Neuroanatomie
Embryological basis: Components:
• telencephalon • cerebrum • medulla spinalis
• diencephalon • cerebellum • perifeer ZS
• mesencephalon • hersenstam
• pons en cerebellum → mesencephalon
• medulla oblongata → pons
→ medulla oblongata
FRONTAAL
OCCIPITAAL
Cerebrum
• 2 hemisferen
• 5 lobben of kwabben
• fissuren, sulci en gyri
• corpus callosum
Centrale sulcus (Rolandische fissuur)
Laterale sulcus (Sylvische fissuur)
Pariëto-occipitale sulcus (mediale zijde)
Longitudinale fissuur (scheiden van
hemisferen)
FRONTAAL OCCIPITAAL
Hersenkwabben:
• frontale kwab
• Pariëtale kwab
• Temporale kwab
• occipitale kwab
• Limbische kwab ( limbisch systeem)
De hersenkwabben of lobben hebben een correlatie
met bepaalde functies en handelingen!
Voor de centrale sulcus: motorisch
Achter de centrale sulcus: sensorisch
Insula:
• "eiland"
• binnenwaartse plooi van de hersenhemisferen
• bodem laterale fissuur
• begrenzing: cerebrale cortex van kwabben
(operculum) => naam afh v ligging
,Frontale kwab:
Regio voor motorische aansturing van handbewegingen zijn veel
• precentrale (motore) gyrus
-
groter afgebeeld dan de romp. Deze hebben een veel
gedetailleerdere aansturing nodig en nemen daarom meer plek
→ Somatotopische organisatie: elke functie in. Het kan zijn dat er een motorische uitval is van een bepaald
heeft een bepaalde plaats deel van de hersenen, waarbij een ander deel gespaard blijft.
• Anterieur deel paracentrale kwab
• Superieure, middelste en inferieure gyrus
• Cingulate gyrus
• orbitale gyrus
Belangrijkste functies:
• planning en uitvoering
• Motorische controle
• Persoonlijkheid en gedragsregulatie
• Taalfuncties
• Aandacht en concentratie
Pariëtale kwab:
Anterieur: postcentrale (sensibele) gyrus
Hemispatieel neglect:
Posterieur:
• beschadiging niet dominante (rechter)
• superieur
pariëtale kwab
• Intrapariëtale sulcus
• patiënt is zich niet bewust van objecten of
• Inferieur: supramarginale gyrus en
gebeurtenissen aan de linkerkant van hun
angulaire gyrus
lichaam
Mediale gedeelte:
• Bv. Enkel voedsel rechts opeten of enkel
• posterieur gedeelte paracentrale lobule
rechterkant van een tekening maken
• Precuneus
• GEEN uitval van gevoelsfuncties, maar
Belangrijkste functies: niet bewust van wat er daar gebeurt of is.
• sensorische verwerking Zal wel het eten links zien, maar niet
• Ruimtelijke perceptie opeten.
• Lichaamsbewustzijn
• Somatosensorische cortex
• Lezen en rekenen
Occipitale kwab:
• laterale occipitale gyri Hemianopsie:
• Cuneus (tssn pariëto-occipitale sulcus en • uitval helft gezichtsveld
calcarine sulcus) • Patiënt ziet enkel objecten aan 1 kant vh
• Laterale en mediale occipitotemporale gyrus gezichtsveld
(gescheiden door occipitotemporale sulcus) • Homonieme hemianopsie = beeld aan
• Gyrus lingualis (tssn calcarine sulcus en beide ogen heeft dezelfde halve uitval (afh
collaterale sulcus) van waar in de visuele baan een
onderbreking speelt is het beeld anders)
Belangrijkste functies:
• visuele verwerking
• Kleurwaarneming
• Ruimtelijke oriëntatie
• Visuele verbeelding (creatie mentale
beelden)
, Temporale kwab:
• superieure, middelste en inferieure temporale gyrus Prosopagnosie ‘gezichtsblindheid’:
• Superieure en inferieure temporale sulcus • schade aan de gyrus fusiformis
• Occipitotemporale gyri • Moeite met herkenning van gezichten
• Parahippocampale gyrus (via linguale gyrus) van naasten en bekenden
eindigt in uncus • Aanspreken van verkeerde personen
• fusiforme gyrus omdat ze voor iemand anders worden
gehouden
Belangrijkste functies: • Moeite met volgen films of tv-
• auditieve verwerking programma’s
• Geheugen
• Object- en gezichtsherkenning
• Emotionele verwerking
• Taalfuncties
Limbische kwab of Limbisch systeem:
• cingulate gyrus
• Parahippocampale gyrus
• Oa ook hypothalamus, fornix, amygdala
Cerebellum
Componenten: vermis, 2 cerebellaire hemisferen, 3 lobben (anterieur, posterieur, flocculonodulair)
Cerebellaire pedunkels (3) → verbinding tssn cerebellum en hersenstam
• superieure (mesencephalon)
• Middelste (pons)
• Inferieure (medulla oblongata)
Functie:
• motorische controle: behoud van posturale controle (evenwicht) en lichaamshouding
• Regulatie spiertonus
• Coördinatie van willekeurige bewegingen: controle snelheid, richting, rijkwijdte en kracht
• Leren van motorische vaardigheden
Cerebellair letsel: moeilijkheden om op 1 lijn te lopen, gericht wijzen of aantikken, moeite met alternerende
bewegingen, voorbijschieten als ze iets willen nemen, moeite met beweging remmen, problemen met
oogbewegingen (bv ogen blijven tikken naar een kant)
Embryological basis: Components:
• telencephalon • cerebrum • medulla spinalis
• diencephalon • cerebellum • perifeer ZS
• mesencephalon • hersenstam
• pons en cerebellum → mesencephalon
• medulla oblongata → pons
→ medulla oblongata
FRONTAAL
OCCIPITAAL
Cerebrum
• 2 hemisferen
• 5 lobben of kwabben
• fissuren, sulci en gyri
• corpus callosum
Centrale sulcus (Rolandische fissuur)
Laterale sulcus (Sylvische fissuur)
Pariëto-occipitale sulcus (mediale zijde)
Longitudinale fissuur (scheiden van
hemisferen)
FRONTAAL OCCIPITAAL
Hersenkwabben:
• frontale kwab
• Pariëtale kwab
• Temporale kwab
• occipitale kwab
• Limbische kwab ( limbisch systeem)
De hersenkwabben of lobben hebben een correlatie
met bepaalde functies en handelingen!
