Embryologie gastro
Pharynxbogen
- Ontstaan = in 4e – 5e week van ontwikkeling ---> = bilaterale
uitgroeisels van hoofd
- Bestaan uit 5 paren ---> 5e verdwijnt meteen na vorming
- Vormen:
• Onderste gedeelte gezicht ---> bv rond stomoïdeum=
primitieve mond (zie foto)
• Nek
• Deel v bovenste thorax
Gezicht =
Begint vorm te krijgen ---> = dr samenspel v prominentie
frontonasalis + farynxbogen =
- Prominentia frontonasalis = neus + voorhoofd
- Farynxbogen =
o 1e = bilateraal van stomoïdeum ---> vormt
mandibula + maxima
o 2e = os hyoïdeum
---> processus frontonasalis + farynxbogen vormen samen het
gezicht + nek
Pharynxbogen modellering =
= bepalen door signalen uit pharyngeaal endoderm
---> onstaan in craniocaudale richting oiv Hox-
genen
---> soorten + volgorde van ontstaan =
1. 1e = mandibulaboog
2. 2e = hyoïdboog
3. 3e
4. 4e
5. 5e = direct na vorming verdwijnen
Pharynxbogen van elkaar scheiden =
- Pharynxgroeven = aan buitenzijde bogen = met ectoderm bekleedt
- Pharynxzakjes = aan binnenzijde bogen = met endoderm bekleedt
---> = pharynxgroeven en zakjes liggen tegenover elkaar
1
, Opbouw farynxbogen =
- Kern = mesenchymaal ---> weefsel uit mesoderm
- Rond = multipotente neurale lijstcellen = hebben pharynxbogen geïnvadeerd --->
kunnen heel snel differentiëren in gespecialiseerde cellen
- Buitenant = ectoderm = groeve
- Binnenkant = endoderm = pharynxzakje = kiemzakje
---> alle cellen interageren met elkaar = geven aanleiding tot:
• Skelet
• Spieren
= van hoofd en nek
• Bloedvaten
• Zenuwen
Elke pharynxboog heeft eigen arterie en craniale zenuw ---> belangrijk voor bevloeiing +
bezenuwing van structuren na migratie
Verloop evolutie pharynxgroeven =
2e + 3e + 4e groeve =
2e kiemboog groeit sneller dan 3e + 4e
2e = groeit naar caudaal ---> zal andere groeven volledig afsluiten
+ laten verdwijnen
---> ontstaan sinus cervicalis = heeft een tijdelijke opening =
- Platysma ontstaat hieruit
- Opening verdwijnt later weer volledig
1e groeve =
Vormt meatus acusticus externus = buitenste gehoorgang --->
tussen 1e + 2e boog
1e pharynxboog =
Bijdragen aan :
- Mandibula = caudaal
= omgeven stomoïdeum
- Maxilla = craniaal
- Middenoor --->
• Malleus = uit mandibularis
• Incus = uit maxillaris
---> = vormen onderkaak en bovenkaak door intramembraneuze ossificatie
---> centraal = bestaan uit transiënt kraakbeen
2
,Structuren uit processen =
Kraakbeen processus mandibularis =
- Kraakbeen van Meckel = omgeven door intramembraneus bot
- Bot = ontstaan dr directe omvorming van neurale lijstcellen ---> osteoblasten
- Distale deel =
• Verdwijnen dr uitgebreide apoptose v chondrocyten
• Omgeven dr groeiend mandibulair bot = mandibula krijgt finale
vorm
- Proximale deel =
• Ligamentum sphenomandibulare vormen Ligament vormen --->
• Malleus vormen kraakbeencellen verdwijnen +
• Anterieur ligament van de malleus vormen omhulsels blijven = ligament vormen
Kraakbeen processus maxilaris =
- Incus vormen
- Alisphenoïd vormen = ala major ossis sphenoidalis ---> in wand orbita
Bezenuwing en bevloeiing =
Welke zenuw/arterie Effecten op
N. trigiminus ---> met: Spieren =
• N. mandibularis - M. mylohyoideus
• N. maxilaris
- M. tensor veli palatini = lumen buis v
eustachius vergroten = helpen bij
slikken
- M. tensor tympani = betere
transmissie hoge frequenties
- Venter anterior m. digastricus
A maxillaris Diepe weefsels van laterale gezicht
---> = ½ eindtakken a. carotis externa
Moleculaire ontwikkeling =
Verschillend van andere bogen ---> onafhankelijk v Hox-genen
3
, 2e farynxboog =
Reichert cartilago =
- = versterken ontwikkelende kraakbenen van 2e pharynxboog
- = fixeren van kraakbeenderen aan neurocranium
- = 2 staafvormige eenheden = verbonden dr draadvormig mesenchymaal weefsel
- Dorsale deel ossificatie =
• Stapes
• Processus styloideus v s temporale
- Ventrale deel ossificatie =
• Cornua minora
• Bovenste deel v coprus v os hyoïdeum
---> lig stylohyoideum =
- Dr verdwijnen cartilago tussen os hyoideum + processus styloideus
- Dr blijven v perichondrium
Bezenuwing en bevloeiing =
Welke zenuw/arterie Effecten op
N. facialis (VII) Spieren =
- Mimische spieren
- M. stapedius = verminderen impact
hard geluid
- M. stylohyoideus
- Venter posterior m. digastricus
A stapedia Atrofieert bij de mens
3e pharynxboog =
Endochondrale ossificatie ---> zorgen voor:
- Vorming cornua majora
- Caudale deel v corpus v os hyoideum
Bezenuwing en bevloeiing =
Welke zenuw/arterie Effecten op
N. glossopharyngeus M. stylopharyngeus
A carotis communis + proximale deel a. /
carotis interna
