Samenvatting: Thema 6 - Genderverschillen: Nature vs. Nurture
Koppelen aan thema 4 Sociale Stratificatie: toegang tot sociaal gerelateerde goederen, middelen,
posities.
Ongelijkheid in onderwijs: actueel thema.
Nature: zit in je natuur
Nurture: door opvoeding, socialisatie
1. Inleiding
(al dan niet vermeende) biologische, psychologische en sociologische verschillen die
aan een gender/geslacht worden toegeschreven.
De uitleg is vaak binair, maar wijst geregeld op het belang van non-binariteit (cf.
intragroep verschillen).
1.1 Inleiding – sowieso lijfelijke verschillen
Primaire(bij geboorte) en secundaire(tijdens puberteit)
geslachtskenmerken
Lichaamslengte (181,7cm – 165,5cm)
Gemiddeld meer spiermassa bij mannen
Veel vaker masturbatie bij mannen
Maar hoe diepgaand zijn deze verschillen?
1.2 Mars-Venus: het dominante kader
Mannen Vrouwen
Monotaskers Multitaskers
Ruimtelijk inzicht Contextueel inzicht
Probleemoplossers Over issues praten
Wiskundig Talen
… …
Hoe komt dit? Binnen de wetenschap: gaat allemaal terug naar de pre-historie, evolutionaire basis.
Oorsprong: NATURE, nl. de evolutie van de mensheid
Jagers Verzamelaars
Directe reactie Latere reactie
Weg zoeken Overzicht / zicht op
geheel
Vechten, stoer zijn Sociale rust, tederheid
Risico-prone Risico avers
… …
Andrew Tate – slecht rolmodel
Voor sommigen: dominantie man
aangewezen
Meeste sporten die we kennen: radicale scheiding tussen vrouwen en mannen door
spiermassaverschillen.
Discussie transseksueel, man in transitie in vrouwencategorie, meer spiermassa, eerlijk?
Zie podcast – categorisering in de sport en moeilijkheden – 150j geleden was dit geen probleem WANT
geen vrouwencompetitie, verboden voor vrouwen.
, 2. Kritiek op het dominante kader
• Waarom zou het dominante kader waar zijn? WAAROM NIET?
• We zien het elke dag.
• Evolutionair perspectief?
Gevaar van verificatie ipv falsificatie
Gevaar van finalisme (inattentional bias)
Sterke parallel met onze moderne samenleving ≠ diversiteit vandaag en in het verleden
• Zoeken in het verleden
• Beperkt materiaal + niet eenduidig
• Speren
• Grotschildering San (Zimbabwe)
Altijd voorzichtig zijn met interpretaties van archeologen want waarom zouden ze niks anders kunnen
betekenen?
Zoeken clues verleden in het heden: Nature: hoe is onze natuur om te leven?
‘Voorlopers’ van de mens: mensapen
Alfamannetje, klopt zich weg naar boven. En selecteert ook met geweld vrouwtjes.
Chimpansees: ‘klassiek’ paternalistische hiërarchie
≠mannelijke zorgzaamheid, vrouwelijke emancipatie binnen harem alfamannetje
Bonobosamenleving: veel matriarchaler, vrouwen werken
Wat als bonobo’s sinds jaren ‘50 model waren geweest?
“Dat mannelijke dominantie in onze samenleving een tegennatuurlijk, cultureel product
is. Dat de feministische beweging de biologie aan haar kant had toen ze oproep tot
zusterschap en meer macht voor vrouwen.” (Ten Broeke, 2010, p. 53)
Conclusie: de natuur geeft geen eenduidige (revolutionaire) blik
Zoeken clues verleden in het heden:
Huidige premoderne culturen (antropologie)
!Kung in Kalahari (mannen jagen, vrouwen verzamelen en voor de kinderen
zorgen)
> < Hadza (Tanzania): jagen = eerder bijbaan, voor bepaalde groep maar niet meer de
hoofdtaak!
Agta (Filippijnen): vrouwen jagen (kind o/d rug) materiaal toont dat het niet het een of
het ander moet zijn.
