BUITENCONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT:
LES 1:
Examen:
- Openboekexamen
→ 2 handboeken:
● verzekeringsrecht boek
● bca boek
- Woordenboek mag je ook meebrengen om de Franse arresten te kunnen vertalen.
- Alle arresten en wetgeving staat op de computer.
= Geen wetboek nodig! Dus je mag ze niet meenemen!
- Vraagt geen theorievragen
- 3 vragen
→ 1 arrest (uit de les)
3 vragen:
- Wat zijn de abstracte rechtsregels hieruit?
= Kopje van het arrest geven (=smv), bij rs geen kopje, dan moet je
het zelf analyseren en eruit halen.
- Stelling: Bespreek de stelling, beargumenteer, pro en cons
- Casus: deel aansprakelijkheidsrecht en deel verzekeringsrecht
- Je mag in je handboek schrijven!
bv. verwijzen naar arresten enz.
- Eerste zit: 38% geslaagd.
- Duur: 3u examen
Boek:
- 24 oktober in de les boekverkoop! (50 euro cash meenemen)
- Verzekeringsrecht: bij Universitas kopen.
Regels:
● Niet eten in de aula.
● Altijd 1 rij vrijlaten.
● Niet te laat binnenkomen!
● Geen zichtbare gsm’s op de banken!
● Geen mails sturen naar de assistenten + ook niet naar de prof!
- Vragen na, voor of tijdens de pauze van de les stellen!
● Bonuspunt op het examen als je een interessant antwoord geeft!
- Je kan er max 3 verdienen.
- Interessante vraag stellen, beantwoorden of 5 fouten in handboek bca
vinden (taalfouten)!
1
, VERZEKERINGSRECHT:
Casus: Zwiepende tak:
- Wandelend in het Stadspark in Antwerpen, daar liggen struiken/ takken op de grond
en Meneer heeft problemen, is misnoegd en schopt tegen 1 van die takken. Die
hangt nog aan de boom dus zwiept terug, in het oog van de mevrouw.
● Vraag: Is Meneer aansprakelijk?
- 1382 OBW of 6.5 BW
Opm. (Boek 6 van toepassing op alle schadeverwekkende feiten
die zich voor hebben gedaan na 1 januari 2025, alles van ervoor =
1382 OBW.)
- Fout, schade, oorzakelijk verband.
→ schade: verlies oog
→ oorzakelijk verband: causaal verband wordt niet betwist
→ fout: vervuld?
- Ja, want een redelijk persoon schopt niet zomaar tegen een tak.
- Nee, hij kon toch niet weten dat het een zwiepende tak was?
Fout is een normatief criterium; hij behoorde het te weten, dat
een tak mogelijks zou terug zwiepen.
Opm. Moest het aansprakelijkheidsrecht niet bestaan, zou mevrouw vergoed
worden door het sociaal zekerheidsrecht voor al haar medische onkosten.
- Laagdrempelig + je krijgt niet alles terug.
Ja de verzekering kan tussenkomen: Voorbeelden:
- Autoverzekering.
- Brandverzekering.
- Tandverzekering.
- Diefstalverzekering.
- Individuele ongevallenverzekering zou eventueel kunnen.
- Hospitalisatieverzekering.
- Privéleven verzekering (bv. familiale verzekering) - 85-95% van de
bevolking heeft dit.
= 100 euro per jaar.
- Het dekt alle mogelijke buitencontractuele aansprakelijkheden.
Na aftrek van een vrijstelling/ franchise - ongv. 300 euro.
Meneer aansprakelijk stellen want die heeft een verzekering?
- Het feit dat iemand verzekerd is, is geen argument om iemand aansprakelijk
te stellen.
- Maar: houden rechters er rekening mee? Ja
‘Iemand begaat maar een fout als de schade voorzienbaar is en als men niet de nodige
voorzorgsmaatregelen heeft genomen om die schade te voorkomen' - nederlandse hoge
raad, geldt ook voor Belgisch recht.
- Meneer heeft geen fout begaan dus kan niet aansprakelijk worden gesteld.
Mechanisme om schade die je geleden hebt te verhalen op iemand anders, gehaald uit de
factor: fout.
2
,Aansprakelijkheidsrecht leidt tot integrale schadevergoeding → alles wordt verzekerd.
Behalve bij een ongevallenverzekering, bij een aansprakelijkheidsverzekering komt de
verzekering enkel tussen als er een aansprakelijkheid is, dit kan:
- Foutloze aansprakelijkheid zijn.
P.253: Definitie en bestanddelen:
● Een verzekeringsovereenkomst is een bijzondere overeenkomst en wordt niet
geregeld in het BW.
○ Maar die wordt geregeld in het verzekeringsrecht van 2014.
Definitie: art. 4.
Verzekeringnemer en verzekerde (ik), mijn kinderen ook verzekerden.
