Strafrecht
Hoofdstuk 1: De strafwet
1. Wat is strafrecht
1.1 Strafrecht is publiek recht
Slachtoffe Verdachte
r
Openba
ar
ministeri
e
verdacht
e
1.2 Welke gedragingen zijn strafbaar
actieve
handeling
menselijke
gedragingen
(inclusief RP)
nalaten
- Handeling: een gedraging dat een misdrijf is
- Nalaten: iets niet doen kan ook strafbaar zijn
1.3 Onder welke voorwaarden
- De wet beschrijft deze voorwaarden
- Aan alle voorwaarden moet worden voldaan
1
, 1.4 In welke omstandigheden
- De omstandigheden kunnen maken dat een gedraging we of niet strafbaar is
- De omstandigheden kunnen maken dat de straf zwaarder of milder wordt
1.5 Tegenover welke personen
- Hoedanigheid van slachtoffer en/of dader kunnen invloed hebben op het
misdrijf en/of de straf
o Bv. Invloed op misdrijf: aanslag op de koning, kindermoord
o Invloed op de straf: slachtoffer is minderjarig, slachtoffer tijdens
uitvoering functie
1.6 Sancties en of maatregelen
Herstellende en
preventieve sancties
Alternatieve
straffen
Repressieve
vrijheidsberovende straffen
1.7 Welke publiekrechtelijke organen zijn bevoegd en op welke manier
Strafrecht
materieel strafuitvoeringsre
formeel strafrecht
strafrecht cht
2
, 2. Het legaliteitsbeginsel
2.1 Nullum crimen sine lege: geen misdrijf zonder wet
- Als een gedraging niet in de strafwet staat beschreven is ze niet strafbaar
- Geeft moeilijkheden bij nieuwe misdrijven
2.2 Nulla poena sine lege: geen straf zonder wet
- Enkel de sancties die in de strafwet staan kunnen door de rechter worden
opgelegd
- De rechter moet binnen de strafvorken blijven die de wet voorziet
- Creativiteit in hoofde van de rechter is mogelijk bij voorwaarden
2.3 Het legaliteitsbeginsel heeft een aantal gevolgen
- Enkel de wet als bron van strafrecht
- Strikte interpretatie van de strafwet
- Niet-terugwerkende kracht van de strafwet
3. De toepassing van de strafwet in de tijd
- De strafwet geldt vanaf inwerkingtreding tot opheffing/vernietiging van de
wet
- Een gedraging kan enkel strafbaar zijn als ze op dat ogenblik strafbaar werd
gesteld door een wet
- Probleem -> wetswijzigingen -> hoe werkt de strafwet in de tijd
- Niet-retroactiviteit van de strafwet
3.1 Welke strafwet wordt toegepast?
feiten berechting
wetswijziging
3.2 Twee hypothesen
De
De mildere
strengere
strafwet:
strafwet:
kan WEL
kan NIET
retroactief
retroactief
toegepast
toegepast
worden
worden
3
Hoofdstuk 1: De strafwet
1. Wat is strafrecht
1.1 Strafrecht is publiek recht
Slachtoffe Verdachte
r
Openba
ar
ministeri
e
verdacht
e
1.2 Welke gedragingen zijn strafbaar
actieve
handeling
menselijke
gedragingen
(inclusief RP)
nalaten
- Handeling: een gedraging dat een misdrijf is
- Nalaten: iets niet doen kan ook strafbaar zijn
1.3 Onder welke voorwaarden
- De wet beschrijft deze voorwaarden
- Aan alle voorwaarden moet worden voldaan
1
, 1.4 In welke omstandigheden
- De omstandigheden kunnen maken dat een gedraging we of niet strafbaar is
- De omstandigheden kunnen maken dat de straf zwaarder of milder wordt
1.5 Tegenover welke personen
- Hoedanigheid van slachtoffer en/of dader kunnen invloed hebben op het
misdrijf en/of de straf
o Bv. Invloed op misdrijf: aanslag op de koning, kindermoord
o Invloed op de straf: slachtoffer is minderjarig, slachtoffer tijdens
uitvoering functie
1.6 Sancties en of maatregelen
Herstellende en
preventieve sancties
Alternatieve
straffen
Repressieve
vrijheidsberovende straffen
1.7 Welke publiekrechtelijke organen zijn bevoegd en op welke manier
Strafrecht
materieel strafuitvoeringsre
formeel strafrecht
strafrecht cht
2
, 2. Het legaliteitsbeginsel
2.1 Nullum crimen sine lege: geen misdrijf zonder wet
- Als een gedraging niet in de strafwet staat beschreven is ze niet strafbaar
- Geeft moeilijkheden bij nieuwe misdrijven
2.2 Nulla poena sine lege: geen straf zonder wet
- Enkel de sancties die in de strafwet staan kunnen door de rechter worden
opgelegd
- De rechter moet binnen de strafvorken blijven die de wet voorziet
- Creativiteit in hoofde van de rechter is mogelijk bij voorwaarden
2.3 Het legaliteitsbeginsel heeft een aantal gevolgen
- Enkel de wet als bron van strafrecht
- Strikte interpretatie van de strafwet
- Niet-terugwerkende kracht van de strafwet
3. De toepassing van de strafwet in de tijd
- De strafwet geldt vanaf inwerkingtreding tot opheffing/vernietiging van de
wet
- Een gedraging kan enkel strafbaar zijn als ze op dat ogenblik strafbaar werd
gesteld door een wet
- Probleem -> wetswijzigingen -> hoe werkt de strafwet in de tijd
- Niet-retroactiviteit van de strafwet
3.1 Welke strafwet wordt toegepast?
feiten berechting
wetswijziging
3.2 Twee hypothesen
De
De mildere
strengere
strafwet:
strafwet:
kan WEL
kan NIET
retroactief
retroactief
toegepast
toegepast
worden
worden
3