4
Pharynxbogen
- Ontstaan = in 4e – 5e week van ontwikkeling ---> = bilaterale
uitgroeisels van hoofd
- Bestaan uit 5 paren ---> 5e verdwijnt meteen na vorming
- Vormen:
• Onderste gedeelte gezicht ---> bv rond stomoïdeum=
primitieve mond (zie foto)
• Nek
• Deel v bovenste thorax
Gezicht =
Begint vorm te krijgen ---> = dr samenspel v prominentie
frontonasalis + farynxbogen =
- Prominentia frontonasalis = neus + voorhoofd
- Farynxbogen =
o 1e = bilateraal van stomoïdeum ---> vormt
mandibula + maxima
o 2e = os hyoïdeum
---> processus frontonasalis + farynxbogen vormen samen het
gezicht + nek
Pharynxbogen modellering =
= bepalen door signalen uit pharyngeaal endoderm
---> onstaan in craniocaudale richting oiv Hox-
genen
---> soorten + volgorde van ontstaan =
1. 1e = mandibulaboog
2. 2e = hyoïdboog
3. 3e
4. 4e
5. 5e = direct na vorming verdwijnen
Pharynxbogen van elkaar scheiden =
- Pharynxgroeven = aan buitenzijde bogen = met ectoderm bekleedt
- Pharynxzakjes = aan binnenzijde bogen = met endoderm bekleedt
---> = pharynxgroeven en zakjes liggen tegenover elkaar
1
, Opbouw farynxbogen =
- Kern = mesenchymaal ---> weefsel uit mesoderm
- Rond = multipotente neurale lijstcellen = hebben pharynxbogen geïnvadeerd --->
kunnen heel snel differentiëren in gespecialiseerde cellen
- Buitenant = ectoderm = groeve
- Binnenkant = endoderm = pharynxzakje = kiemzakje
---> alle cellen interageren met elkaar = geven aanleiding tot:
• Skelet
• Spieren
= van hoofd en nek
• Bloedvaten
• Zenuwen
Elke pharynxboog heeft eigen arterie en craniale zenuw ---> belangrijk voor bevloeiing +
bezenuwing van structuren na migratie
Verloop evolutie pharynxgroeven =
2e + 3e + 4e groeve =
2e kiemboog groeit sneller dan 3e + 4e
2e = groeit naar caudaal ---> zal andere groeven volledig afsluiten
+ laten verdwijnen
---> ontstaan sinus cervicalis = heeft een tijdelijke opening =
- Platysma ontstaat hieruit
- Opening verdwijnt later weer volledig
1e groeve =
Vormt meatus acusticus externus = buitenste gehoorgang --->
tussen 1e + 2e boog
1e pharynxboog =
Bijdragen aan :
- Mandibula = caudaal
= omgeven stomoïdeum
- Maxilla = craniaal
- Middenoor --->
• Malleus = uit mandibularis
• Incus = uit maxillaris
---> = vormen onderkaak en bovenkaak door intramembraneuze ossificatie
---> centraal = bestaan uit transiënt kraakbeen
2
,Structuren uit processen =
Kraakbeen processus mandibularis =
- Kraakbeen van Meckel = omgeven door intramembraneus bot
- Bot = ontstaan dr directe omvorming van neurale lijstcellen ---> osteoblasten
- Distale deel =
• Verdwijnen dr uitgebreide apoptose v chondrocyten
• Omgeven dr groeiend mandibulair bot = mandibula krijgt finale
vorm
- Proximale deel =
• Ligamentum sphenomandibulare vormen Ligament vormen --->
• Malleus vormen kraakbeencellen verdwijnen +
• Anterieur ligament van de malleus vormen omhulsels blijven = ligament vormen
Kraakbeen processus maxilaris =
- Incus vormen
- Alisphenoïd vormen = ala major ossis sphenoidalis ---> in wand orbita
Bezenuwing en bevloeiing =
Welke zenuw/arterie Effecten op
N. trigiminus ---> met: Spieren =
• N. mandibularis - M. mylohyoideus
• N. maxilaris
- M. tensor veli palatini = lumen buis v
eustachius vergroten = helpen bij
slikken
- M. tensor tympani = betere
transmissie hoge frequenties
- Venter anterior m. digastricus
A maxillaris Diepe weefsels van laterale gezicht
---> = ½ eindtakken a. carotis externa
Moleculaire ontwikkeling =
Verschillend van andere bogen ---> onafhankelijk v Hox-genen
3
, 2e farynxboog =
Reichert cartilago =
- = versterken ontwikkelende kraakbenen van 2e pharynxboog
- = fixeren van kraakbeenderen aan neurocranium
- = 2 staafvormige eenheden = verbonden dr draadvormig mesenchymaal weefsel
- Dorsale deel ossificatie =
• Stapes
• Processus styloideus v s temporale
- Ventrale deel ossificatie =
• Cornua minora
• Bovenste deel v coprus v os hyoïdeum
---> lig stylohyoideum =
- Dr verdwijnen cartilago tussen os hyoideum + processus styloideus
- Dr blijven v perichondrium
Bezenuwing en bevloeiing =
Welke zenuw/arterie Effecten op
N. facialis (VII) Spieren =
- Mimische spieren
- M. stapedius = verminderen impact
hard geluid
- M. stylohyoideus
- Venter posterior m. digastricus
A stapedia Atrofieert bij de mens
3e pharynxboog =
Endochondrale ossificatie ---> zorgen voor:
- Vorming cornua majora
- Caudale deel v corpus v os hyoideum
Bezenuwing en bevloeiing =
Welke zenuw/arterie Effecten op
N. glossopharyngeus M. stylopharyngeus
A carotis communis + proximale deel a. /
carotis interna
4