Begunstigde: in wiens voordeel een prestatie bedongen is
(= voor wie de prestatie bedoeld is)
- bv. Mijn echtgenoot als ik overlijdt, is de begunstigde.
● Verzekeringsovereenkomst = kanscontract:
- Je weet niet of er zich iets voordoet of niet. = onzekere gebeurtenis.
P.265
Putatieve risico's zijn risico's die in werkelijkheid niet bestaan, maar waarvan iemand
denkt dat ze er wel zijn. Het gaat dus om vermeende of ingebeelde risico's.
Voorbeelden:
1. Vliegen: Iemand kan denken dat vliegen extreem gevaarlijk is, terwijl het
statistisch gezien heel veilig is.
2. Vaccinaties: Sommigen geloven dat vaccinaties ernstige gezondheidsrisico's met
zich meebrengen, terwijl wetenschappelijk bewezen is dat ze veilig zijn.
3. 5G-netwerken: Er zijn mensen die denken dat 5G-straling schadelijk is, hoewel
studies aantonen dat het geen gezondheidseffecten heeft.
In deze voorbeelden worden risico's verondersteld, maar bestaan ze niet echt volgens
wetenschappelijke of objectieve inzichten.
● Putatieve risico's niet verzekerbaar, zijn risico’s die zich al hebben gerealiseerd.
De stelling betekent dat putatieve risico's (ingebeelde of vermeende risico's) niet
verzekerbaar zijn omdat ze eigenlijk geen echte risico's zijn. Het zijn situaties waarvan
men denkt dat ze gevaar opleveren, maar het gevaar bestaat al, of is al gebeurd.
Voorbeeld:
Stel je hebt een lekke band, maar je beseft dat pas achteraf. Je kunt die situatie niet meer
verzekeren, omdat de "schade" (de lekke band) al is gebeurd. Het is dus geen toekomstig
risico meer, maar een feit.
3
, Kortom: je kunt geen verzekering afsluiten voor iets dat al gebeurd is of wat je alleen
denkt dat gevaarlijk is, maar eigenlijk niet echt een risico vormt.
● Risico's afhankelijk van de wil, zijn ook niet verzekerbaar (bv. een opzettelijke
fouten);
Een makkelijk voorbeeld van een risico afhankelijk van de wil dat niet verzekerbaar is,
is iemand die opzettelijk zijn telefoon op de grond gooit om de schade vergoed te krijgen
via een verzekering.
Uitleg: In dit geval veroorzaakt de persoon de schade bewust. Omdat het een
opzettelijke actie is, is het geen onverwacht of oncontroleerbaar risico, en verzekeringen
dekken alleen onvoorziene gebeurtenissen, niet iets wat iemand expres doet. Dus risico's
die je zelf onder controle hebt of bewust veroorzaakt, kun je niet verzekeren.
P.289: Totstandkoming van de verzekeringsovk:
Feiten: stookolietank is beginnen lekken (Cass. 14/09/2000)
- arab (= algemeen reglement voor arbeidsbescherming)
- exploitatievergunning = nodig.
→ Deze voorwaarden niet nageleefd waardoor de stookolietank was beginnen legen
gevolg: ernstige schade aan derden.
= ongeoorloofd gebruik, strijdig met de OO (je hebt het geschonden)
→ geldboete, gevangenisstraf
HvC: Er moet een onderscheid gemaakt worden tussen het gebruik van de verzekerde zaak,
exploitatie, en voorwerp van de verzekeringsovereenkomst.
- Concreet: de verzekeraar moest ook het risico delen.
Brandverzekering voor een prostitutiehuis geoorloofd?
- Ja
Verzekeren van smokkelwaar in het havenhuis = ongeoorloofd!
1874: eerste verzekeringswet met 43 artikelen.
- Korte wet die zo goed als volledig van aanvullend recht is.
- De verzekeraars kunnen alle bepalingen contractueel regelen.
(Naar de meest gunstige interpretatie voor de verzekeraar)
Maar maatschappij is veranderd en ook slachtoffervriendelijk geworden.
→ 1992: Wet voor Landverzekeringsovereenkomst ontstaan.
= NU: een apart deel van de verzekeringswet van 2014
- veel rechtspraak van id. rechtspraakbundel past de Wet voor de
Landverzekeringsovereenkomst van 1992 toe.
Gevolg: De verzekeringswet heeft de bepalingen hernummerd!
● Verschilpunt: Verzekeringswet: nu: van dwingend recht → ter bescherming van de
verzekerde! (= consumentvriendelijk)
● Verzekeringswet: = lex specialis voor zover verzekeringen een zaak niet regelt, is het
burgerlijk wetboek van toepassing of de wet van economisch recht (contracten
tussen ondernemingen en consumenten worden door dit wetboek geregeld).
