HC Romeinsrecht - Week 1-6 Compleet: Romeins recht (21013026) – 2025/2026.
Week 1
Waarom Romeins recht?
1. Invloed op de Europese geschiedenis
2. Wereldwijde jurdische grammatica
3. Het fenomeen ‘wetboek’
4. ‘Niet omdat het Romeins is, maar omdat het recht is.’
- romeins staatsrecht (zelfstudie en kennisclips)
- Romeins privaatrecht (6 weken onderwijs plus 1 tentamencollege)
- Jaarlijks wisselend onderwerp
Het album van de praetor
- Stadspraetor, belast met rechtsbedeling
- Behandeld niet inhoudelijk, verlof van de praetor voor de volgende fase.
Indeling van rechtsvorderingen
- Inst. 4,6,1
- De belangrijkste indeling van alle rechtsvorderingen waarmee tussen
personen bij rechters of arbiters wordt geprocedeerd over enig
vermogensrecht is er een in twee soorten: want ze zijn ofwel zakelijk, ofwel
persoonlijk.
- Omnium actionum, quibus inter aliqous aqud iudices arbitrosve de
quaeque re quaeritur, summa divisio in dui genera deductiur: aut enim in
rem sunt aut in personam.
Zakelijk en persoonlijke acties
Persoonlijke rechten
- Recht tegen een persoon (in personam)
- Persoonlijk / relatief / betrekkelijk recht
- Verbintenis = rechtsband tussen partijen
- Inhoud = geven, verrichten, instaan
- Partijen zijn gebonden aan de verbintenis
- Derden worden er niet door verplicht
- Derden ontlenen geen rechten eraan
- Gelijkheid van schuldeisers
Voorbeeld:
, Flora heeft afgesproken met Glaver dat zij in Glabers tuin bloemen mag
plukken als zij 5 HS entree betaalt
Zakelijke rechten
- Recht op een zaak (in re)
- Zakelijk / absoluut recht
- Eigendom = exclusief gebruik
- Werking tegenover derden = zaaksgevolg, revindicatie
- Bevoegdheid om te beschikken
- Beschikken = vervreemden of bezwaren
- Bezwaren = beperkt recht vestigen
Voorbeeld
Glaber kan bloemen plukken in zijn eigen tuin. Hij kan optreden tegen
anderen die bloemen plukken in zijn tuin
Gesloten stelsel (numerus clausus)
- Eigendom = meest omvattende recht
- Beperkte rechten = zakelijk recht op andermans zaak
- Beperkte genotsrechten:
Vruchtgebruik
Erfpacht
Erfdienstbaarheid
Gebruik en bewoning
Opstal
Appartementsrecht
- Voorbeeld
- Glaber vestigt een recht van vruchtgebruik voor Flora
Zakelijk of persoonlijk
- Persoonlijke rechten kan je inroepen tegen de wederpartij
- Zakelijke rechten kan je inroepen tegen iedereen
- Bij opvolging onder algemene titel is het verschil niet zichtbaar
- Bij opvolging onder bijzondere titel wel.
- Levering of vestiging ter afbakening
- Overdracht als gevolg
Voorbeeld
Flora mag bloemen plukken in Glabers tuin. Glaber overlijdt. Zijn
erfgenaam Egidius verkoopt de tuin aan Hesiodus. Egidius draagt
eigendom van de tuin over aan Hesiodus.
Opvolging onder algemene titel
, Opvolging onder bijzondere titel
Het Romeins eigendomsbegrip
- Eigendom is universeel
Revindicatie
- Eigendom is absoluut
Ongebonden beschikkingsbevoegdheid
- Geen eigendom onder termijn
Geen overgang door tijdsverloop
- Eigendom is iets anders dan bezit
Recht tegenover feit (met rechtsgevolgen)
1. Universele karakter
- Revindicatie, ongeacht het type zaak
- Zakelijke rechtsvordering bij uitstek
- Rechthebbende vordert afgifte
- Procedure tegen wie dan ook met macht over de zaak
- Algemene en dwingende regels voor eigendomsverkrijging
Voorbeeld
Een paard van Arruns breekt los. Mijlen verder wordt het gevangen
door Baldus. De eigenaar Arrus vordert afgifte.