Aka pygmeeën (Centraal Afrika): overwegend mannelijke kinderzorg
Koppelen aan thema 4 Sociale Stratificatie: toegang tot sociaal gerelateerde goederen, middelen,
posities.
Ongelijkheid in onderwijs: actueel thema.
Nature: zit in je natuur
Nurture: door opvoeding, socialisatie
1. Inleiding
(al dan niet vermeende) biologische, psychologische en sociologische verschillen die
aan een gender/geslacht worden toegeschreven.
De uitleg is vaak binair, maar wijst geregeld op het belang van non-binariteit (cf.
intragroep verschillen).
1.1 Inleiding – sowieso lijfelijke verschillen
Primaire(bij geboorte) en secundaire(tijdens puberteit)
geslachtskenmerken
Lichaamslengte (181,7cm – 165,5cm)
Gemiddeld meer spiermassa bij mannen
Veel vaker masturbatie bij mannen
Maar hoe diepgaand zijn deze verschillen?
1.2 Mars-Venus: het dominante kader
Mannen Vrouwen
Monotaskers Multitaskers
Ruimtelijk inzicht Contextueel inzicht
Probleemoplossers Over issues praten
Wiskundig Talen
… …
Hoe komt dit? Binnen de wetenschap: gaat allemaal terug naar de pre-historie, evolutionaire basis.
Oorsprong: NATURE, nl. de evolutie van de mensheid
Jagers Verzamelaars
Directe reactie Latere reactie
Weg zoeken Overzicht / zicht op
geheel
Vechten, stoer zijn Sociale rust, tederheid
Risico-prone Risico avers
… …
Andrew Tate – slecht rolmodel
Voor sommigen: dominantie man
aangewezen
Meeste sporten die we kennen: radicale scheiding tussen vrouwen en mannen door
spiermassaverschillen.
Discussie transseksueel, man in transitie in vrouwencategorie, meer spiermassa, eerlijk?
Zie podcast – categorisering in de sport en moeilijkheden – 150j geleden was dit geen probleem WANT
geen vrouwencompetitie, verboden voor vrouwen.
, 2. Kritiek op het dominante kader
• Waarom zou het dominante kader waar zijn? WAAROM NIET?
• We zien het elke dag.
• Evolutionair perspectief?
Gevaar van verificatie ipv falsificatie
Gevaar van finalisme (inattentional bias)
Sterke parallel met onze moderne samenleving ≠ diversiteit vandaag en in het verleden
• Zoeken in het verleden
• Beperkt materiaal + niet eenduidig
• Speren
• Grotschildering San (Zimbabwe)
Altijd voorzichtig zijn met interpretaties van archeologen want waarom zouden ze niks anders kunnen
betekenen?
Zoeken clues verleden in het heden: Nature: hoe is onze natuur om te leven?
‘Voorlopers’ van de mens: mensapen
Alfamannetje, klopt zich weg naar boven. En selecteert ook met geweld vrouwtjes.
Chimpansees: ‘klassiek’ paternalistische hiërarchie
≠mannelijke zorgzaamheid, vrouwelijke emancipatie binnen harem alfamannetje
Bonobosamenleving: veel matriarchaler, vrouwen werken
Wat als bonobo’s sinds jaren ‘50 model waren geweest?
“Dat mannelijke dominantie in onze samenleving een tegennatuurlijk, cultureel product
is. Dat de feministische beweging de biologie aan haar kant had toen ze oproep tot
zusterschap en meer macht voor vrouwen.” (Ten Broeke, 2010, p. 53)
Conclusie: de natuur geeft geen eenduidige (revolutionaire) blik
Zoeken clues verleden in het heden:
Huidige premoderne culturen (antropologie)
!Kung in Kalahari (mannen jagen, vrouwen verzamelen en voor de kinderen
zorgen)
> < Hadza (Tanzania): jagen = eerder bijbaan, voor bepaalde groep maar niet meer de
hoofdtaak!
Agta (Filippijnen): vrouwen jagen (kind o/d rug) materiaal toont dat het niet het een of
het ander moet zijn.
Aka pygmeeën (Centraal Afrika): overwegend mannelijke kinderzorg