4
LES 1:
Examen:
- Openboekexamen
→ 2 handboeken:
● verzekeringsrecht boek
● bca boek
- Woordenboek mag je ook meebrengen om de Franse arresten te kunnen vertalen.
- Alle arresten en wetgeving staat op de computer.
= Geen wetboek nodig! Dus je mag ze niet meenemen!
- Vraagt geen theorievragen
- 3 vragen
→ 1 arrest (uit de les)
3 vragen:
- Wat zijn de abstracte rechtsregels hieruit?
= Kopje van het arrest geven (=smv), bij rs geen kopje, dan moet je
het zelf analyseren en eruit halen.
- Stelling: Bespreek de stelling, beargumenteer, pro en cons
- Casus: deel aansprakelijkheidsrecht en deel verzekeringsrecht
- Je mag in je handboek schrijven!
bv. verwijzen naar arresten enz.
- Eerste zit: 38% geslaagd.
- Duur: 3u examen
Boek:
- 24 oktober in de les boekverkoop! (50 euro cash meenemen)
- Verzekeringsrecht: bij Universitas kopen.
Regels:
● Niet eten in de aula.
● Altijd 1 rij vrijlaten.
● Niet te laat binnenkomen!
● Geen zichtbare gsm’s op de banken!
● Geen mails sturen naar de assistenten + ook niet naar de prof!
- Vragen na, voor of tijdens de pauze van de les stellen!
● Bonuspunt op het examen als je een interessant antwoord geeft!
- Je kan er max 3 verdienen.
- Interessante vraag stellen, beantwoorden of 5 fouten in handboek bca
vinden (taalfouten)!
1
, VERZEKERINGSRECHT:
Casus: Zwiepende tak:
- Wandelend in het Stadspark in Antwerpen, daar liggen struiken/ takken op de grond
en Meneer heeft problemen, is misnoegd en schopt tegen 1 van die takken. Die
hangt nog aan de boom dus zwiept terug, in het oog van de mevrouw.
● Vraag: Is Meneer aansprakelijk?
- 1382 OBW of 6.5 BW
Opm. (Boek 6 van toepassing op alle schadeverwekkende feiten
die zich voor hebben gedaan na 1 januari 2025, alles van ervoor =
1382 OBW.)
- Fout, schade, oorzakelijk verband.
→ schade: verlies oog
→ oorzakelijk verband: causaal verband wordt niet betwist
→ fout: vervuld?
- Ja, want een redelijk persoon schopt niet zomaar tegen een tak.
- Nee, hij kon toch niet weten dat het een zwiepende tak was?
Fout is een normatief criterium; hij behoorde het te weten, dat
een tak mogelijks zou terug zwiepen.
Opm. Moest het aansprakelijkheidsrecht niet bestaan, zou mevrouw vergoed
worden door het sociaal zekerheidsrecht voor al haar medische onkosten.
- Laagdrempelig + je krijgt niet alles terug.
Ja de verzekering kan tussenkomen: Voorbeelden:
- Autoverzekering.
- Brandverzekering.
- Tandverzekering.
- Diefstalverzekering.
- Individuele ongevallenverzekering zou eventueel kunnen.
- Hospitalisatieverzekering.
- Privéleven verzekering (bv. familiale verzekering) - 85-95% van de
bevolking heeft dit.
= 100 euro per jaar.
- Het dekt alle mogelijke buitencontractuele aansprakelijkheden.
Na aftrek van een vrijstelling/ franchise - ongv. 300 euro.
Meneer aansprakelijk stellen want die heeft een verzekering?
- Het feit dat iemand verzekerd is, is geen argument om iemand aansprakelijk
te stellen.
- Maar: houden rechters er rekening mee? Ja
‘Iemand begaat maar een fout als de schade voorzienbaar is en als men niet de nodige
voorzorgsmaatregelen heeft genomen om die schade te voorkomen' - nederlandse hoge
raad, geldt ook voor Belgisch recht.
- Meneer heeft geen fout begaan dus kan niet aansprakelijk worden gesteld.
Mechanisme om schade die je geleden hebt te verhalen op iemand anders, gehaald uit de
factor: fout.
2
,Aansprakelijkheidsrecht leidt tot integrale schadevergoeding → alles wordt verzekerd.
Behalve bij een ongevallenverzekering, bij een aansprakelijkheidsverzekering komt de
verzekering enkel tussen als er een aansprakelijkheid is, dit kan:
- Foutloze aansprakelijkheid zijn.
P.253: Definitie en bestanddelen:
● Een verzekeringsovereenkomst is een bijzondere overeenkomst en wordt niet
geregeld in het BW.
○ Maar die wordt geregeld in het verzekeringsrecht van 2014.
Definitie: art. 4.
Verzekeringnemer en verzekerde (ik), mijn kinderen ook verzekerden.
