Samenvatting - Recht

Inleiding in het recht
1.2 Rechtsbronnen
 Wetten
Een wet is een geschreven rechtsregel. Deze wette worden gemaakt door de regering en de
stategeneraal.
Ook lagere overheden kunnen wetten maken, De Provinciale staten (Verordeningen) en de
gemeenteraad (Algemene plaatselijke vorderingen, APV. Voor het handhaven van de
plaatselijke orde)

 Verdragen
Dit zijn afspraken gemaakt tussen 2 (bilateraal) of meer landen (multilateraal). Soms hebben
deze regels direct invloed op de burgers (Self-executing). Soms kunnen deze afspraken ervoor
zorgen dat landen op basis van deze verdragen zelf nieuwe wetten maken, hier kunnen burgers
dan via de rechtbank aanspraak op doen.

 Jurisprudentie
De wet die zo is gevormd door eerdere uitspraken van rechters. Als een rechter eerder al
uitspraak heeft gedaan dan kan je dit ook gebruiken in je eigen zaak.

 Het gewoonterecht
Recht dat niet is opgeschreven maar dat is gebaseerd op gewoonte, gebruiken en redelijkheid.

1.3 Privaatrecht en publiekrecht
 Privaatrecht
Tussen particulieren onderling (mensen, bedrijven). Gelijkheid tussen de partijen, overheid
speelt geen actieve rol. Private geschillen, vaak over schadevergoeding of contracten.

 Publiekrecht
Tussen overheid en burgers (en soms tussen overheidsinstanties onderling). Overheid heeft
actief toezicht en handhaving (bijv. politie, belastingdienst). Publieke belangen, zoals de orde,
veiligheid en de uitvoering van wetgeving


1.4 Objectief recht en subjectief recht

 Objectief recht gaat over de algemene regels die voor iedereen gelden (de wet).

 Subjectief recht gaat over de specifieke rechten die een individu heeft en die hij kan
afdwingen in geval van conflict.

Een voorbeeld om dit verschil te verduidelijken:

 De wet op de weg is onderdeel van het objectieve recht: het is een algemene regel die
bepaalt hoe verkeersdeelnemers zich moeten gedragen.
 Als jij als bestuurder van een voertuig in je recht bent (bijvoorbeeld je hebt voorrang), dan
kun je jouw subjectieve recht inroepen om je positie te verdedigen als iemand anders je
recht zou schenden.

, 1.5 Dwingend en aanvullend recht
 Dwingend recht legt bindende regels op die niet kunnen worden aangepast door de partijen.

 Aanvullend recht biedt een standaardoplossing voor gevallen waarin partijen zelf niets
hebben afgesproken, maar ze kunnen hiervan afwijken als ze dat willen.


1.6 Formeel en materieel recht
Materieel recht gaat over de inhoud van het recht, de rechten en plichten van mensen.

Formeel recht gaat over de procedures en regels die bepalen hoe deze rechten kunnen worden
afgedwongen of verdedigd.

De rechterlijk organisatie
Lagen van bestuur

Wetgevend macht Uitvoerend macht

Landelijk -1ste en 2de kamer -Regering
-stategeneraal
-Het parlement

Provinciaal -Provinciaal staten -Gedeputeerde staten

Gemeentelijk -Gemeenteraad* -college van burgermester en
wethouder (B&W)**



*Gemeenteraad: Het wetgevende en controlerende orgaan, gekozen door de burgers, met als taak
het vaststellen van beleid en het toezicht houden op het college van B&W.

**College van B&W: Het uitvoerende orgaan, bestaande uit de burgemeester en wethouders, dat
het beleid van de gemeenteraad uitvoert en dagelijks bestuurd over de gemeente.

Rechterlijke organisatie
Arrondissementsrechtbank
Dit is de algemene rechtbank waar de meeste rechtszaken beginnen. Je gaat hier naartoe voor
grotere zaken die niet onder de kantonrechter vallen, zoals:

 Huwelijkszaken
 Echtscheidingen
 Zaken over contracten of eigendom
 Strafzaken

De arrondissementsrechtbank behandelt ook hoger beroep in bepaalde gevallen (bijvoorbeeld bij
bestuursrechtelijke zaken).