Voor de centrale sulcus: motorisch
Achter de centrale sulcus: sensorisch
Insula:
• "eiland"
• binnenwaartse plooi van de hersenhemisferen
• bodem laterale fissuur
• begrenzing: cerebrale cortex van kwabben
(operculum) => naam afh v ligging
,Frontale kwab:
Regio voor motorische aansturing van handbewegingen zijn veel
• precentrale (motore) gyrus
-
groter afgebeeld dan de romp. Deze hebben een veel
gedetailleerdere aansturing nodig en nemen daarom meer plek
→ Somatotopische organisatie: elke functie in. Het kan zijn dat er een motorische uitval is van een bepaald
heeft een bepaalde plaats deel van de hersenen, waarbij een ander deel gespaard blijft.
• Anterieur deel paracentrale kwab
• Superieure, middelste en inferieure gyrus
• Cingulate gyrus
• orbitale gyrus
Belangrijkste functies:
• planning en uitvoering
• Motorische controle
• Persoonlijkheid en gedragsregulatie
• Taalfuncties
• Aandacht en concentratie
Pariëtale kwab:
Anterieur: postcentrale (sensibele) gyrus
Hemispatieel neglect:
Posterieur:
• beschadiging niet dominante (rechter)
• superieur
pariëtale kwab
• Intrapariëtale sulcus
• patiënt is zich niet bewust van objecten of
• Inferieur: supramarginale gyrus en
gebeurtenissen aan de linkerkant van hun
angulaire gyrus
lichaam
Mediale gedeelte:
• Bv. Enkel voedsel rechts opeten of enkel
• posterieur gedeelte paracentrale lobule
rechterkant van een tekening maken
• Precuneus
• GEEN uitval van gevoelsfuncties, maar
Belangrijkste functies: niet bewust van wat er daar gebeurt of is.
• sensorische verwerking Zal wel het eten links zien, maar niet
• Ruimtelijke perceptie opeten.
• Lichaamsbewustzijn
• Somatosensorische cortex
• Lezen en rekenen
Occipitale kwab:
• laterale occipitale gyri Hemianopsie:
• Cuneus (tssn pariëto-occipitale sulcus en • uitval helft gezichtsveld
calcarine sulcus) • Patiënt ziet enkel objecten aan 1 kant vh
• Laterale en mediale occipitotemporale gyrus gezichtsveld
(gescheiden door occipitotemporale sulcus) • Homonieme hemianopsie = beeld aan
• Gyrus lingualis (tssn calcarine sulcus en beide ogen heeft dezelfde halve uitval (afh
collaterale sulcus) van waar in de visuele baan een
onderbreking speelt is het beeld anders)
Belangrijkste functies:
• visuele verwerking
• Kleurwaarneming
• Ruimtelijke oriëntatie
• Visuele verbeelding (creatie mentale
beelden)
, Temporale kwab:
• superieure, middelste en inferieure temporale gyrus Prosopagnosie ‘gezichtsblindheid’:
• Superieure en inferieure temporale sulcus • schade aan de gyrus fusiformis
• Occipitotemporale gyri • Moeite met herkenning van gezichten
• Parahippocampale gyrus (via linguale gyrus) van naasten en bekenden
eindigt in uncus • Aanspreken van verkeerde personen
• fusiforme gyrus omdat ze voor iemand anders worden
gehouden
Belangrijkste functies: • Moeite met volgen films of tv-
• auditieve verwerking programma’s
• Geheugen
• Object- en gezichtsherkenning
• Emotionele verwerking
• Taalfuncties
Limbische kwab of Limbisch systeem:
• cingulate gyrus
• Parahippocampale gyrus
• Oa ook hypothalamus, fornix, amygdala
Cerebellum
Componenten: vermis, 2 cerebellaire hemisferen, 3 lobben (anterieur, posterieur, flocculonodulair)
Cerebellaire pedunkels (3) → verbinding tssn cerebellum en hersenstam
• superieure (mesencephalon)
• Middelste (pons)
• Inferieure (medulla oblongata)
Functie:
• motorische controle: behoud van posturale controle (evenwicht) en lichaamshouding
• Regulatie spiertonus
• Coördinatie van willekeurige bewegingen: controle snelheid, richting, rijkwijdte en kracht
• Leren van motorische vaardigheden
Cerebellair letsel: moeilijkheden om op 1 lijn te lopen, gericht wijzen of aantikken, moeite met alternerende
bewegingen, voorbijschieten als ze iets willen nemen, moeite met beweging remmen, problemen met
oogbewegingen (bv ogen blijven tikken naar een kant)
