Evolutie en Biodiversiteit
B-B1EVBI13
,21: Hoe evolutie werkt
Basisprincipes van evolutietheorie
Evolutie proces dat resulteert in erfelijke veranderingen in populatie & verspreidt over
generaties in loop van tijd
-wordt bestudeert als: individuele organismen in populatie van soort fenotypische verschillen in
kernmerk vertonen, deze verschillen genetische basis hebben & deze kenmerken verschillen in
fitness veroorzaken
Bewijzen voor evolutie
Verschillende dingen werken als bewijs voort evolutie:
-fossielen: overblijfselen of sporen van organismen uit verleden
-biogeografie: door continental drift van Pangaea verspreiding van soorten
-homologe structuren
-rudimentaire structuren: overblijfselen van kenmerken die functie diende bij voorouder
-directe observaties: artificiele selectie, veldstudies en experimentele studies, evolutie van
resistente bacterien MRSA & bacteriele experimentele evolutie
Evolutie is centrale samenbindend concept in biologische disciplines
Geen enkele vraag in biologie kan worden beantwoord zonder evolutie erbij te betrekken.
Homologie en convergente evolutie
Homologie kenmerken die vanwege gemeenschappelijke voorouder dezelfde structuur hebben
-zijn verwant aan elkaar
Convergente evolutie onafhankelijke evolutie van vergelijkbare kenmerken in verschillende
geslachten
-analoge structuren: kenmerken die vergelijkbare functie hebben zonder gemeenschappelijke
voorouder te hebben ontstaan door leven in dezelfde omgeving
,Artificiele selectie & evolutionaire veranderingen tijdens domesticatie door mens
Kunstmatige selectie modificatie van soorten door mensen waarbij individuen met gewenste
eigenschappen worden geselecteerd en gefokt
-fokken bij dieren & veredeling en teelt bij planten
-domesticatie: selecteren tot nakomelingen bepaald fenotype hebben
-slecht aangepast aan leven in wild dieren bescherming door mens + planten beschermt door
pesticiden
-hebben evolutionair gezien hoge fitness door veel nakomelingen
-bijv. honden: honderden rassen die allemaal dezelfde voorouder hebben meeste morfologische
verschillen dan elk ander zoogdier
-bijv. mais: wilde mais meerdere stengels + verstopte korrels & gecultiveerde mais enkele
stengel + korrels op oppervlak
Selectie op niveau van genen, individuen en groepen & lijden tot evolutionaire veranderingen
Natuurlijke selectie proces waar individuen die bepaalde gunstige eigenschappen hebben zich
meer kunnen voortplanten dan andere individuen overleving
-voorwaarden: variatie, overproductie, competitie, selectie & overerving
-individuen evolueren niet, eigenschappen moeten verschillen anders geen natuurlijke selectie &
wat gunstig is bepaald door omgeving van populatie van soort niet hele soort
bestaat uit:
-genetische variatie
-overproductie: meer individuen geboren dan kunnen overleven
-differentiele overerving: verschil in fitness overleving & reproductief succes leidt tot
natuurlijke selectie
-erfelijkheid: gunstige eigenschappen doorgegeven aan nakomeling accumulatie van die gunstige
eigenschappen
Evolutie leidt tot diversiteit en aanpassing
Natuurlijke selectie leidt tot verhogen van adaptaties aanpassingen die gunstig zijn in
bepaalde omgeving bij veranderde verplaatsing van omgeving ontstaan zo nieuwe soorten
, Ontstaan van antibiotica-resistentie
Antibiotica gebruiken voor bactieriele infectie kan leiden tot resistentie van dit antibiotica.
-door aantal bacterien die mutatie hebben dat resulteert in immuniteit voor antibiotica
-met selectiedruk en snelle voortplanting gebeurd dit snel
B-B1EVBI13
,21: Hoe evolutie werkt
Basisprincipes van evolutietheorie
Evolutie proces dat resulteert in erfelijke veranderingen in populatie & verspreidt over
generaties in loop van tijd
-wordt bestudeert als: individuele organismen in populatie van soort fenotypische verschillen in
kernmerk vertonen, deze verschillen genetische basis hebben & deze kenmerken verschillen in
fitness veroorzaken
Bewijzen voor evolutie
Verschillende dingen werken als bewijs voort evolutie:
-fossielen: overblijfselen of sporen van organismen uit verleden
-biogeografie: door continental drift van Pangaea verspreiding van soorten
-homologe structuren
-rudimentaire structuren: overblijfselen van kenmerken die functie diende bij voorouder
-directe observaties: artificiele selectie, veldstudies en experimentele studies, evolutie van
resistente bacterien MRSA & bacteriele experimentele evolutie
Evolutie is centrale samenbindend concept in biologische disciplines
Geen enkele vraag in biologie kan worden beantwoord zonder evolutie erbij te betrekken.
Homologie en convergente evolutie
Homologie kenmerken die vanwege gemeenschappelijke voorouder dezelfde structuur hebben
-zijn verwant aan elkaar
Convergente evolutie onafhankelijke evolutie van vergelijkbare kenmerken in verschillende
geslachten
-analoge structuren: kenmerken die vergelijkbare functie hebben zonder gemeenschappelijke
voorouder te hebben ontstaan door leven in dezelfde omgeving
,Artificiele selectie & evolutionaire veranderingen tijdens domesticatie door mens
Kunstmatige selectie modificatie van soorten door mensen waarbij individuen met gewenste
eigenschappen worden geselecteerd en gefokt
-fokken bij dieren & veredeling en teelt bij planten
-domesticatie: selecteren tot nakomelingen bepaald fenotype hebben
-slecht aangepast aan leven in wild dieren bescherming door mens + planten beschermt door
pesticiden
-hebben evolutionair gezien hoge fitness door veel nakomelingen
-bijv. honden: honderden rassen die allemaal dezelfde voorouder hebben meeste morfologische
verschillen dan elk ander zoogdier
-bijv. mais: wilde mais meerdere stengels + verstopte korrels & gecultiveerde mais enkele
stengel + korrels op oppervlak
Selectie op niveau van genen, individuen en groepen & lijden tot evolutionaire veranderingen
Natuurlijke selectie proces waar individuen die bepaalde gunstige eigenschappen hebben zich
meer kunnen voortplanten dan andere individuen overleving
-voorwaarden: variatie, overproductie, competitie, selectie & overerving
-individuen evolueren niet, eigenschappen moeten verschillen anders geen natuurlijke selectie &
wat gunstig is bepaald door omgeving van populatie van soort niet hele soort
bestaat uit:
-genetische variatie
-overproductie: meer individuen geboren dan kunnen overleven
-differentiele overerving: verschil in fitness overleving & reproductief succes leidt tot
natuurlijke selectie
-erfelijkheid: gunstige eigenschappen doorgegeven aan nakomeling accumulatie van die gunstige
eigenschappen
Evolutie leidt tot diversiteit en aanpassing
Natuurlijke selectie leidt tot verhogen van adaptaties aanpassingen die gunstig zijn in
bepaalde omgeving bij veranderde verplaatsing van omgeving ontstaan zo nieuwe soorten
, Ontstaan van antibiotica-resistentie
Antibiotica gebruiken voor bactieriele infectie kan leiden tot resistentie van dit antibiotica.
-door aantal bacterien die mutatie hebben dat resulteert in immuniteit voor antibiotica
-met selectiedruk en snelle voortplanting gebeurd dit snel
