Evidence Based Practice (EBP)
Systematic Reviews (SR)
Geschiedenis
Autoriteitsprincipe = Wetenschappelijk bewijs bestond niet; je geloofde wat de “opper arts” je
vertelde/leerde.
Tot Archie Cochrane (arts, 1909 - 1988) een gecontroleerde studie in een
krijgsgevangenenkamp tijdens WOII uitvoerde.
→ Promotor van wetenschappelijke bewijsvoering in geneeskunde (RCT).
- Eind jaren 70: Cochrane ziet behoefte aan overzicht ⇒ Systematic reviews
- 1993: Oprichting Cochrane collaboration (non-profit)
- Cochrane database of systematic reviews
Wetenschappelijke evidentie is niet heilig, overige delen van EBP zijn net zo belangrijk,
afhankelijk van de situatie.
Pyramide van evidentie
Filtered information = Informatie over ander onderzoek.
Unfiltered information = Geheel nieuw onderzoek.
Systematic review = Overzicht van primaire onderzoeksstudies, waarbij gebruik wordt
gemaakt van expliciete en reproduceerbare methoden.
Meta-analyse = Onderdeel van SR, waarin kwantificering van de resultaten plaatsvindt.
Afzonderlijke resultaten worden gecombineerd tot één overall schatting van het effect van de
interventie.
Stappen in een SR
1. Expliciete klinische vraagstelling
, a. Onderzoeksdomein:
i. Interventie: Wat is het effect van de interventie?
ii. Diagnostiek: Wat is de waarde van mijn diagnostische test?
iii. Prognostiek: Hoe zal het beloop zijn?
iv. Etiologie: Wat zijn de oorzaken van de ziekte?
v. Bijbehorend studiedesign:
b. Interventiestudie: PICO-vraagstelling
i. -T: Timeframe; Na hoeveel tijd is er effect van de studie
-T: Type of study; Je wilt bepaald design (elk domein heeft eigen
design)
-E: Exposure
2. Uitgebreide zoekstrategie
a. Je wil niet iets missen dus je zoekt echt alles op; meerdere databases af.
b. Moet beschreven worden (welke databases, zoektermen, zoekstrategie)
i. Databases: Minstens Medline, + Embase (=90%), Cochrane
ii. AND: Specifieker
iii. OR: Sensitiever
3. Objectief selectieproces
a. 2 reviewers
b. Duidelijke in-/exclusie criteria
c. Flowchart: misschien voldoet dit aan PICO → Includeren!
4. Critical appraisal methodologische kwaliteit
a. Indelen op basis van 1e of 2e helft van het jaar is te voorspellen
door de insluiter (quasi..) → Dit is dus niet goed.
b. Blokrandomisatie
c. Stratificeren; bijv. voor vrouwen en mannen apart randomiseren.
d. Soorten bias
Systematic Reviews (SR)
Geschiedenis
Autoriteitsprincipe = Wetenschappelijk bewijs bestond niet; je geloofde wat de “opper arts” je
vertelde/leerde.
Tot Archie Cochrane (arts, 1909 - 1988) een gecontroleerde studie in een
krijgsgevangenenkamp tijdens WOII uitvoerde.
→ Promotor van wetenschappelijke bewijsvoering in geneeskunde (RCT).
- Eind jaren 70: Cochrane ziet behoefte aan overzicht ⇒ Systematic reviews
- 1993: Oprichting Cochrane collaboration (non-profit)
- Cochrane database of systematic reviews
Wetenschappelijke evidentie is niet heilig, overige delen van EBP zijn net zo belangrijk,
afhankelijk van de situatie.
Pyramide van evidentie
Filtered information = Informatie over ander onderzoek.
Unfiltered information = Geheel nieuw onderzoek.
Systematic review = Overzicht van primaire onderzoeksstudies, waarbij gebruik wordt
gemaakt van expliciete en reproduceerbare methoden.
Meta-analyse = Onderdeel van SR, waarin kwantificering van de resultaten plaatsvindt.
Afzonderlijke resultaten worden gecombineerd tot één overall schatting van het effect van de
interventie.
Stappen in een SR
1. Expliciete klinische vraagstelling
, a. Onderzoeksdomein:
i. Interventie: Wat is het effect van de interventie?
ii. Diagnostiek: Wat is de waarde van mijn diagnostische test?
iii. Prognostiek: Hoe zal het beloop zijn?
iv. Etiologie: Wat zijn de oorzaken van de ziekte?
v. Bijbehorend studiedesign:
b. Interventiestudie: PICO-vraagstelling
i. -T: Timeframe; Na hoeveel tijd is er effect van de studie
-T: Type of study; Je wilt bepaald design (elk domein heeft eigen
design)
-E: Exposure
2. Uitgebreide zoekstrategie
a. Je wil niet iets missen dus je zoekt echt alles op; meerdere databases af.
b. Moet beschreven worden (welke databases, zoektermen, zoekstrategie)
i. Databases: Minstens Medline, + Embase (=90%), Cochrane
ii. AND: Specifieker
iii. OR: Sensitiever
3. Objectief selectieproces
a. 2 reviewers
b. Duidelijke in-/exclusie criteria
c. Flowchart: misschien voldoet dit aan PICO → Includeren!
4. Critical appraisal methodologische kwaliteit
a. Indelen op basis van 1e of 2e helft van het jaar is te voorspellen
door de insluiter (quasi..) → Dit is dus niet goed.
b. Blokrandomisatie
c. Stratificeren; bijv. voor vrouwen en mannen apart randomiseren.
d. Soorten bias