Week 1
Waarom Romeins recht?
1. Invloed op de Europese geschiedenis
2. Wereldwijde jurdische grammatica
3. Het fenomeen ‘wetboek’
4. ‘Niet omdat het Romeins is, maar omdat het recht is.’
- romeins staatsrecht (zelfstudie en kennisclips)
- Romeins privaatrecht (6 weken onderwijs plus 1 tentamencollege)
- Jaarlijks wisselend onderwerp
Het album van de praetor
- Stadspraetor, belast met rechtsbedeling
- Behandeld niet inhoudelijk, verlof van de praetor voor de volgende fase.
Indeling van rechtsvorderingen
- Inst. 4,6,1
- De belangrijkste indeling van alle rechtsvorderingen waarmee tussen
personen bij rechters of arbiters wordt geprocedeerd over enig
vermogensrecht is er een in twee soorten: want ze zijn ofwel zakelijk, ofwel
persoonlijk.
- Omnium actionum, quibus inter aliqous aqud iudices arbitrosve de
quaeque re quaeritur, summa divisio in dui genera deductiur: aut enim in
rem sunt aut in personam.
Zakelijk en persoonlijke acties
Persoonlijke rechten
- Recht tegen een persoon (in personam)
- Persoonlijk / relatief / betrekkelijk recht
- Verbintenis = rechtsband tussen partijen
- Inhoud = geven, verrichten, instaan
- Partijen zijn gebonden aan de verbintenis
- Derden worden er niet door verplicht
- Derden ontlenen geen rechten eraan
- Gelijkheid van schuldeisers
Voorbeeld:
, Flora heeft afgesproken met Glaver dat zij in Glabers tuin bloemen mag
plukken als zij 5 HS entree betaalt
Zakelijke rechten
- Recht op een zaak (in re)
- Zakelijk / absoluut recht
- Eigendom = exclusief gebruik
- Werking tegenover derden = zaaksgevolg, revindicatie
- Bevoegdheid om te beschikken
- Beschikken = vervreemden of bezwaren
- Bezwaren = beperkt recht vestigen
Voorbeeld
Glaber kan bloemen plukken in zijn eigen tuin. Hij kan optreden tegen
anderen die bloemen plukken in zijn tuin
Gesloten stelsel (numerus clausus)
- Eigendom = meest omvattende recht
- Beperkte rechten = zakelijk recht op andermans zaak
- Beperkte genotsrechten:
Vruchtgebruik
Erfpacht
Erfdienstbaarheid
Gebruik en bewoning
Opstal
Appartementsrecht
- Voorbeeld
- Glaber vestigt een recht van vruchtgebruik voor Flora
Zakelijk of persoonlijk
- Persoonlijke rechten kan je inroepen tegen de wederpartij
- Zakelijke rechten kan je inroepen tegen iedereen
- Bij opvolging onder algemene titel is het verschil niet zichtbaar
- Bij opvolging onder bijzondere titel wel.
- Levering of vestiging ter afbakening
- Overdracht als gevolg
Voorbeeld
Flora mag bloemen plukken in Glabers tuin. Glaber overlijdt. Zijn
erfgenaam Egidius verkoopt de tuin aan Hesiodus. Egidius draagt
eigendom van de tuin over aan Hesiodus.
Opvolging onder algemene titel
, Opvolging onder bijzondere titel
Het Romeins eigendomsbegrip
- Eigendom is universeel
Revindicatie
- Eigendom is absoluut
Ongebonden beschikkingsbevoegdheid
- Geen eigendom onder termijn
Geen overgang door tijdsverloop
- Eigendom is iets anders dan bezit
Recht tegenover feit (met rechtsgevolgen)
1. Universele karakter
- Revindicatie, ongeacht het type zaak
- Zakelijke rechtsvordering bij uitstek
- Rechthebbende vordert afgifte
- Procedure tegen wie dan ook met macht over de zaak
- Algemene en dwingende regels voor eigendomsverkrijging
Voorbeeld
Een paard van Arruns breekt los. Mijlen verder wordt het gevangen
door Baldus. De eigenaar Arrus vordert afgifte.