Begunstigde: in wiens voordeel een prestatie bedongen is
(= voor wie de prestatie bedoeld is)
- bv. Mijn echtgenoot als ik overlijdt, is de begunstigde.
● Verzekeringsovereenkomst = kanscontract:
- Je weet niet of er zich iets voordoet of niet. = onzekere gebeurtenis.
P.265
Putatieve risico's zijn risico's die in werkelijkheid niet bestaan, maar waarvan iemand
denkt dat ze er wel zijn. Het gaat dus om vermeende of ingebeelde risico's.
Voorbeelden:
1. Vliegen: Iemand kan denken dat vliegen extreem gevaarlijk is, terwijl het
statistisch gezien heel veilig is.
2. Vaccinaties: Sommigen geloven dat vaccinaties ernstige gezondheidsrisico's met
zich meebrengen, terwijl wetenschappelijk bewezen is dat ze veilig zijn.
3. 5G-netwerken: Er zijn mensen die denken dat 5G-straling schadelijk is, hoewel
studies aantonen dat het geen gezondheidseffecten heeft.
In deze voorbeelden worden risico's verondersteld, maar bestaan ze niet echt volgens
wetenschappelijke of objectieve inzichten.
● Putatieve risico's niet verzekerbaar, zijn risico’s die zich al hebben gerealiseerd.
De stelling betekent dat putatieve risico's (ingebeelde of vermeende risico's) niet
verzekerbaar zijn omdat ze eigenlijk geen echte risico's zijn. Het zijn situaties waarvan
men denkt dat ze gevaar opleveren, maar het gevaar bestaat al, of is al gebeurd.
Voorbeeld:
Stel je hebt een lekke band, maar je beseft dat pas achteraf. Je kunt die situatie niet meer
verzekeren, omdat de "schade" (de lekke band) al is gebeurd. Het is dus geen toekomstig
risico meer, maar een feit.
3
, Kortom: je kunt geen verzekering afsluiten voor iets dat al gebeurd is of wat je alleen
denkt dat gevaarlijk is, maar eigenlijk niet echt een risico vormt.
● Risico's afhankelijk van de wil, zijn ook niet verzekerbaar (bv. een opzettelijke
fouten);
Een makkelijk voorbeeld van een risico afhankelijk van de wil dat niet verzekerbaar is,
is iemand die opzettelijk zijn telefoon op de grond gooit om de schade vergoed te krijgen
via een verzekering.
Uitleg: In dit geval veroorzaakt de persoon de schade bewust. Omdat het een
opzettelijke actie is, is het geen onverwacht of oncontroleerbaar risico, en verzekeringen
dekken alleen onvoorziene gebeurtenissen, niet iets wat iemand expres doet. Dus risico's
die je zelf onder controle hebt of bewust veroorzaakt, kun je niet verzekeren.
P.289: Totstandkoming van de verzekeringsovk:
Feiten: stookolietank is beginnen lekken (Cass. 14/09/2000)
- arab (= algemeen reglement voor arbeidsbescherming)
- exploitatievergunning = nodig.
→ Deze voorwaarden niet nageleefd waardoor de stookolietank was beginnen legen
gevolg: ernstige schade aan derden.
= ongeoorloofd gebruik, strijdig met de OO (je hebt het geschonden)
→ geldboete, gevangenisstraf
HvC: Er moet een onderscheid gemaakt worden tussen het gebruik van de verzekerde zaak,
exploitatie, en voorwerp van de verzekeringsovereenkomst.
- Concreet: de verzekeraar moest ook het risico delen.
Brandverzekering voor een prostitutiehuis geoorloofd?
- Ja
Verzekeren van smokkelwaar in het havenhuis = ongeoorloofd!
1874: eerste verzekeringswet met 43 artikelen.
- Korte wet die zo goed als volledig van aanvullend recht is.
- De verzekeraars kunnen alle bepalingen contractueel regelen.
(Naar de meest gunstige interpretatie voor de verzekeraar)
Maar maatschappij is veranderd en ook slachtoffervriendelijk geworden.
→ 1992: Wet voor Landverzekeringsovereenkomst ontstaan.
= NU: een apart deel van de verzekeringswet van 2014
- veel rechtspraak van id. rechtspraakbundel past de Wet voor de
Landverzekeringsovereenkomst van 1992 toe.
Gevolg: De verzekeringswet heeft de bepalingen hernummerd!
● Verschilpunt: Verzekeringswet: nu: van dwingend recht → ter bescherming van de
verzekerde! (= consumentvriendelijk)
● Verzekeringswet: = lex specialis voor zover verzekeringen een zaak niet regelt, is het
burgerlijk wetboek van toepassing of de wet van economisch recht (contracten
tussen ondernemingen en consumenten worden door dit wetboek geregeld).
4
