Somatisch symptoom stoornis en verwante stoornissen
& psychiatrisch comorbiditeit bij lichamelijke
aandoeningen
1. Algemene info
1.1. Somatische versus mentale klachten
1. Lichamelijke klachten voelen en ook lichamelijke pathologie vastgesteld:
Medische diagnose
2. Lichamelijke klachten, maar geen lichamelijke pathologie vastgesteld:
Somatisatie
3. Mentale klachten en ook een lichamelijke pathologie vastgesteld:
Comorbiditeit
4. Mentale klachten, maar geen lichamelijke pathologie vastgesteld:
Psychiatrische diagnose
1.2. Lichamelijke versus geen lichamelijke oorzaak
- Wat bij lichamelijke klachten zonder lichamelijke pathologie?
Oplossingen:
o Lichamelijke klachten ten gevolge van ‘verborgen’ psychopathologie: somatisch-
symptoomstoonrnis of verwante stoornis.
o Assumptie van lichalijke pathologie: functionele stoornis.
DMS 5:
o Geen nadruk meer op afwezigheid van lichamelijke oorzaak.
o Nadruk op abnormale gevoelen, cognities en gedragingen als reactie op
lichamelijke klachten.
, 1.3. Lichamelijke klachten
- 80% van de bevolking heeft 1 onverklaarbare somatische klacht/week.
- Meestal verdwijnt dit spontaan en hebben ze er geen last van.
- Minderheid: klachten blijven bestaan, piekeren en zorgen maken, zoeken naar
geruststelling (medisch onderzoek), vermijden van activiteiten die klachten doen
toenemen (vb sport).
2. Somatisch-symptoomstoornis en verwante stoornissen
2.1. Somatisch-symptoomstoornis
- Eén of meer lichamelijke klachten waar de betrokkene onder lijdt, of die dagelijks leven
in significante mate verstoren
- Excessieve gedachten, gevoelens of gedragingen samenhangend met lichamelijke
klachten of hiermee gepaard gaande zorgenh over de gezondheid, die tot uiting komen
in minstens één van de volgende kenmerken.
Disproportionele en persisterende gedachten over de ernst van de klachten.
Persisterende hoge mate van ongerustheid over de gezondheid of de klachten.
Excessief veel tijd en energie bestedeb aan de klachten of zorgen over de
gezondheid.
- Niet elke afzonderlijke klacht hoeft steeds aanwezig te zijn, maar het hebben van
klachten is wel persisterend.
- Cognities:
Aandacht op lichamelijke klachten.
Attributie van normale lichamelijke gewaarwordingen aan lichamelijke ziekte.
Angst dat fysieke activiteit het lichaam schaadt.
- Gedragingen:
Body checken op abnormaliteiten.
Herhaaldelijk medische hulp en geruststelling zoeken.
Vermijden van fysieke activiteit.
- Differentiaaldiagnose:
Medische aandoening
Paniekstoornis
GAD = generalized anxiety disorder
Depressieve stoornis n Ziekteangststoornis
Conversie stoornis
& psychiatrisch comorbiditeit bij lichamelijke
aandoeningen
1. Algemene info
1.1. Somatische versus mentale klachten
1. Lichamelijke klachten voelen en ook lichamelijke pathologie vastgesteld:
Medische diagnose
2. Lichamelijke klachten, maar geen lichamelijke pathologie vastgesteld:
Somatisatie
3. Mentale klachten en ook een lichamelijke pathologie vastgesteld:
Comorbiditeit
4. Mentale klachten, maar geen lichamelijke pathologie vastgesteld:
Psychiatrische diagnose
1.2. Lichamelijke versus geen lichamelijke oorzaak
- Wat bij lichamelijke klachten zonder lichamelijke pathologie?
Oplossingen:
o Lichamelijke klachten ten gevolge van ‘verborgen’ psychopathologie: somatisch-
symptoomstoonrnis of verwante stoornis.
o Assumptie van lichalijke pathologie: functionele stoornis.
DMS 5:
o Geen nadruk meer op afwezigheid van lichamelijke oorzaak.
o Nadruk op abnormale gevoelen, cognities en gedragingen als reactie op
lichamelijke klachten.
, 1.3. Lichamelijke klachten
- 80% van de bevolking heeft 1 onverklaarbare somatische klacht/week.
- Meestal verdwijnt dit spontaan en hebben ze er geen last van.
- Minderheid: klachten blijven bestaan, piekeren en zorgen maken, zoeken naar
geruststelling (medisch onderzoek), vermijden van activiteiten die klachten doen
toenemen (vb sport).
2. Somatisch-symptoomstoornis en verwante stoornissen
2.1. Somatisch-symptoomstoornis
- Eén of meer lichamelijke klachten waar de betrokkene onder lijdt, of die dagelijks leven
in significante mate verstoren
- Excessieve gedachten, gevoelens of gedragingen samenhangend met lichamelijke
klachten of hiermee gepaard gaande zorgenh over de gezondheid, die tot uiting komen
in minstens één van de volgende kenmerken.
Disproportionele en persisterende gedachten over de ernst van de klachten.
Persisterende hoge mate van ongerustheid over de gezondheid of de klachten.
Excessief veel tijd en energie bestedeb aan de klachten of zorgen over de
gezondheid.
- Niet elke afzonderlijke klacht hoeft steeds aanwezig te zijn, maar het hebben van
klachten is wel persisterend.
- Cognities:
Aandacht op lichamelijke klachten.
Attributie van normale lichamelijke gewaarwordingen aan lichamelijke ziekte.
Angst dat fysieke activiteit het lichaam schaadt.
- Gedragingen:
Body checken op abnormaliteiten.
Herhaaldelijk medische hulp en geruststelling zoeken.
Vermijden van fysieke activiteit.
- Differentiaaldiagnose:
Medische aandoening
Paniekstoornis
GAD = generalized anxiety disorder
Depressieve stoornis n Ziekteangststoornis
Conversie stoornis
