingezet om lln taal functioneel en in
context te laten gebruiken. Taal als
communicatiemiddel.
Taalstimulerend reageren Door middel van je eigen reacties als
leerkracht kun je er voor zorgen dat
een gesprek tussen lln verrijkt en
verbreedt. Dit doe je door prikkelende
vragen te stellen die het denken
stimuleren of door rijkere verwoording
voor te stellen.
Homogene groepen Groepen waarbij de lln hetzelfde
niveau hebben, dezelfde interesses,
thuistaal, …
Heterogene groepen Groepen waarbij de lln variatie en
andere niveau’s hebben op vlak van
interesses, voorkennis, leefwereld, …
Kwaliteitsvolle feedback Een combinatie van feedback
(=beschrijving van de stand van
zaken), feed-up (=beschrijving van de
gewenste leeruitkomst), en
feedforward (=beschrijving van de
stap die nodig is om de gewenste
leeruitkomsten te behalen)
Scaffolding De juiste hoeveelheid ondersteuning
bieden om lln een trapje hoger te
brengen. Het is gerichte
ondersteuning waardoor lln tot een
goed resultaat komen.
Modeling De leerkracht vertelt heel duidelijk wat
van de lln verwacht wordt. De lkr doet
het echt voor alsof de lln het zelf doet.
Incidenteel leren Bepaalde woorden, constructies, …
worden bij toeval in de klas gebruikt.
Je bedacht als lkr dus niet op voorhand
om deze in de kijker te zetten. Bv:
wanneer lln vragen stellen over een
bepaald onderwerp, wanneer je kan
