Samenvatting Orthopedagogiek als handelingswetenschap - KVL auditieve, fysieke, visuele beperking

Kwaliteit van leven bij mensen met een auditieve, visuele of fysieke beperking semester 1


H3: Personen met een fysieke
beperking
1 INLEIDING
Het verhaal van Jamal pagina 86

Het verhaal van Marie pagina 87



1 BEELDVORMING
 Aangeboren beperking
 Verworven beperking

Gelijkaardige obstakels in de samenleving
 Meso/ macroniveau
o Vooroordelen liggen buiten de persoon met de beperking
o Bias
o Beperkte kennis


1.1 CEREBRALE PARESE

1.1.1 Terminologie
Cerebrale parese Parapluterm voor een groep blijvende aandoeningen van de ontwikkeling van houding en
beweging die leidt tot beperkingen in beweging en mobiliteit

Oorzaak niet-progressief letsel van de hersenen tijdens de zwangerschap
of tijdens of na de geboorte.

Niet-progressief het letsel verergert niet over tijd, maar de bijkomende problemen kunnen
wel toenemen

Ernst afhankelijk van aard, ernst en locatie van letsel in de hersenen.

Voorkomendheid vaakste bij kinderen en jongeren



Diagnosestelling
 In eerste 2 levensjaren
 Door kinderneuroloog in combinatie met revalidatiearts
 Kijken naar motoriek, spierspanning, intelligentie,…
 Echo en MRI-scan

Etiologie
Prenatale factoren Factoren die tijdens de zwangerschap invloed hebben op de ontwikkeling van het kind en
kunnen bijdragen aan hersenschade, dus gebeurtenissen voor de geboorte + gezondheid van
de moeder + omstandigheden tijdens zwangerschap. Bv: vorige miskramen, genetische
afwijkingen,…

Perinatale factoren Factoren tijdens de geboorte die kunnen bijdragen aan hersenbeschadiging bij de baby. Bv:
infecties, middelengebruik,…

Postnatale factoren Factoren die na de geboorte optreden en hersenschade kunnen veroorzaken bij de baby. Bv:
zuurstofgebrek, vroeggeboorte,…
1

,Implicatie voor praktijk: een beladen start
 Rouwproces: toekomstbeeld loslaten en confrontatie met realiteit
 Stresserende periode
 Ouderschap onder druk
o Zorg uit handen geven
o Emotionele beschikbaarheid ouders belangrijk
o Moeite met vanzelfsprekende dingen, zoals eten geven
o Draagkracht ouders
 Nood aan toekomstperspectief



1.1.2 Classificatie op basis van lokalisatie, aard/ kwaliteit van bewegingen
en grofmotorisch functioneren
Onderverdeling o.b.v. 3 criteria

1. Lokalisatie:

Lokalisatie Waar Parese: verzwakking Plegie: verlamming
Mono Tast 1 van de 4 ledematen aan Monoparese Monoplegie



Hemi/ Tast 1 lichaamszijde aan Hemiparese Hemiplegie
unilateraal



Di Tast aan beide kanten van lichaam zelfde Diparese Diplegie
ledemaat aan (beide armen of benen)



Tri 3 van de 4 ledematen aangetast Triparese Triplegie




Quadri/ Alle 4 ledematen aangetast Quadriparese Quadriplegie
tetra




2. Aard van de beweging

Aard Uiting
Spastische CP  Hypertonus in spier: spieren heel de tijd gespannen  scheefstand van gewrichten  pijn
 Aantast ledenmaten
 85-91% van CP

Dyskinetische CP  Spieren maken onvrijwillige bewegingen, bewegingen buiten wil van de persoon
 Verschillende verschijnselen
 Bijkomende problemen zoals spraakmoeilijkheden, ademhalingsproblemen,…
 4-10% van CP

Ataxie  Spieren maken (vaak kleinere) schrokkigere bewegingen
 Moeite met evenwicht
 4-6% van CP

Menvormen  Schade op meerder plekken in de hersenen, waardoor er meerdere types bewegingsstoornissen zijn


2

, 3. Grofmotorisch functioneren

Niveau Het kind…
Niveau I  Kan zelfstandig lopen zonder hulpmiddel
 Kan trap op en af




Niveau II  Kan zelfstandig lopen zonder hulpmiddel
 Kan trap op en af, maar moet leuning vasthouden
 Verkiest loophulpmiddel voor langere afstanden


Niveau III  kan zelfstandig zitten, maar niet lopen zonder hulpmiddel
 Vertoont variatie in de manier van verplaatsen afhankelijk van de
lichamelijke mogelijkheden en omgevingsfactoren


Niveau IV  Kan zelfstandig zitten, maar niet staan of lopen zonder hulp
 Aangewezen rolstoel




Niveau V  Moeite met zelfstandig zitten en het in controle houden van het
hoofd
 Moeilijkheden met controleren willekeurige lichaamsbewegingen
 Speciale ondersteunende rolstoel
 Opgetild worden om zich te verplaatsen



1.1.3 Méér dan een fysieke beperkingen
 Epilepsie
 Verstandelijke beperking
o Bijna de helft van de kinderen met CP voldoen ook aan de criteria voor een vb
 Communicatieproblemen
 Visuele problemen
o Vele kinderen met CP hebben ook CVI
 Gehoorproblemen
 Pijn
 Ontwikkelings- en emotionele gedragsproblemen (bv: ASS, aandacht tekort,…)


1.2 SPINA BIFIDA
1.2.1 Terminologie
Spina Bifida een aangeboren aandoening waarbij de wervelkolom en het ruggenmerg
niet helemaal gesloten zijn.

Oorzaak tekort aan foliumzuur in de weken net voor en de eerste weken van de
zwangerschap, maar ook door erfelijke en niet- erfelijke factoren.

Myelomeningocele Ergste vorm van SB. het ruggenmerg en de ruggenmergvliezen komen naar
buiten in de bult. Dit brengt een groot gevaar met zich mee op infecties en verdere
complicaties.

Diagnose Waar mogelijk diagnose al voor de geboorte gesteld. De zwangerschap wordt vaak op aanvraag
van de ouders afgebroken. Indien het kind toch geboren wordt de rug via prenatale chirurgie
gesloten.



3